11 July 2017

En läkares minnesanteckningar om hur man använder Asinia.

Asinia – Visp

Glöm inte Ditt SITHSkort. Det förvaras tillsammans med Dina andra kort.

Sök och Välj Pat

Sekelsiffra + resten av nummret enter

För reservnr (för flyktingar eller turister, då skriver man hela siffran där utan ngn sekelsiffra).

Öppna (då ser man de 6 sista patienterna som Du har varit på).

Privata listor  >>  de senaste 50 öppnade journaler
                                 
Andreas korset = cave = varning
När man ska göra något med en pat man har fått fram i programmet då utgår man från knappen Nytt (förutom läkemedelsordination. Då ska man istället välja Läkemedelsjournal)

När du skrivit färdigt Spara och stäng.

För att skriva journal:

Nytt >>  Journalmallar >> Läkare


När man väljer diabetesårskontrollmallen behöver man inte fylla i alla rutor. De som fylls skickas dock automatiskt till NDR. Om Du har en pat som kommer samtidigt för blodtrycks- och diabetesårskontroll är det bättre att väljer diabetesmallen.

För att ändra i en journalanteckning.

Dokument i tidsordning
Du väljer då dokumentet i fråga >> Journaltext >> Redigera (och så ändrar man varje sökord för sig)

Signera gör Du antingen direkt när du är och redigerar journaltexten eller via Mitt arbete.

För att beställa lab

Nytt  >> Beställning Lab NÄL
Beställningskatalog >> sök analys alternativt sök i varje kapitel (om Du söker fri T4 sök fri)
Planerad prov. Tid t.ex. 2v = 2 veckor eller 2m = 2 månader osv
Information till provtagande lab för mätvärden t.ex. vikt, längd, EKG osv
Bevaka beställningen
Automatiskt ja,  datum, spara (ändra inte det)
Spara
(Alternativt efter det att Du sparat proverna, kan du skriva i en lapp pats namn och persnr och när han ska kallas och Du ger denna lapp till labsköterskan som skickar brev till pat när det är dags).

Om pat är här och du vill beställa lab
Nytt   >>  Beställning Lab NÄL  >> ………………………………… Spara
Information till provtgagande lab (för t.ex. vikt, längd, EKG)

Bokning och väntelista

( lilla ikonen mot vänster uppe) >>  Kalender >>  Provtagning >> Jag väljer tid genom att klicka på ngn vit ruta >>  Boka pat >> Boka (igen) >> spara.

Vill man ta bort bokningen
Högerklicka >> avboka >> spara

Ett diagonalt svart sträck betyder att lab gjort färdigt med pat och på liknande sätt markerar också jag som läkare att en pat som jag haft är färdig från mig (det gör man med att högerklicka och välja sätt som klar/inte klar och så genom att klicka en eller två ggr väljer man den ena eller den andra, vad man får alltså beror på den initiala inställningen).


För att skriva medicin.

Läkemedelsjournal Receptförskrivning Tidigare recept Högerklicka på det man ska ha ordination med data från recept och både Ντιάνα och Ελβίρα väljer i sådana fall Nytt Recept (och inte nytt recept baserat på annat datum). Vill man förnya flera mediciner som pat haft tidigare markera var och en av dem genom att klicka i rutan till vänster av varje medicin och sen högerklick för allt ihop...

Signera och recept (om det ska hämtas från apotek)
Signera (för lokal ordination på vårdcentralen)
( I Asinia skiljer man på ordination och recept)

Nästa sista knappen, tror jag, innan Du skickar iväg receptet är knappen Skicka och då istället för att klicka den räcker det m Alt+c och sedan kommer en OK och då räcker det att slå Enter.




Tillsvidare = 1 år

Skriv inte ICD-10 diagnos i ordinationsrutan utan bara i journalen.
OK
Skicka.
Det måste också skrivas Fortsatt planering i journal tillsammans med ICD-10.
Genom snabb kommandot rec+shift +enter får du automatiskt frasen
Receptförnyelse enligt önskemål. Se Läkemedelsjournal.


Diagnos
Lägg till
(skriv helst inte som diagnos Förnyelse av recept)
Hittar Du ingen diagnos, då
Ny diagnos
Sök
Spara och stäng
Spara och stäng


Registrering av KVÅ


Öppna pats journalanteckning → Under rubriken Diagnos → Registrering av KVÅ (olika sorters åtgärder som man får betalt för t.ex. tolk, läkemedels genomgång fördjupad, råd om tobak, audit för alkohol, matvanor etc )



Controll +4 = kalender




Sjukskrivning

Sök/Välj pat Nytt Blanketter och formulär Försäkringskassa Läkarintyg Fråga/Svar (inget fullträffligt uttryck kanske men det gäller sjukskrivning alltså...) skicka (på övre kant)  Mina intyg+FK (pat kan ha det i sin dator då också förutom att Försäkringskassan får det elektroniskt).

Och om man vill skriv ut Till mina intyg FK (och då får Du hela texten) eller till arbetsgivare ( och då skrivs det ut en variant där man bara kan se tidsperioden man ska vara sjukskriven utan diagnos eller dylikt). 
Tryck nu skicka.   
X = makulera document.


För att förlänga en sjukskrivning:


Blanketter - Formulär → Försäkringskassan → Välj sjukintyg → Kopiera till ny → ändra det Du vill ändra (men innan du ändrar kolla datumen som gällde för förra intyget för att sen försvinner dessa datumen) → skicka.




