20 June 2018

Λάθη κατά την χορήγηση Ινσουλίνης.

Άρθρο από το Περιοδικό "Γλυκιά Ζωή" τεύχους 129, Ιανουάριος - Φεβρουάριος - Μάρτιος 2018.

Συγγραφείς: Μαρία Σταματελάτου, Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Ιατρείο, Γενικού Νοσοκομείου - Κέντρου Υγείας Σητείας, Αθανασία Κ. Παπαζαφειροπούλου, Ανδρέας Μελιδώνης ( Α' Παθολογική Κλινική και Διαβητολογικό Ιατρείο, Τζάνειου Γενικού Νοσοκομείου Πειραιά).




Η ινσουλίνη αποτελεί ζωτικής σημασίας φάρμακο για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1, όσο και κατά την πρόοδο της νόσου σε άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2. Σύμφωνα με διάφορες στατιστικές αναλύσεις, η ινσουλίνη εμπλέκεται τουλάχιστον στο 50% των λαθών που γίνονται κατά την χορήγηση οιαδήποτε φαρμάκου. Το Ινστιτούτο Πρακτικών Για Ασφαλή Χορήγηση Φαρμάκων τοποθετεί την ενδοφλέβια και υποδόρια χορήγηση της ινσουλίνης στην λίστα των "υψηλού κινδύνου φαρμάκων", δεδομένου του σημαντικού κινδύνου που δύναται να προκαλέσει η λάθος χορήγησή της.

Τα λάθη χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, εκείνα που γίνονται από τον Ιατρό και εκείνα που γίνονται από τον ίδιο τον ασθενή. Καταρχήν ο Γιατρός δύναται να κάνει λάθος κατά την συνταγογράφηση της ινσουλίνης και δη με τις χειρόγραφες οδηγίες χρήσεως από τον ασθενή. Π.χ. 2 U, που το U αντιστοιχεί στις μονάδες (Units) μπορεί να μπερδευτεί με 0 και αντί δύο να κάνει κάποιος 20 μονάδες, ουσιαστικά να δεκαπλασιαστεί η δόση με κίνδυνο επικείμενης υπογλυκαιμίας. Ακόμη και το IU ( International Units ) να ακολουθεί τον αριθμό, που αντιστοιχεί στις Διεθνείς Μονάδες, μπορεί να μπερδευτεί το I με το 1 και να γίνει πολλαπλάσια δόση της ινσουλίνης. Άλλες φορές οι οδηγίες που δίδονται όσον αφορά της μονάδες της ταχείας δράσεως ινσουλίνης π.χ. ως 5/10/10, εννοώντας να γίνονται 5 μονάδες ταχείας δράσεως ινσουλίνης το πρωί, 10 μονάδες το μεσημέρι και 10 το βράδυ, μπορεί να μπερδευτεί η διαχωριστική γραμμή με το 1 και να γίνει λάθος δόση.

Όσον αφορά την ηλεκτρονική συνταγογράφηση είναι δυνατόν, να γραφτεί άλλης δράσεως ινσουλίνη, αντί άλλης π.χ. θεωρώντας ο ασθενής πως κάνει 30 μονάδες από ένα μίγμα ινσουλίνης, να κάνει 30 μονάδες ταχείας δράσεως ινσουλίνης και να επέλθει επικίνδυνη υπογλυκαιμία. Το ίδιο λάθος μπορεί να γίνει σε νοσηλευτικά ιδρύματα, όπου το νοσηλευτικό προσωπικό δεν είναι εξοικειωμένο με τις ινσουλίνες και την δράση που έχει η κάθε μία, με αποτέλεσμα πολλές φορές να έχουν γίνει λάθη κατά την νοσηλεία των ασθενών. Έχει αναφερθεί ακόμη και η χορήγηση ηπαρίνης αντί ινσουλίνης και το αντίστροφο. Λάθη έχουν γίνει και κατά την αναρρόφηση της ινσουλίνης σε σύριγγες φυματίνης, αντί ινσουλίνης με λανθασμένη χορήγηση της δοσολογίας του φαρμάκου. Επιπροσθέτως, η χρήση ενός στυλού ινσουλίνης σε πολλούς ασθενείς ή η αναρρόφηση από ένα προγεμισμένο φιαλίδιο ινσουλίνης και η χρήση του σε διαφορετικούς ασθενείς έχει συσχετιστεί με μεταφορά και μετάδοση λοιμώξεων μεταξύ των ασθενών π.χ. ηπατίτιδα ή HIV, με αποτέλεσμα να κυκλοφορήσει ανακοίνωση από τον FDA, όπου συνιστάται η χρήση στυλών ή φιαλιδίων από έναν και μόνο ασθενή.

