14 August 2017

Συμβουλές για έναν καλό ύπνο.

Του Γενικού – Οικογενειακού Ιατρού, Αργύρη Αργυρίου, Καβάλα.





Σχετικά με τον ύπνο.

Οι πιο πολλοί άνθρωποι έχουν, σε κάποια ή κάποιες φάσεις της ζωής τους, προβλήματα με τον ύπνο τους. Είναι φυσιολογικό να κοιμάται κανείς άσχημα όταν έχει κάτι που τον απασχολεί. Μερικές φορές ένας πόνος ή μια λοίμωξη μπορεί να χειροτερέψουν τον ύπνο. Το σώμα μας καταφέρνει σχετικά εύκολα να ανακάμψει μετά από μερικές νύχτες χωρίς ύπνο και όταν τα προβλήματά κάποιου περνούν τότε επανέρχεται ο ύπνος στα φυσιολογικά του. Σε αυτό το κείμενο δίνω κάποιες συμβουλές σε εσένα που έχεις προβλήματα με τον ύπνο σου.

Οι ανάγκες σε ύπνο.

Χρειαζόμαστε τον ύπνο για αναπαυτεί ο εγκέφαλος και για να προλάβει το σώμα μας να ανακάμψει από την κούραση της ημέρας. Από την ηλικία των 30 ετών και μετά οι ανάγκες μας σε ύπνο ελαττώνονται σταδιακά. Για τους νέους ενήλικες οι ανάγκες σε ύπνο είναι περίπου 8 ώρες/24ωρο. Στην ηλικία των 60 – 65 οι ανάγκες συνήθως είναι γύρω στις 6,5 – 7 ώρες και μετά τα 70 γύρω στις 6,5 ώρες/24ωρο.

Συμβουλές για όσους έχουν προβλήματα με τον ύπνο τους.

Παρακάτω ακολουθούν κάποιες συμβουλές για εσένα που έχεις προβλήματα με τον ύπνο σου. Πολλές από αυτές έχουν αποδεδειγμένα καλά αποτελέσματα και αξίζει τον κόπο να τις διαβάσει κανείς προσεκτικά. Επικοινώνησε με τον Γιατρό σου αν ανησυχείς για κάποια συμπτώματα που ενοχλούν τον νυχτερινό σου ύπνο.

Να κοιμάσαι τακτικές ώρες.

Να σηκώνεσαι και να πέφτεις για ύπνο τις ίδιες ώρες κάθε μέρα. Αυτή η συνήθεια ενισχύει το εσωτερικό βιολογικό σου ρολόι. Οι τακτικές ώρες ευνοούν τον ύπνο.

Χρησιμοποίησε τον ρυθμό του σώματός σου.

Προσπάθησε να κοιμάσαι πριν τα μετάνυχτα. Τότε χρησιμοποιείς τον φυσικό ρυθμό του σώματος σου με τον καλύτερο τρόπο. Προσπάθησε να είσαι έξω κατά προτίμηση το πρωί. Το φως της ημέρας ρυθμίζει τον ρυθμό σου και το σκοτάδι διεγείρει την έκκριση της Μελατονίνης που είναι μια ορμόνη για τον ύπνο.

Να κοιμάσαι την νύχτα. Όχι την ημέρα.

Απόφυγε τους μικρούς υπνάκους κατά την διάρκεια της ημέρας γιατί σε δυσκολεύουν να αποκοιμηθείς το βράδυ και χειροτερεύουν τον νυχτερινό ύπνο αυτόν καθ’ αυτόν. Απόφυγε επίσης να κοιμάσαι πολύ το πρωί. Εάν, παρόλα αυτά, κοιμάσαι κατά την διάρκεια της ημέρας, απόφυγε τότε ο υπνάκος αυτός να είναι διάρκειας άνω των 20 λεπτών και στην περίπτωση αυτή προσπάθησε ο υπνάκος αυτός να είναι τουλάχιστον 5-6 ώρες πριν από την νυχτερινή κατάκλιση.