 
När man skriver sjukskrivning, även om det handlar om personer som jobbar i Norge eller Danmark ska man välja:  skicka till Mina intyg + Fk och skriva ut Till mina intyg _FK


(det finns sådant kontrakt mellan de skandinaviska länderna).



Remisser

För att skriva en allmänremiss

Nytt Konsultationsärenden Beställning av konsultation Välj mottagare (du kan skriva i fri text om du vill så brukar det komma fram det man söker) välj konsultationsorsak (det väljs automatiskt, och du måste fylla i rutan) Du måste också fylla i diagnosrutan Diagnos/Fråga önskad undersökning (det är inte nödvändigt att fylla i allt. Du kan t.ex. skriva Tacksam för Er bedömning och eventuella åtgärder). Anamnes, Status, upplyssning, kompletterande uppgifter (inte nödvändigt att fylla det heller, istället för copy paste som jag använde i ProfDoc kan man skriva V.g. se bifogande journalanteckning och så skriver Du ut din journal)
Dokument i tidsordning Journalanteckning Skriv ut


Vid allvarlig (det ska uppfyllas vissa kriterier) misstanke för bröstcancer skriver man ut en remiss till Koordinator S V F bröstcancer, Bröstmottagningen, Kirurgkliniken, Udde valla Sjukhus (man skriver det som en tillfällig adress) och man faxar remissen till ett speciellt nummer och man får tillbaka faxsvar samma dag att de tagit emot remissen och de sköter sen hela rubbet. Det finns en speciell pärm om detta i Kristofers rum. Pärmen kallas S V F.


För att beställa e-rtg

Hämta pat Nytt Beställning rtg 

(Om det är slätrtg Rtg Praktikertjänst Närsjukhus Rtg Dalsland Skicka (här är det möjligt med copy paste från journaltexten) 

om Du vill ha CT, MRI (ja, nu är det primärvården tydligen som ska stå för MRI) eller ultraljud Rtg Nu Sjukvården.


För att skriva PADremiss


Nytt → Blanketter och Formulär → Remisser → Remiss Patologi NU- sjukvård.


( Du kan använda copy paste från Din journalanteckning för att skriva PADremissen, som ska skrivas ut på papper och följa med PADprovet. PADremissen ska inte skickas elektroniskt alltså).


För att titta på EKG

Externa system och tjänster ECView


För att signera och vidimera


Mitt arbete ( Cntr + G )




Kortkommando i asinia:


Asinja Visph. 

Vanliga kortkommandon. 

Sök/välja pat Ctrl+O 

Nytt Ctrl+N 

Boka/kalendern Ctrl+4 

Mitt Arbete Ctrl+G 

Vårt arbete Ctrl+F8 

Kassan Ctrl+6 

Uppdatera F5 

Skriva ut Ctrl+P 

Kopiera markerad text Ctrl+C 

Klippa ut markerad text Ctrl+X 

Klistra in markerad text Ctrl+V. 

Växla mellan olika program Alt+Tab


Läkemedelsjournal   Ctrl + knappen som visar en pil uppåt + A


Lablista Ctrl + knappen som visar en pil uppåt + L




Apodos hantering. En sammanfattning. Sätt in kortet i datorn Externa moduler Pascal Inloggning med SITHSkort Val av uppdrag (=vilken vårdcentral) Skriv personnummer (med 19-------) Ny ordination Ordinationsorsak Läkemedel ( välj läkemedel) Dosering Ordinationstyp och längd (Även om Du vill att pat ska få en burk i handen måste Du gå via Apodos och i kapitel Dosering väljer Du i så fall rutan ”helförpackning” och sen ”doseringsangivelse i text” Kommentar ”Skapa och stäng” eller ”Skapa och ordinera igen” eller ”avbryt”.


Man remitterar till NÄL för Kirurg, Medicin, Neurolog, Njur, Gastro, Hematolog, Kardiolog, Lung, Allergi, Psyk akut. För koloskopi skriver man remiss till Endoskopimottagningen, NÄL, men de ska fHbx3 och rektoskopi av oss först.






Till Uddevalla för Ortoped, Ögon, Urolog, Hud.
Till Bäckefors finns det någon dag i vecka mottagning Praktikertjänst, Bäckefors, har bl.a. mottagningar för Rtg (slätrtg) (Röntgenmottagning Dalsland)., Barn, Diabetes, Gyn, Hjärta, Ljusbhd, Logoped, Ögon, Öron. Det är till Bäckefors man ska skicka i första hand.


15 June 2017

Πρακτικά ζητήματα Θεραπείας για την υπεριδρωσία (π.χ. στις παλάμες).



Άρθρο του 
Αργύρη Αργυρίου, Γενικού Ιατρού, Καβάλα,
σε συνεργασία με την
Ανδρονίκη Σκεφοπούλου, Δερματολόγο, Καβάλα.



Πολλοί άνθρωποι αντιμετωπίζουν πρόβλημα με μονίμως ιδρωμένες παλάμες. Ο ιδρώτας στις παλάμες των χεριών τους κάνει να νιώθουν άβολα ακόμη και για καθημερινά ζητήματα όπως η χειραψία.