Περαιτέρω κατά την νοσηλεία ασθενών σε νοσηλευτικές ή χειρουργικές μονάδες, τις περισσότερες φορές είναι σωστό να διακόπτονται τα αντιδιαβητικά δισκία και οι ασθενείς να τίθενται σε χορήγηση ινσουλίνης. Ωστόσο, λάθη γίνονται από τους Ιατρούς ειδικότερα των χειρουργικών ειδικοτήτων, λόγω της μη εξοικείωσης ρυθμίσεως του σακχάρου με την χορήγηση της ινσουλίνης. Κυκλοφορούν κάποιες πεπαλαιωμένες κλίμακες ινσουλίνης, όπου ακολουθείται συνήθως από το Ιατρικό και Νοσηλευτικό προσωπικό, χωρίς να είναι ακριβείς και να δημιουργούνται τεράστια προβλήματα στην ρύθμιση των ασθενών αυτών. Συνήθως παρατηρούνται αυξημένες ανάγκες χορηγήσεως ινσουλίνης από τις συνήθεις και θα πρέπει να τίθενται σε εντατικοποιημένο σχήμα ινσουλίνης για την καλύτερη ρύθμιση αυτών και προς αποφυγή υπογλυκαιμιών και άλλων επιπλοκών. Οι δόσεις της ινσουλίνης θα πρέπει να προσαρμόζονται βάσει των προγευματικών τιμών του σακχάρου, του υποκείμενου νοσήματος και του βαθμού σίτισης του ασθενούς. Σε συνθήκες υπεργλυκαιμίας θα ήταν καλύτερο να χρησιμοποιούνται αντλίες συνεχούς ενδοφλέβιας χορηγήσεως ινσουλίνης προς την πιο άμεση και βέλτιστη ρύθμιση του ασθενούς. Από την μία, ο χρόνος διόρθωσης της υπεργλυκαιμίας είναι ταχύτερος με την ενδοφλέβια έναντι της υποδόριας χορήγησης της ινσουλίνης, δεδομένης της ευκολότερης τιτλοποίησης και από την άλλη στην περίπτωση προκλήσεως υπογλυκαιμίας, διορθώνεται με μεγαλύτερη ευκολία, λόγω του μικρού χρόνου ημίσειας ζωής ( 5-9 min), ενώ με την υποδόρια έγχυση δύναται να επιμένει επί πολλές ώρες. Με την προοδευτική μείωση των τιμών γλυκόζης ο ασθενής μετατίθεται σε υποδόρια χορήγηση ινσουλίνης, βάσει των ενδοφλεβίων αναγκών ινσουλίνης που προέκυψαν το τελευταίο 24ωρο.

Προσοχή πρέπει να δίδεται και κατά την χορήγηση ορών που εμπεριέχουν γλυκόζη, όπως και παρεντερικής σίτισης, όπου θα πρέπει να προστίθεται ινσουλίνη ταχείας δράσεως για την αποφυγή ιατρογενούς πρόκλησης υπεργλυκαιμίας. Σε περίπτωση προγραμματισμένου χειρουργείου, οι ασθενείς υπό ινσουλίνη θα πρέπει το προηγούμενο βράδυ της επέμβασης να τίθενται στα 2/3 της δόσεως της συνήθους βασικής ή ενδιάμεσης ινσουλίνης που κάνουν και εν συνεχεία οποιαδήποτε παρεκτροπή του σακχάρου να ρυθμίζεται με ινσουλίνη ταχείας δράσεως σε περίπτωση υπεργλυκαιμίας. Ενώ οι ασθενείς με αντλία ινσουλίνης θα πρέπει να μειώνουν κατά 30% την δόση της βασικής ινσουλίνης. Κατά την διάρκεια του χειρουργείου, όπου παραστεί ανάγκη τίθενται σε ενδοφλέβια έγχυση ινσουλίνης με αντλίες για την καλύτερη ρύθμιση των ασθενών. Πολλοί είναι οι Ιατροί που ισχυρίζονται ότι θα αντιμετώπιζαν πιο επιθετικά τους ασθενείς, δίδοντας οδηγίες για τις σωστές δόσεις ινσουλίνης και όχι μικρότερες εάν δεν είχαν τον φόβο της υπογλυκαιμίας. Αυτό, όμως έχει ως αποτέλεσμα την ελλειπή ρύθμιση του Διαβήτη με την επακόλουθη εμφάνιση επιπλοκών που την συνοδεύει.