Γυμνάσου σωματικά.

Προσπάθησε να γυμνάζεσαι κάθε μέρα, αλλά σταμάτα την γυμναστική μερικές ώρες πριν την νυχτερινή κατάκλιση. Η καλύτερη γυμναστική, για ένα καλό ύπνο, είναι η γυμναστική που δεν είναι πολύ κουραστική. Η γυμναστική βοηθά να σε πιάνει ο ύπνος πιο γρήγορα, αυξάνει τις ώρες του ύπνου και κάνει τον ύπνο πιο ποιοτικό.

Γυμνάσου πνευματικά.

Όπως η γυμναστική του σώματος βελτιώνει τον ύπνο έτσι κάνει και η «πνευματική γυμναστική». Π.χ. οι συζητήσεις, τα σταυρόλεξα, η μουσική, τα βιβλία, η αλλαγή περιβάλλοντος γυμνάζουν τον εγκέφαλο ο οποίος μετά αποζητά να ξεκουραστεί μέσω του ύπνου.

Πρόσεξε το περιβάλλον στο οποίο κοιμάσαι.

Το υπνοδωμάτιό σου πρέπει να είναι ήσυχο, σκοτεινό και αρκετά δροσερό. Το σκοτάδι χρειάζεται για να παράγει το σώμα μας την ορμόνη του ύπνου, την Μελατονίνη. Αν έχει πολύ θόρυβο χρησιμοποίησε ωτοασπίδες. Φρόντισε να έχεις ένα καλό κρεβάτι και επέλεξε επίσης σκέπασμα και μαξιλάρι που να σου ταιριάζει. Η τάξη μέσα στο υπνοδωμάτιο παίζει και αυτή ευνοϊκό ρόλο στο θέμα του ύπνου. Απόφυγε να έχεις αρώματα μέσα στο υπνοδωμάτιο. Απόφυγε επίσης να έχεις υπολογιστή, τηλεόραση ή τηλέφωνο μέσα στο υπνοδωμάτιο. Τα μηχανήματα αυτά αφενός μας κράτανε σε εγρήγορση, αφετέρου το μπλε φως που εκπέμπουν οι οθόνες τους κάνει το σώμα μας να νομίζει ότι είναι μέρα. Το φως ρίχνει τα επίπεδα της μελατονίνης στο αίμα μας και αυτό δυσκολεύει τον ύπνο. Αν έχετε μικρά παιδιά που σας ενοχλούν στον ύπνο, καλό είναι να εναλλάσεστε μέρα παρά μέρα για το ποιος θα είναι «νυχτοφύλακας».

Απόφυγε τις διεγερτικές ουσίες.

Απόφυγε ποτά που περιέχουν καφεΐνη όπως π.χ. τον καφέ, το μαύρο ή το πράσινο τσάι, τα αναψυκτικά που περιέχουν κόλα και τα ενεργειακά ποτά. Η καφεΐνη αναστέλλει τα σημάδια της σωματικής κούρασης που κατευθύνονται προς τον εγκέφαλο. Έτσι γίνεται όλο και πιο δύσκολο για τον εγκέφαλο να αντιληφθεί την κούραση. Ο χρόνος ημίσεας δράσης της καφεΐνης είναι 6-8 ώρες, πράγμα που σημαίνει ότι τον τελευταίο καφέ της ημέρας πρέπει να τον πιει κανείς το αργότερο στις 3 το μεσημέρι.
Βέβαια οι άνθρωποι αντιδρούμε με διαφορετικό τρόπο στον καφέ και κάποιοι νιώθουν ότι είναι πιο εύκολο να κοιμηθούν αν πιουν ένα καφέ το βράδυ.
Απόφυγε να καπνίζεις ακριβώς πριν την νυχτερινή κατάκλιση γιατί η νικοτίνη είναι έντονα διεγερτική.

 Απόφυγε το αλκοόλ.