Υπάρχουν τρεις μέθοδοι να αντιμετωπίσει κανείς την υπεριδρωσία στις παλάμες:

1)



1          Spray Hiposudol ( containing a water-alcohol solution of 20% aluminium hydrochloride) (κοστίζει  γύρω στα 23 €).
2
 Ο ασθενής πλένει τις παλάμες του, τις στεγνώνει και μετά ψεκάζει τις παλάμες του με το σπρέι  Hiposudol του πριν την νυχτερινή κατάκλιση. Όταν ξυπνήσει το πρωί δηλαδή περίπου μετά από 8  ώρες ξεπλένει τα χέρια του.

Συνεχίζει έτσι για λίγες ημέρες μέχρι να δει βελτίωση.

Μετά κάνει την  θεραπεία αυτή βραδιά παρά βραδιά για λίγες μέρες ακόμη

και μετά κάνει θεραπεία συντήρησης 2  με 3 βραδιές την εβδομάδα.

 Αν ο ασθενής δεν είναι ευχαριστημένος με το  σπρέι Hiposudol τότε μπορεί να δοκιμάσει με

 2)


3         Botox

       Η θεραπεία με Botox χρειάζεται να γίνεται 1 ή 2 φορές τον χρόνο. Είναι καλύτερα να γίνεται μετά από αποκλεισμό νευρικής ρίζας, γιατί αλλιώς μπορεί να πονέσει αρκετά.

 Και αν δεν είναι ευχαριστημένος ούτε με το Botox τότε μπορεί να δοκιμάσει

 3)


            Ιοντοφόρηση

Το μηχάνημα της ιοντοφόρησης κοστίζει γύρω στα 600 € και πρέπει κανείς να βάζει στα χέρια του μέσα σε αυτό το μηχάνημα 3 φορές την εβδομάδα για περίπου μισή ώρα την φορά. Το καλύτερο είναι να δοκιμάσει κανείς την ιοντοφόρηση σε κάποιον Δερματολόγο, για καναδυό μήνες και αν δει όφελος να αγοράσει το μηχάνημα και να το έχει στο σπίτι του.



11 June 2017

Το φαγητό που προσφέρεται στα διάφορα Ιατρικά συνέδρια έχει και αυτό τον συμβολισμό του.

Δεν είναι δυνατόν να πηγαίνεις σε Ιατρικά συνέδρια για τον Σακχαρώδη Διαβήτη (αλλά και για οποιαδήποτε άλλη πάθηση) εδώ στην Ελλάδα, και στο διάλειμμα να σερβίρουν κομματάκια πάστα φλώρας και τουρτάκια  ή κοκ χωρίς να σου δίνουν καμιά υγιεινή ενναλακτική . Να πηγαίνεις για μεσημεριανό και να σου έχει τηγανιτές πατάτες, spring rolls και σάντουιτς τίγκα στην μαγιονέζα και να μην υπάρχει σαλάτα ενώ όλα αυτά να συνοδεύονται από Κόκα Κόλα. Και να έχεις κυρίους και τις κυρίες Ιατρούς να φουμάρουν κιόλας δίπλα σου…


Θυμάμαι τα αντίστοιχα συνέδρια στην Σουηδία, όπου στα διαλείμματα είχες να διαλέξεις μεταξύ πράσινων μήλων, πορτοκαλιών, και μπανάνας και τα συνόδευες με κρύο νερό στο οποίο είχαν βάλει κομμένο λεμόνι ή που στο μεσημεριανό ήταν απαραίτητη η σαλάτα και το μαύρο ψωμί.

Η Υγεία είναι κάτι πολύ περισσότερο από τα guidelines της ADA...





10 June 2017

Πώς πρέπει να τοποθετούμε την καρέκλα του Ασθενούς σε σχέση με το γραφείο και την καρέκλα του Ιατρού;



Η καρέκλα του Ασθενούς πρέπει να μπαίνει πλευρικά αριστερά ή δεξιά του γραφείου του Ιατρού σε σχέση με την καρέκλα του Ιατρού (όπως π.χ. στην άνω φωτογραφία).

Αυτή η διάταξη ευνοεί μια αίσθηση οικειότητας μεταξύ Ασθενούς και Ιατρού σε μεγαλύτερο βαθμό από ότι άλλες πιθανές διατάξεις.

Επίσης πρέπει ο ασθενής να νιώθει ότι πίσω του υπάρχει μια έξοδος "κινδύνου" ότι δηλαδή μπορεί εύκολα να πάει στην πόρτα του δωματίου να την ανοίξει και να φύγει, αν το θελήσει αυτό. (το ιδανικό βέβαια είναι να έχει την ίδια αίσθηση και ο Ιατρός)

Δείτε στην παρακάτω εικόνα μια επίσης καλή διάταξη (αν και το τέλειο θα ήταν να υπήρχε μια έξοδος διαφυγής και για τον Ιατρό, από την δεξιά του πλευρά):




Βιβλιογραφία:


Why My Patients sit where they sit.


Seating arrangements where to sit, and why.



06 June 2017

Τι είναι η Γενική Ιατρική; Ποιος ο ρόλος του Γενικού Ιατρού σε ένα (μη) σύστημα υγείας;



Δημοσιεύτηκε στις 04/06/2017 στην ομάδα "ΓΕΝΙΚΟΙ / ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΚΟΙ ΓΙΑΤΡΟΙ - Ελεύθερο Βήμα" στο facebook:

Του Δημήτρη Μακρέα
Γενικού Γιατρού στο Ακρωτήρι Χανίων.


ΓΕΝΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ!!!!
Τι είναι η Γενική ιατρική?
Ποιος ο ρόλος του Γενικού Ιατρού ( ΓΙ ) και πόσο διακριτός είναι σε ένα (μη) σύστημα υγείας?