Ο θεράπων Ιατρός φαίνεται να μην έχει την πολυτέλεια χρόνου εκπαίδευσης του ασθενούς, με αποτέλεσμα πολλές νέες και πολύτιμες πληροφορίες να μην δύναται να αφομοιωθούν εντός ολίγων λεπτών. Η πλειοψηφία των λαθών που γίνονται από τον ίδιο τον ασθενή, αφορά την παράληψη της δόσης της ινσουλίνης, είτε βραδείας είτε ταχείας δράσεως ινσουλίνη, λόγω του φόβου υπογλυκαιμίας και δη νυχτερινής. Κατά μέσο όρο 4,3 ημέρες/μηνιαίως παραλείπεται η βασική ινσουλίνη και 5,7 ημέρες/μηνιαίος η ταχείας δράσεως ινσουλίνη. Πολλοί είναι πρόθυμοι να αποδεχτούν μη βέλτιστο γλυκαιμικό έλεγχο προκειμένου να αποφευχθεί εκ νέου ένα υπογλυκαιμικό επεισόδιο, μειώνοντας την δόση της ινσουλίνης. Στην μελέτη GAPP2 ο φόβος της επικείμενης υπογλυκαιμίας οδηγεί σε παράληψη, αναβολή ή μείωση της δόσεως της ινσουλίνης.








10 June 2018

Τα μυστικά της Μακροζωΐας.


Αντιγράφω δημοσίευση του Καρδιολόγου Χρήστου Ντέλλου στον τοίχο του, στο facebook στις 10/06/2018, η οποία με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο:


Ένας διάσημος ερευνητής της ανθρώπινης ΜΑΚΡΟΖΩΙΑΣ, που ταξιδεύει όλον τον κόσμο για τις μελέτες του, συναντά μετά από χρόνια την ηλικιωμένη αγρότισσα μάνα του:
-Που καταλήξατε παιδάκι μου; Τι πρέπει να κάνει ο άνθρωπος για να ζήσει πολλά χρόνια;
-Το σίγουρο είναι μάνα πως δεν πρέπει να καπνίζει και πως πρέπει να περπατάει και να ασκείται. Επίσης, να μην είναι παχύς, αλλά ούτε και πολύ αδύνατος. Κατά τα άλλα, να τρώει από όλα με μέτρο, ούτε πολύ κρέας αλλά ούτε και σκέτο χορτοφάγος. Να μην πίνει πολύ, να κοιμάται καλά και να είναι κοινωνικός. Να του αρέσει η δουλειά και βέβαια να μην είναι πολύ φτωχός!
-Αυτά είναι όλα;
-Μάλλον.
-Και ήταν ανάγκη παιδάκι μου να παιδεύεσαι τόσα χρόνια για αυτά; Δεν με ρώταγες; Εμείς αυτά τα ξέρουμε από τις γιαγιάδες και τις προ-γιαγιάδες μας!
(Αληθινή ιστορία σε ελεύθερη απόδοση, που διηγείται ο Salim Yusuf, κορυφαίος Καναδός ερευνητής, επικεφαλής της πρόσφατης μεγάλης επιδημιολογικής μελέτης PURE).
Βέβαια, όπως έγραψε και ο Όργουελ, μεγαλύτερη σημασία από το να παραμένεις ζωντανός έχει το να παραμένεις άνθρωπος!

18 May 2018

Ωτικές σταγόνες Paroticin.