Κάποιοι προσπαθούν να κοιμηθούν με την βοήθεια του αλκοόλ μόνο που το αλκοόλ δίνει πιο επιφανειακό και πιο ανήσυχο ύπνο. Το αλκοόλ λειτουργεί σαν αναισθητικό του κεντρικού νευρικού συστήματος και μας φέρνει υπνηλία, και έτσι μας κάνει να κοιμόμαστε ευκολότερα μόνο που το σώμα αντιδρά στο αναισθητικό και προσπαθεί να ξυπνήσει. Αυτό είναι που το κάνει να αντιδρά στο αλκοόλ με πιο επιφανειακό και ανήσυχο ύπνο.

Μην τρως πολύ αργά, ούτε πολύ μεγάλες ποσότητες.

Μην πέφτεις για ύπνο νηστικός αλλά ούτε και πολύ χορτάτος. Το ιδανικό είναι να έχεις φάει περίπου 1-2 ώρες πριν. Απόφυγε επίσης φαγητό ή ποτά με πολύ ζάχαρη, πριν από τον ύπνο.

Αν δεν σε πιάνει ύπνος, σήκω, πήγαινε σε ένα άλλο δωμάτιο και κάνε κάτι χαλαρωτικό.

Ξαναγύρισε στο κρεβάτι όταν νιώσεις κουρασμένος. Το ίδιο ισχύει και όταν ξυπνάς μέσα στην νύχτα και δεν μπορείς να ξανακοιμηθείς. Με τον τρόπο αυτό συνδυάζει το μυαλό μας το κρεβάτι με τον ύπνο.

Χαλάρωσε.

Χαλάρωσε πριν τον ύπνο. Σταμάτησε τις όποιες εργασίες π.χ. το διάβασμα μαθημάτων λίγο πριν από την κατάκλιση. Απόφυγε να στρεσάρεσε το βράδυ. Το σώμα χρειάζεται να ρίχνει τους ρυθμούς του στην προετοιμασία του για τον ύπνο. Τέλειωσε την ημέρα σου εν καιρώ. Ίσως να έχει νόημα να μάθεις κάποια τεχνική χαλάρωσης. Π.χ. ένα ζεστό μπάνιο, ένα χαμομήλι, ένα φλαμούρι (τήλιο), ένα ζεστό γάλα ή την ανάγνωση κάποιου βιβλίου. Προσπάθησε επίσης να χαμηλώνεις τα φώτα μέσα στο σπίτι 1-2 ώρες πριν την κατάκλιση ώστε να αυξάνεται η ορμόνη του ύπνου, η Μελατονίνη, στο σώμα σου.

Μείνε ήρεμος.

Μην κολλάς στον αριθμό των ωρών που κοιμάσαι. Γύρνα το ρολόι να μην το βλέπεις. Αν το μυαλό σου γυρνά στα ίδια και τα ίδια και δεν μπορείς να αλλάξεις σκέψεις, βοηθά μερικές φορές να σηκωθείς και να γράψεις τις σκέψεις σου. Προσπάθησε πάντως να μην λύνεις τα προβλήματα της ημέρας, την νύχτα. Οι στρεσαριστικές σκέψεις δυσκολεύουν πολύ την έλευση του ύπνου και ξυπνούν ολόκληρο το σώμα μας. Αντ’ αυτού προσπάθησε να φέρνεις στις σκέψεις σου πράγματα που σε ηρεμούν και σε χαλαρώνουν, π.χ. κάποιο μέρος ή κάποια μνήμη της παιδικής σου ηλικίας.

Μπες στον σωστό ρυθμό ύπνου.