Η αλήθεια είναι ότι ο Γενικός γιατρός μπορεί να είναι τα πάντα και τίποτα. Από χαρισματικός θεραπευτής μέχρι χαρτογιακάς ή μιζαδόρος των φαρμακευτικών. Στυγνός έμπορος ή αφελής επαγγελματίας. Βεβαίως όλοι οι γιατροί μπορεί να είναι το ίδιο.... Ίσως γιατί η Γ. ιατρική είναι “όλη η ιατρική” , όχι με την έννοια του συνόλου των γνώσεων που άπτονται της ιατρική επιστήμης , αλλά με την έννοια μιας θεραπευτική πρακτικής με αρχή ,μέση και τέλος που προσεγγίζει κάθε άνθρωπο ξεχωριστά, αλλά στα πλαίσια της οικογένειας και της κοινότητας στην οποία ζει και με την οποία αλληλεπιδρά. Κάποτε περιέγραφα το τριαδικό σχήμα : προσωπικός γιατρός-οικογενειακός γιατρός- γιατρός στην κοινότητα.

Προφανώς βρισκόμαστε σε μία κρίσιμη καμπή της άσκησης της ΓΙ στην Ελλάδα , όπου ο ρόλος της αμφισβητείται ποικιλοτρόπως και μάλιστα με τους πιο χυδαίους όρους. Αυτούς της “αγοράς” και της μικροαστικής ηθικής του ιατρικού σώματος. Η εποχή όπου κάθε γιατρός ανεξαρτήτου ειδικότητας άνοιγε ένα μονοπρόσωπο ιατρείο και πορευόταν -άλλοτε εντίμως, άλλοτε ανεντίμως- πέρασε ανεπιστρεπτί. Τα διαθέσιμα χρήματα για ιατρικές δαπάνες- κρατικές και ιδιωτικές- στέρεψαν και η πίτα δε φτάνει για όλους ..Κάποτε οι άνθρωποι έστηναν συρματοπλέγματα για να περιφράξουν το χωραφάκι τους ή τη χώρα τους, τώρα στήνουν συρματοπλέγματα στον ανθρώπινο νου και την επιστήμη. Όχι γιατί το επιτάσσουν οι ανάγκες της επιστήμης αλλά η μικροαστική τους ηθική και κουλτούρα. Μόνο που η προσωπική μας μιζέρια , το σκλαβωμένο μυαλό μας , περνάει και στον απέναντι, αυτόν που καλούμαστε να καθοδηγήσουμε ή να θεραπεύσουμε (στο βαθμό που είναι εφικτό).

Γράφω αυτό το κείμενο με εντελώς χαοτικό και αυτόματο τρόπο ίσως γιατί αυτό μου ταιριάζει , ίσως γιατί δε θέλω δεύτερες σκέψεις και προσπάθειες να είμαι “ορθός” και evidence based να καταστείλουν τη βιωματική μου σχέση με τη ΓΙ.. Αυτή θέλω να καταθέσω και ας χλευαστώ.

Ποιος όμως είναι ο διακριτός ρόλος του ΓΙ? Είναι οι πολλαπλές δεξιότητες? Η ευέλικτη σκέψη και εκπαίδευση σε πολλαπλά αντικείμενα? Είναι η χρήση εργαλείων που χρησιμοποιούν και γιατροί άλλων ειδικοτήτων? Σίγουρα είναι όλα αυτά , αλλά όχι μόνο..Που εφάπτεται η ΓΙ και που σταματά? Εφάπτεται παντού και δε σταματά πουθενά , θα απαντούσα με ένα τσιτάτο..

Η βασική μου σκέψη όμως, είναι ότι η ουσιαστική διαφοροποίηση της ΓΙ ξεκινάει από την κατάσταση πλήρους απουσίας τεχνολογίας. Τι θα κάναμε αν μας πέταγαν σε μία κοινότητα ή μια γειτονιά μιας πόλης , χωρίς οργανωμένο (ως χώρο) ιατρείο, χωρίς τη δυνατότητα εξετάσεων, χωρίς uptodate γνώση, με το ακουστικό μας μόνο (ή και χωρίς αυτό) ,τα χέρια , τα μάτια ,το μυαλό και την ψυχή μας? Θα σηκώναμε τα χέρια ψηλά ανίκανοι να προσφέρουμε οτιδήποτε? Ώρες ώρες εύχομαι να βρεθώ σε αυτή τη συνθήκη.. να αναγκαστώ να εγκαταλείψω το κλουβάκι του ιατρείου και να βγω έξω. Να γυρίσω την κοινότητα πόρτα πόρτα , να καταγράψω ανάγκες, να ανιχνεύσω προβλήματα υγείας , να ακούσω τις ιστορίες των ανθρώπων, να δω τις συνθήκες στις οποίες ζουν - πιθανούς κινδύνους αλλά και θεραπευτικές δυνατότητες , να προτείνω εφικτές λύσεις, να βιώσω τη στάση τους απέναντι στις πιθανές αρρώστιες και να ιεραρχήσω τις προτεραιότητες. Να ελέγξω τη φαρμακευτική αγωγή τους και να παρέμβω όπου χρειάζεται. Να τους βοηθήσω να βγουν και αυτοί με τη σειρά τους από το σπίτι, να σπάσουν τη μοναξιά , να κινήσουν το σκουριασμένο σώμα τους. Να εκπαιδεύσω και να εκπαιδευτώ από τους φροντιστές ανθρώπων με σοβαρά προβλήματα , να σταθώ δίπλα τους στη χαρά αλλά και στην αρρώστια και το θάνατο. Να αναμετρηθώ με αντιλήψεις και προκαταλήψεις που δεν προάγουν την υγεία της κοινότητας.Να βοηθήσω στο στήσιμο και τη λειτουργία θεραπευτικών ομάδων. Να αφιερώσω ένα μεγάλο μέρος του χρόνου μου και όχι ως πάρεργο ή ευκαιριακή σχέση στην αγωγή υγείας σε σχολεία και στην κοινότητα. Να επενδύσω σε βάθος χρόνου στην αλλαγή της κουλτούρας για τον τρόπο με τον οποίο υπερασπιζόμαστε την υγεία μας εστιάζοντας σε όλα όσα δε χρειάζονται ούτε φάρμακα ούτε τεχνολογία. Είμαι σίγουρος ότι η λίστα αυτή θα μεγάλωνε όσο η άμεση σχέση με τους ανθρώπους και την κοινότητα θα βάθαινε και να νέες ανάγκες αλλά και δυνατότητες θα προέκυπταν..