Για εξωτερικές ωτίτιδες (έκζεμα, βακτηριακές λοιμώξεις, μυκώσεις, δοθιήνωση του ακουστικού πόρου), η adelco έχει το Drops Paroticin 10 ml. Έχουν λιανική τιμή 2,38 €.

Περιέχει Fludrocortizone Acetate + Polymixin B Sulfate + Lidocaine hydrochloride. 

Η δοσολογία για ενήλικες είναι 2-4 σταγόνες 3-4 φορές την ημέρα και ο ασθενής περιμένει μετά από κάθε ενστάλλαξη, με το αυτί να κοιτά προς τον ουρανό για 5 λεπτά ώστε να εμποτιστεί αποτελεσματικά ο ακουστικός πόρος. 

Η δοσολογία για παιδιά είναι 3 σταγόνες, 3-4 φορές την ημέρα.

( Δεν ξεχνούμε βέβαια ότι το Α και το Ω για την θεραπεία της εξωτερικής ωτίτιδος είναι ούτως ή άλλως ο καλός μηχανικός καθαρισμός του ακουστικού πόρου κατά προτίμηση με ηλεκτρική αναρρόφηση ).

Στα αρχικά στάδια βέβαια, μιας εξωτερικής ωτίτιδας, πριν ξεκινήσει κανείς με Ear Drops Paroticin, έχει νόημα αφού πρώτα κάνει καλό μηχανικό καθαρισμό κατά προτίμηση με ηλεκτρική αναρρόφηση (ο οποίος μηχανικός καθαρισμός ίσως χρειαστεί να επαναληφθεί για επιπλέον 1-2 ημέρες ) να χρησιμοποιήσει  κανείς για 1-3 ημέρες Αντισηπτικόγαληνικό διάλυμα Βορικού Οξέως ώστε να ξεπρηστεί κάπως ο ακουστικός πόρος, και μετά να αρχίσει με τις σταγόνες Paroticin.

Παρ΄όλο που συνηθίζεται κατά κόρον στην Ελλάδα, (και μάλιστα και από "ειδικούς" ΩΡΛ) στις εξωτερικές ωτίτιδες δεν χρειάζεται σχεδόν ποτέ αντιβίωση από του στόματος.

16 May 2018

Προτάσεις για υγιεινή διατροφή των Παιδιών και όλης της Οικογένειας.




Αντιγράφω, μετά από άδεια του, κείμενο του Παιδίατρου Κώστα Νταλούκα. Το δημοσίευσε στον τοίχο του στο facebook, στις 16/05/2018:


Σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ, 3-4 στα 10 παιδιά στην χώρα μας είναι παχύσαρκα.

Η παχυσαρκία ξεκινάει από την πολύ μικρή ηλικία.

Προκαλεί μια σειρά από σοβαρές διαταραχές στον οργανισμό και με την έννοια αυτή είναι νόσημα.

Οι σοβαρότερες είναι τα καρδιαγγειακά, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, αλλοιώσεις στο μυοσκελετικό σύστημα, αναπνευστικά προβλήματα κλπ.

Η κακοήθης παχυσαρκία δεν μπορεί να θεραπευτεί με συμβατικές μεθόδους διατροφής αλλά συνήθως απαιτείται χειρουργική παρέμβαση.
 
1. Όλη η οικογένεια ακολουθεί το πρότυπο της Μεσογειακής διατροφής

2. Δεν αγοράζουμε στο σπίτι τροφές με πολλές θερμίδες χωρίς διατροφική αξία.

3. Δεν αποθηκεύουμε τροφές με χαμηλή διατροφική αξία και πολλές θερμίδες στα ντουλάπια και στο ψυγείο πχ κουλούρια, μπισκότα, τσουρέκια, σοκολάτες, γλυκίσματα, αναψυκτικά κλπ.

4. Στο σπίτι δεν κάνουν τα παιδιά κουμάντο αλλά οι γονείς.

5. Δεν επιτρέπουμε στα παιδιά (αναλόγως της ηλικίας) να ανοίγουν ντουλάπια και ψυγείο χωρίς την άδειά μας.

6. Τα παιδιά έχουν το δικαίωμα να επιλέξουν το πόσο θα φάνε.

7. Το τι θα φάνε, που θα καθίσουν να το φάνε και τι ώρα το επιλέγουν οι γονείς.