Ένα κάπως πιο προχωρημένο κόλπο για να καλυτερεύσεις τον ύπνο σου είναι να υπολογίσεις πόσος είναι ο πραγματικός χρόνος που κοιμάσαι τη νύχτα (όχι ο συνολικός χρόνος που είσαι ξαπλωμένος στο κρεβάτι). Μετά αποφάσισε τι ώρα θέλεις να σηκωθείς το πρωί. Ξάπλωσε τότε ακριβώς τόσες ώρες πριν από την ώρα που είναι να σηκωθείς.
Αν π.χ. είσαι ξαπλωμένος στο κρεβάτι 8 ώρες αλλά κοιμάσε μόνο τις 5 ώρες και θέλεις να σηκωθείς στις 7 το πρωί, ξάπλωσε στις 2 την νύχτα. Όταν το σώμα σου μάθει να κοιμάται συνεχώς μεταξύ της νυχτερινής κατάκλισης και της πρωϊνής έγερσης τότε ξαπλώνεις 15-30 λεπτά νωρίτερα το βράδυ. Αυτό το επαναλαμβάνεις ώστε να ξαπλώνεις όλο και πιο νωρίς μέχρι να φτάσεις τις ώρες ύπνου που θέλεις. Δεν πρέπει πάντως ποτέ να ξεκινάς με λιγότερες από 5 ώρες ύπνου.

Τέλος: επικεντρώσου στην επόμενη νύχτα.

Αν έχεις κοιμηθεί άσχημα μια νύχτα, μην κολλάς και τόσο πολύ σε αυτό, αλλά σκέψου πώς θα κοιμηθείς καλά την επόμενη νύχτα. Μήπως υπάρχει κάποια από τις παραπάνω συμβουλές που δεν την έχεις δοκιμάσει ακόμη;






05 August 2017

Αιμορραγία μετά τον τοκετό: Ένας πρωτότυπος τρόπος αντιμετώπισής της.

Μπορείτε να ψάξετε το παρακάτω βίντεο στο youtube, έτσι ώστε να μπορείτε να το δείτε και σε full screen, ως:

LATEST DISCOVERY: (Uterine balloon tamponade), This will save thousands of women's lives







27 July 2017

Goda tankar, varma ord.









Goda tankar,
varma ord
är som blommor
på vår jord.




( Jag har läst det på en gravsten i Ed)

11 July 2017

En läkares minnesanteckningar om hur man använder Asinia.

Asinia – Visp

Glöm inte Ditt SITHSkort. Det förvaras tillsammans med Dina andra kort.

Sök och Välj Pat

Sekelsiffra + resten av nummret enter

För reservnr (för flyktingar eller turister, då skriver man hela siffran där utan ngn sekelsiffra).

Öppna (då ser man de 6 sista patienterna som Du har varit på).

Privata listor  >>  de senaste 50 öppnade journaler
                                 
Andreas korset = cave = varning
När man ska göra något med en pat man har fått fram i programmet då utgår man från knappen Nytt (förutom läkemedelsordination. Då ska man istället välja Läkemedelsjournal)

När du skrivit färdigt Spara och stäng.

För att skriva journal:

Nytt >>  Journalmallar >> Läkare


När man väljer diabetesårskontrollmallen behöver man inte fylla i alla rutor. De som fylls skickas dock automatiskt till NDR. Om Du har en pat som kommer samtidigt för blodtrycks- och diabetesårskontroll är det bättre att väljer diabetesmallen.

För att ändra i en journalanteckning.

Dokument i tidsordning
Du väljer då dokumentet i fråga >> Journaltext >> Redigera (och så ändrar man varje sökord för sig)

Signera gör Du antingen direkt när du är och redigerar journaltexten eller via Mitt arbete.

För att beställa lab

Nytt  >> Beställning Lab NÄL
Beställningskatalog >> sök analys alternativt sök i varje kapitel (om Du söker fri T4 sök fri)
Planerad prov. Tid t.ex. 2v = 2 veckor eller 2m = 2 månader osv
Information till provtagande lab för mätvärden t.ex. vikt, längd, EKG osv
Bevaka beställningen
Automatiskt ja,  datum, spara (ändra inte det)
Spara
(Alternativt efter det att Du sparat proverna, kan du skriva i en lapp pats namn och persnr och när han ska kallas och Du ger denna lapp till labsköterskan som skickar brev till pat när det är dags).