Ας φανταστούμε όλα τα παραπάνω ενταγμένα στην καθημερινότητα του ΓΙ.. Παράλληλα με την άσκηση μιας θεραπευτικής πρακτικής που δεν αγνοεί την εξέλιξη της επιστήμης και της τεχνολογίας, αλλά επιμένει να εστιάζει στη βασική γνώση , την κοινή λογική, τη συσσωρευμένη εμπειρία και πάνω από όλα στην ποιότητα και τη μακροβιότητα της θεραπευτικής σχέσης . Γενικός γιατρός χωρίς ακουστικά και τεχνολογία -πιθανώς και χωρίς πολλές δεξιότητες- μπορεί να υπάρξει, δε μπορεί να υπάρξει όμως χωρίς δεξιότητες επικοινωνίας. Ο ΓΙ είναι ένας μικρός μάγος των ανθρώπινων σχέσεων, προσπαθεί να δομήσει με κάθε άνθρωπο στην κοινότητα μία μοναδική , γνήσια και λειτουργική θεραπευτική σχέση. Αυτή είναι μεγαλύτερη δυσκολία και η μεγαλύτερη πρόκληση για το ΓΙ. Θα χρειαστεί να αφήσει πίσω πολλές από τις προκαταλήψεις του, να χαλιναγωγήσει τον εγωισμό του και να αποδομήσει την a priori σχέση εξουσίας με ανθρώπους που παρακολουθεί. Να μοιραστεί τη γνώση του όχι ως πατέρας-τιμωρός ,αλλά ως σύμβουλος και βοηθός. Θα χρειαστεί να εκπαιδεύσει αλλά και να εκπαιδευτεί από αυτούς. Να είναι έτοιμος αλλάξει καθώς αλλάζει η κοινότητα και ο ρόλος του στην κοινότητα. Ο ΓΙ προσέρχεται στην κοινότητα με το σύνολο των γνώσεων ,δεξιοτήτων , ικανοτήτων αλλά και ανεπαρκειών ως “όλον” και όχι ως κάτοχος επί μέρους κατακερματισμένων ψηφίδων δανεικών από άλλες ειδικότητες. Είναι συγκροτημένος ως ενιαίος θεραπευτής και όχι “λίγο από όλα”. Ο ΓΙ θα χρειαστεί να εκτεθεί συναισθηματικά και να πληγωθεί πολλές φορές με τρόπο βασανιστικό καθώς όλες οι σχέσεις του είναι βαθιές και προσωπικές.

Ο ΓΙ είναι κατά κάποιο τρόπο ένας σύγχρονος “σαμάνος” για την κοινότητα. Αν είναι πραγματικός ΓΙ θα βιώσει την ευτυχία να δει τη δουλειά και το μόχθο του να αποκτά στέρεες ρίζες στην κοινότητα και να αποδίδει καρπούς .Θα νιώσει την “αύρα” του να ταξιδεύει και να διευκολύνει τις θεραπευτικές σχέσεις ακόμα και με ανθρώπους με τους οποίους δεν έχει έρθει ποτέ σε επαφή. Και βεβαίως δε θα έχει τίποτα να αποδείξει σε κανέναν ηλίθιο κρατικό αξιωματούχο , ούτε σε κανέναν άλλο γιατρό οποιασδήποτε ειδικότητας.

Έχει όμως να αποδεικνύει καθημερινά στον ίδιο του τον εαυτό και στην κοινότητα στην οποία λειτουργεί. Να παλεύει με τα νέα ερωτήματα και προβλήματα που η ίδια η θεραπευτική πρακτική γεννάει. Να υπερβαίνει την κόπωση και τη ρουτίνα και να ανακαλύπτει συνεχώς καινούργια πεδία δράσης.

Ας πούμε λοιπόν σε όσους θεωρούν τη Γιατρική δευτεροκλασσάτη και εύκολη ειδικότητα ότι μάλλον απευθύνεται σε χαρισματικούς θεραπευτές και ανθρώπους. Όσοι το “έχουν” ας κοπιάσουν , θα βρουν τον τρόπο να δουλέψουν αποτελεσματικά στην κοινότητα χρησιμοποιώντας όλα τα υλικά και πνευματικά εφόδια κατέχουν καθώς και όσα βρουν στο δρόμο.