8. Δεν πιέζουμε ποτέ τα παιδιά για να φάνε.

9. Την ώρα του φαγητού δεν παίζει η τηλεόραση και το YouTube σε κινητά ή σε τάμπλετ.

10. Αν το παιδί το ταΐζουν άλλοι (παππούδες, γιαγιάδες, νταντάδες κλπ), τους γνωστοποιούμε και τους ζητούμε επιτακτικά να εφαρμόσουν την διατροφή που εμείς έχουμε επιλέξει.

11. Δίνουμε πάντοτε στα παιδιά την δυνατότητα να τρώνε μόνα τους μόλις μπορέσουν και δεν τα ταΐζουμε.

12. Ποτέ δεν βάζουμε ως έπαθλο για κάτι που θα κάνει διάφορες λιχουδιές πχ γλυκά, παγωτά κλπ.

13. Αν το παιδί αρνείται να φάει το φαγητό που του προσφέρεται ποτέ δεν του δίνουμε την δυνατότητα να επιλέξει κάτι άλλο.
 
14. Όλη η οικογένεια αλλάζει τον τρόπο διατροφής, όχι μόνο τα παιδιά.

15. Προσπάθεια από την μητέρα να θηλάσει τα παιδιά της.



Για τα παχύσαρκα παιδιά ισχύουν όλα τα παραπάνω συν:

1. Ποτέ δεν εφαρμόζουμε δίαιτες στα μικρά παιδιά.

2. Ο στόχος που θα βάλουμε στην απώλεια βάρους είναι πολύ πιο μακρινός από ότι σε κάποιον ενήλικα.

3. Δεν στερούμε από τα παιδιά τροφές που έχουν χαμηλή διατροφική αξία και πολλές θερμίδες, όταν αυτά θα βρεθούν σε μια κοινωνική εκδήλωση ή ένα πάρτι με άλλα συνομήλικα παιδιά γιατί θα δημιουργήσουμε τραυματικές εμπειρίες στα παιδιά αυτά.

4. Πριν να φάνε τους δίνουμε να πιουν ένα ποτήρι νερό.

5. Βάζουμε το φαγητό τους σε μικρά πιάτα.

6. Όταν διαμαρτύρονται ότι πεινούν τους δίνουμε να φάνε λαχανικά με κάποιο ελαφρύ σε θερμίδες ντιπ ή σαλάτες.

7. Ενισχύουμε την ψυχολογία τους και βάζουμε έπαθλα όταν καταφέρουν να πιάσουν τον στόχο.

8. Δεν χρειάζεται να ζυγίζονται κάθε ημέρα. Κάθε εβδομάδα είναι αρκετό.

9. Ελέγχουμε την πρόοδο όχι τόσο με το βάρος τους αλλά με μέτρηση του δείκτη μάζας σώματος.

10. Τα προωθούμε να ασχοληθούν με τον αθλητισμό και βάζουμε την κίνηση στην ζωή τους όσο περισσότερο μπορούμε.

11. Δεν επιτρέπουμε να δαπανούν περισσότερο από 2 ώρες το 24ωρο μπροστά σε οθόνες.

12. Ενισχύουμε την αυτοπεποίθησή τους όσο περισσότερο μπορούμε.

13. Αποφεύγουμε να τρώμε σαν οικογένεια συχνά έξω.

14. Δίνουμε εμείς ως γονείς το καλό παράδειγμα καταναλώνοντας τροφές με λιγότερα λιπαρά και ζάχαρη, με καθημερινή κατανάλωση λαχανικών και φρούτων.

15. Ποτέ δεν τα μαλώνουμε γιατί ξέφυγαν και έφαγαν κάποια τροφή με πολλά λιπαρά και ζάχαρη.

16. Καμία τροφή δεν απαγορεύεται. Απλά κάποιες τις δίνουμε να τις τρώνε κάθε ημέρα και κάποιες σπανιότερα ή και πολύ σπάνια. 

17. Προσφέρουμε πολλά και μικρά γεύματα.

18. Μία ώρα τουλάχιστον έντονης καθημερινής άσκησης όπως το τρέξιμο, το ποδήλατο, το κολύμπι, το μπάσκετ, το βόλεϊ, το ποδόσφαιρο κλπ.