Om pat är här och du vill beställa lab
Nytt   >>  Beställning Lab NÄL  >> ………………………………… Spara
Information till provtgagande lab (för t.ex. vikt, längd, EKG)


F-Hb ska vara immunologisk och Sänkan (SR) ska inte göras lokalt på vårdcentralen (PNA=PatientNäraAnalys)

Bokning och väntelista

( lilla ikonen mot vänster uppe) >>  Kalender >>  Provtagning >> Jag väljer tid genom att klicka på ngn vit ruta >>  Boka pat >> Boka (igen) >> spara.

Vill man ta bort bokningen
Högerklicka >> avboka >> spara

Ett diagonalt svart sträck betyder att lab gjort färdigt med pat och på liknande sätt markerar också jag som läkare att en pat som jag haft är färdig från mig (det gör man med att högerklicka och välja sätt som klar/inte klar och så genom att klicka en eller två ggr väljer man den ena eller den andra, vad man får alltså beror på den initiala inställningen).


För att skriva medicin.

Läkemedelsjournal Receptförskrivning Tidigare recept Högerklicka på det man ska ha ordination med data från recept och både Ντιάνα och Ελβίρα väljer i sådana fall Nytt Recept (och inte nytt recept baserat på annat datum). Vill man förnya flera mediciner som pat haft tidigare markera var och en av dem genom att klicka i rutan till vänster av varje medicin och sen högerklick för allt ihop...

Signera och recept (om det ska hämtas från apotek)
Signera (för lokal ordination på vårdcentralen)
( I Asinia skiljer man på ordination och recept)

Nästa sista knappen, tror jag, innan Du skickar iväg receptet är knappen Skicka och då istället för att klicka den räcker det m Alt+c och sedan kommer en OK och då räcker det att slå Enter.




Tillsvidare = 1 år

Skriv inte ICD-10 diagnos i ordinationsrutan utan bara i journalen.
OK
Skicka.
Det måste också skrivas Fortsatt planering i journal tillsammans med ICD-10.
Genom snabb kommandot rec+shift +enter får du automatiskt frasen
Receptförnyelse enligt önskemål. Se Läkemedelsjournal.


Diagnos
Lägg till
(skriv helst inte som diagnos Förnyelse av recept)
Hittar Du ingen diagnos, då
Ny diagnos
Sök
Spara och stäng
Spara och stäng


Registrering av KVÅ


Öppna pats journalanteckning → Under rubriken Diagnos → Registrering av KVÅ (olika sorters åtgärder som man får betalt för t.ex. tolk, läkemedels genomgång fördjupad, råd om tobak, audit för alkohol, matvanor etc )



Controll +4 = kalender




Sjukskrivning

Sök/Välj pat Nytt Blanketter och formulär Försäkringskassa Läkarintyg Fråga/Svar (inget fullträffligt uttryck kanske men det gäller sjukskrivning alltså...) skicka (på övre kant)  Mina intyg+FK (pat kan ha det i sin dator då också förutom att Försäkringskassan får det elektroniskt).

Och om man vill skriv ut Till mina intyg FK (och då får Du hela texten) eller till arbetsgivare ( och då skrivs det ut en variant där man bara kan se tidsperioden man ska vara sjukskriven utan diagnos eller dylikt). 
Tryck nu skicka.   
X = makulera document.


För att förlänga en sjukskrivning:


Blanketter - Formulär → Försäkringskassan → Välj sjukintyg → Kopiera till ny → ändra det Du vill ändra (men innan du ändrar kolla datumen som gällde för förra intyget för att sen försvinner dessa datumen) → skicka.




 
När man skriver sjukskrivning, även om det handlar om personer som jobbar i Norge eller Danmark ska man välja:  skicka till Mina intyg + Fk och skriva ut Till mina intyg _FK


(det finns sådant kontrakt mellan de skandinaviska länderna).