Όσοι νοιάζονται μόνο για την κατοχύρωση της αποκλειστικής χρήσης του μίζερου ψηφιδίου της επιστήμης που θεωρούν ότι κατέχουν ας μείνουν μακρυά από την κοινότητα και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας. Το μόνο που θα καταφέρουν είναι να ταλαιπωρήσουν και να ταλαιπωρηθούν.

Όπως έχουν ταλαιπωρήσει και ταλαιπωρηθεί και πολλοί κατ όνομα μόνο Γενικοί γιατροί... Ίσως κι εγώ ανάμεσά τους.

Συγχωρήστε μου το μακροσκελές του κειμένου , καθώς και τον χαοτικό τρόπο γραφής, αλλά δε θα μπορούσε να γίνει με διαφορετικά..

Υστερόγραφο: Μία προσθήκη εκ των υστέρων: Ο ΓΙ προσέρχεται στην κοινότητα με το σύνολο των γνώσεων ,δεξιοτήτων , ικανοτήτων αλλά και ανεπαρκειών ως “όλον” και όχι ως κάτοχος επί μέρους κατακερματισμένων ψηφίδων δανεικών από άλλες ειδικότητες. Είναι συγκροτημένος ως ενιαίος θεραπευτής και όχι “λίγο από όλα”

20 May 2017

Πως είναι δομημένη η εξειδίκευση στην Γενική Ιατρική στην Σουηδία.



Του Αργύρη Αργυρίου
Γενικού - Οικογενειακού Ιατρού, Καβάλα
Πτυχιούχου Ιατρικής Πανεπιστημίου Lund Σουηδίας
Ειδικότητα στην Γενική Ιατρική στο Linkoping Σουηδίας.


Καταρχήν πρέπει πάντα να έχουμε υπόψιν ότι πριν κάνεις οποιαδήποτε ειδικότητα στην Σουηδία (συμπεριλαμβανομένης της ειδικότητας της  Γενικής Ιατρικής ) πρέπει για να πάρεις άδεια ασκήσεως επαγγέλματος ( μετά από τα 5 1/12 έτη προπτυχιακών σπουδών Ιατρικής ). Για να πάρεις λοιπόν μετά το προπτυχιακό μέρος την άδεια ασκήσεως του επαγγέλματος πρέπει να δουλέψεις (κανονικά με μισθό αλλά υπό supervision) για 21 μήνες (έξι μήνες Παθολογία, έξι μήνες Χειρουργική, όπου εκεί μπορείς να επιλέξεις και κάποιους μήνες Ορθοπαιδικής, έξι μήνες Κέντρο Υγείας και 3 μήνες Ψυχιατρικής ). Αυτούς τους 21 μήνες στην Σουηδία τους λένε AT. Αφού ολοκληρώσεις το ΑΤ (και δώσεις και γραπτές εξετάσεις) μπορείς να ξεκινήσεις ειδικότητα. Επειδή στην Ελλάδα παίρνει κανείς άδεια ασκήσεως επαγγέλματος αυτόματα με την λήψη του Πτυχίου Ιατρικής, οι Έλληνες που πάνε για ειδικότητα στην Σουηδία δεν κάνουν σχεδόν ποτέ το ΑΤ αλλά χάνουν, γιατί στο ΑΤ μαθαίνεις πάρα πολλά. Όπως λοιπόν καταλαβαίνετε όλοι όσοι έχουν πάρει άδεια ασκήσεως Ιατρικού Επαγγέλματος στην Σουηδία (που έχουν κάνει ΑΤ εκεί δηλαδή) ανεξαρτήτως τι ειδικότητα θα πάρουν μετά, έχουν ήδη εργαστεί ως Ιατροί σε Κέντρο Υγείας (υπό supervision) για τουλάχιστον 6 μήνες.

Αφού λοιπόν ολοκληρώσει κανείς τους 21 μήνες του ΑΤ που περιέγραψα παραπάνω, μπορεί να ξεκινήσει και ειδικότητα. Η ειδικότητα της Γενικής Ιατρικής είναι διάρκειας 5 ετών από τα οποία τουλάχιστον τα 2 έτη είναι σε Κέντρο Υγείας. Ξεκινούν συχνά με 6 μήνες Κέντρο Υγείας για να καταλάβουν πρώτα το νόημα της Γενικής Ιατρικής και να πάρουν μια αίσθηση τι χρειάζεται να αποκομίσουν από το κάθε rotation ώστε να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις του Γενικού Ιατρού (εννοείται βέβαια ότι εκεί ο ρόλος του Γενικού Ιατρού είναι κάτι πολύ περισσότερο από συνταγογράφηση).

Επιδιώκουν επίσης μετά από 5-6 εβδομάδες εργασίας σε μια κλινική να γυρνούν για 1 εβδομάδα στο Κέντρο Υγείας τους, και να βλέπουν τότε με προκαθορισμένα ραντεβού παλιούς ασθενείς τους με χρόνιες ασθένειες, ώστε να μάθουν τι σημαίνει συνέχεια στην σχέση Ιατρού - Ασθενούς. Έτσι έχουν μια δικιά τους λίστα ασθενών που, συχνά, την ακολουθούν για 5 χρόνια. Το Κέντρο Υγείας του ειδικευόμενου μπορεί να είναι και ιδιωτικό Κέντρο Υγείας που έχει όμως σύμβαση με το Ασφαλιστικό Ταμείο της Σουηδίας (η Σουηδία έχει ένα τέτοιο Ταμείο, μόνο ).

Μαθαίνουν ακόμη στους ειδικευόμενους της Γενικής Ιατρικής ότι όταν μπαίνουν για rotation σε μια κλινική πρέπει να έχουν προαποφασίσει μαζί με τον εποπτεύοντα εκπαιδευτή Γενικό Ιατρό τι θέλουν να μάθουν από αυτή την κλινική.  Υπάρχει και εκεί (όπως και στην Ελλάδα, log book) και αυτό βοηθά πολύ. Όσο σημαντικό είναι για τον Γενικό Ιατρό να γνωρίζει τι πρέπει να ξέρει, άλλο τόσο σημαντικό είναι να γνωρίζει τι δεν πρέπει να να ξέρει και πότε να παραπέμπει.

Το να ξέρει κανείς μέχρι πού ”τον παίρνει” να κρατήσει τον ασθενή και από πιο σημείο και μετά πρέπει να τον παραπέμψει, ή να ρωτήσει κάποιον άλλον συνάδελφο, είναι ένα σημαντικό μέρος της τέχνης του Γενικού Ιατρού.

Πολλά διεθνή περιοδικά Γενικής Ιατρικής, όπως π.χ. το BMJ, αναφέρονται συχνά, στα διάφορα review articles που δημοσιεύουν, ακριβώς και σε αυτό: Δηλαδή στο πότε και πού πρέπει κανείς να παραπέμψει, ως Γενικός Ιατρός.
Βέβαια μερικοί Γενικοί Ιατροί (Γ.Ι.) απλοποιούν τα πράγματα και παραπέμπουν σχεδόν τους πάντες. Τότε όμως ο ρόλος του Γ.Ι. αυτοαναιρείται. Σε στατιστικές που έχουν γίνει σε καλά εκπαιδευμένους Γενικούς Ιατρούς στην Βόρεια Ευρώπη υπολογίζεται ότι από τους 100 ασθενείς που προσέρχονται σε ένα καλά εκπαιδευμένο Γενικό Ιατρό (χωρίς στο μεταξύ να έχουν πάει σε κάποιον άλλο Ιατρό) μόνο οι 10 χρειάζονται να παραπεμπθούν.

Θυμάμαι ότι ο supervisor Γενικός Ιατρός που είχα όταν έκανα ειδικότητα Γενικής Ιατρικής στην Σουηδία έκανε μερικές φορές στατιστικές για το τι ποσοστό των ασθενών μου, είχα παραπέμψει και προς ποιες ειδικότητες και αναλόγως μου έλεγε π.χ. : ”Έχεις στείλει πολλούς σε Δερματολόγο, μήπως πρέπει να διαβάσεις λίγο περισσότερο Δερματολογία ή να κάνεις λίγο περισσότερο rotation σε Δερματολογική κλινική;” (εκεί λόγο για την επιλογή και την διάρκεια του rotation σε κάθε κλινική έχει και ο ειδικευόμενος σε συνεργασία με τον supervisor).

Η κάθε κλινική που δέχεται για rotation ειδικευόμενο στην Γενική Ιατρική είναι υποχρεωμένη να ορίσει ένα supervisor για τον ειδικευόμενο αυτό. Ο supervisor αυτός είναι ειδικός Ιατρός της κλινικής αυτής. Σε αυτόν τον supervisor αποτείνεται κατά κύριο λόγο ο ειδικευόμενος για τις διάφορες ερωτήσεις του και πρέπει κατά τακτά χρονικά διαστήματα να αφιερώνουν οι δυο τους κάποια ώρα όπου συζητούν Ιατρικά θέματα αυτής της ειδικότητας στην οποία κάνει κάποιος rotation. Επίσης σε αυτόν τον supervisor απευθύνεται και ο εποπτεύων εκπαιδευτής Γενικός Ιατρός του Κέντρου Υγείας από το οποίο προέρχεται ο ειδικευόμενος, ο οποίος εποπτεύων εκπαιδευτής ρωτά για την πρόοδο του ειδικευόμενου στην συγκεκριμένη κλινική.

Αυτός ο εποπτεύων εκπαιδευτής Γενικός Ιατρός του Κέντρου Υγείας είναι αυτός που έχει εποπτικό ρόλο καθόλη την εκπαίδευση του ειδικευόμενου, καθώς και τον πιο σημαντικό λόγο για το αν ο ειδικευόμενος είναι έτοιμος να πάρει τον τίτλο της ειδικότητας της Γενικής Ιατρικής μετά από τα 5 χρόνια (δεν είναι αυτονόητο ότι δίνει πάντα το ΟΚ).

Ο μισθός του ειδικευόμενου προέρχεται από έναν ξεχωριστό κωδικό από ότι για το υπόλοιπο Κέντρο Υγείας. Είναι φυσικά και ξεχωριστός κωδικός από ότι αυτός από τον οποίο πληρώνονται οι ειδικοί Ιατροί των κλινικών στις οποίες κάνει rotation. Έτσι και το Κέντρο Υγείας αλλά και οι Κλινικές δεν θεωρούν αυτονόητο ότι ο ειδικευόμενος θα τους προσφέρει την εργασία του χωρίς και αυτοί να προσφέρουν κάτι ( = γνώσεις) στον ειδικευόμενο. Αν ο ειδικευόμενος θεωρήσει ότι δεν του παρέχεται η εκπαίδευση που πρέπει σε μια κλινική, μπορεί να ζητήσει να αλλάξει και να πάει σε αντίστοιχη κλινική άλλου Νοσοκομείου. Έτσι η κάθε κλινική (αλλά και Κέντρο Υγείας) έχουν άμεσο ενδιαφέρον να παρέχουν καλή εκπαίδευση και καλούς όρους εργασίας στον ειδικευόμενο ώστε να μην τους φύγει.