Remisser

För att skriva en allmänremiss

Nytt Konsultationsärenden Beställning av konsultation Välj mottagare (du kan skriva i fri text om du vill så brukar det komma fram det man söker) välj konsultationsorsak (det väljs automatiskt, och du måste fylla i rutan) Du måste också fylla i diagnosrutan Diagnos/Fråga önskad undersökning (det är inte nödvändigt att fylla i allt. Du kan t.ex. skriva Tacksam för Er bedömning och eventuella åtgärder). Anamnes, Status, upplyssning, kompletterande uppgifter (inte nödvändigt att fylla det heller, istället för copy paste som jag använde i ProfDoc kan man skriva V.g. se bifogande journalanteckning och så skriver Du ut din journal)
Dokument i tidsordning Journalanteckning Skriv ut


Vid allvarlig (det ska uppfyllas vissa kriterier) misstanke för bröstcancer skriver man ut en remiss till Koordinator S V F bröstcancer, Bröstmottagningen, Kirurgkliniken, Udde valla Sjukhus (man skriver det som en tillfällig adress) och man faxar remissen till ett speciellt nummer och man får tillbaka faxsvar samma dag att de tagit emot remissen och de sköter sen hela rubbet. Det finns en speciell pärm om detta i Kristofers rum. Pärmen kallas S V F.


För att beställa e-rtg

Hämta pat Nytt Beställning rtg 

(Om det är slätrtg Rtg Praktikertjänst Närsjukhus Rtg Dalsland Skicka (här är det möjligt med copy paste från journaltexten) 

om Du vill ha CT, MRI (ja, nu är det primärvården tydligen som ska stå för MRI) eller ultraljud Rtg Nu Sjukvården.


För att skriva PADremiss


Nytt → Blanketter och Formulär → Remisser → Remiss Patologi NU- sjukvård.


( Du kan använda copy paste från Din journalanteckning för att skriva PADremissen, som ska skrivas ut på papper och följa med PADprovet. PADremissen ska inte skickas elektroniskt alltså).


För att titta på EKG

Externa system och tjänster ECView


För att signera och vidimera


Mitt arbete ( Cntr + G )




Kortkommando i asinia:


Asinja Visph. 

Vanliga kortkommandon. 

Sök/välja pat Ctrl+O 

Nytt Ctrl+N 

Boka/kalendern Ctrl+4 

Mitt Arbete Ctrl+G 

Vårt arbete Ctrl+F8 

Kassan Ctrl+6 

Uppdatera F5 

Skriva ut Ctrl+P 

Kopiera markerad text Ctrl+C 

Klippa ut markerad text Ctrl+X 

Klistra in markerad text Ctrl+V. 

Växla mellan olika program Alt+Tab


Läkemedelsjournal   Ctrl + knappen som visar en pil uppåt + A


Lablista Ctrl + knappen som visar en pil uppåt + L




Apodos hantering. En sammanfattning. Sätt in kortet i datorn Externa moduler Pascal Inloggning med SITHSkort Val av uppdrag (=vilken vårdcentral) Skriv personnummer (med 19-------) Ny ordination Ordinationsorsak Läkemedel ( välj läkemedel) Dosering Ordinationstyp och längd (Även om Du vill att pat ska få en burk i handen måste Du gå via Apodos och i kapitel Dosering väljer Du i så fall rutan ”helförpackning” och sen ”doseringsangivelse i text” Kommentar ”Skapa och stäng” eller ”Skapa och ordinera igen” eller ”avbryt”.


Man remitterar till NÄL för Kirurg, Medicin, Neurolog, Njur, Gastro, Hematolog, Kardiolog, Lung, Allergi, Psyk akut. För koloskopi skriver man remiss till Endoskopimottagningen, NÄL, men de ska fHbx3 och rektoskopi av oss först.






Till Uddevalla för Ortoped, Ögon, Urolog, Hud.
Till Bäckefors finns det någon dag i vecka mottagning Praktikertjänst, Bäckefors, har bl.a. mottagningar för Rtg (slätrtg) (Röntgenmottagning Dalsland)., Barn, Diabetes, Gyn, Hjärta, Ljusbhd, Logoped, Ögon, Öron. Det är till Bäckefors man ska skicka i första hand.