Κατά την διάρκεια της ειδικότητας υπάρχει log book (όπως και στην Ελλάδα) που είναι όντως πολύ βοηθητικό.

Επίσης το τι ζητούν να κατέχει στο τέλος ένας ειδικευόμενος Γενικής Ιατρικής το γράφουν εδώ (από σελίδα 179 έως και 197) http://sfamportal.s3.amazonaws.com/files/56a770f6644b260300669f3c/l%C3%A4karnas%20spec%20tj%C3%A4nstg%C3%B6ring.pdf

Κατά την διάρκεια της ειδικότητας πρέπει να περάσει κανείς από κάποια courses (διάρκειας από μία ημέρα έως και μία εβδομάδα το καθένα), που τα διοργανώνει η Ένωση Γενικών Ιατρών Σουηδίας ( www.sfam.se  ), και ΔΕΝ σπονσάρονται από Φαρμακευτικές εταιρείες. Τα λένε στα Σουηδικά, SK-kurser. Δεν πάνε όλοι στα ίδια courses. Κάνεις αίτηση για πας σε τέτοια course, συχνά μήνες πιο μπροστά και σε παίρνουν ανάλογα με τα μόρια που έχεις (όσο παλιώνεις σαν ειδικευόμενος μαζεύεις πιο πολλά μόρια και σε παίρνουν πιο εύκολα. Αν θα βρεις θέση όμως ή όχι εξαρτάται και από το πόσο δημοφιλές είναι ένα τέτοιο course ) Πριν ξεκινήσεις την ειδικότητα του, σου λέει εξαρχής η Νομαρχία στην οποία θα κάνεις την ειδικότητα (ουσιαστικά μιλάμε για το Σουηδικό κράτος) ότι σου δίνει ένα συνολικό ποσό χρημάτων, τα οποία είναι προορισμένα για να τα χρησιμοποιήσεις για να πας σε τέτοια courses (Τα courses αυτά δεν είναι δωρεάν αλλά κοστίζουν λεφτά και μάλιστα αρκετά λεφτά κιόλας. Εκτός αυτού πρέπει με αυτά τα λεφτά να πληρώσεις μεταξύ άλλων και τα μεταφορικά σου έξοδα αλλά και την διαμονή σου, γιατί γίνονται συχνά σε πόλεις μακριά από την δική σου). Τα λεφτά αυτά, σου δίνουν την δυνατότητα να τα αξιοποίησεις για την εκπαίδευσή σου, μέσω courses, όπως εσύ νομίζεις. Τα λένε ryggsäckspengar (δηλαδή λεφτά που τα κουβαλάς μαζί σου στο δισάκι σου (στην πορεία σου για να γίνεις ειδικός) ) Π.χ. μπορεί να επιλέξεις να πας σε κάποια courses που είναι πολύ ακριβά, και να θες να μείνεις σε πλουσιοπάροχα ξενοδοχεία, και να ταξιδέψεις 1η θέση στο τραίνο, αλλά τότε τα λεφτά θα σου φτάσουν για λιγότερα courses... Προσωπικά προτιμούσα να μένω σε hostels (που στην Σουηδία είναι αξιοπρεπέστατα) για μπορέσω να πάω σε όσο πιο πολλά courses μπορούσα). Τα SK-kurser ανά ειδικότητα μπορεί να τα βρει κανείς εδώ: https://utbildning.socialstyrelsen.se/totara/reportbuilder/report.php?id=76

Οι εξετάσεις για να πάρεις την ειδικότητα είναι προαιρετικές !!! Αυτός που έχει τον τελικό λόγο για το αν έχεις ολοκληρώσει επιτυχώς την εκπαίδευση της ειδικότητάς σου είναι ο supervisor Γενικός Ιατρός που έχεις στο Κέντρο Υγείας σου, σε συνδυασμό με τον Supervisor των Supervisors !!! του νομού σου. ( Οι supervisors είναι Ιατροί που δουλεύουν κανονικά, κλινικά δηλαδή, απλά έχουν κάνει, οι πιο πολλοί τουλάχιστον, ένα course για να να εκπαιδεύουν ειδικευόμενους Ιατρούς στην Γενική Ιατρική, και τους αφήνουν στο πρόγραμμά τους κάποιες ώρες τον μήνα να τις αφιερώνουν στην εκπαίδευση των ειδικευόμενων που έχουν αναλάβει. Υπάρχει όμως για κάθε νομό και ένας supervisor των supervisors που το 50% του εργάσιμου χρόνου του αφιερώνεται στο να εποπτεύει συνολικά την εκπαίδευση των ειδικευόμενων Γενικών Ιατρών του Νομού).

Εμένα πάντως όταν έκανα ειδικότητα στο Κέντρο Υγείας του Ryd στο Linkoping, κατά κάποιο τρόπο μου το επέβαλαν να δώσω και εξετάσεις ειδικότητας δηλαδή μου είχαν πει (παρόλο που ήταν ευχαριστημένοι μαζί μου όλα αυτά τα χρόνια που ήμουν εκεί) ότι δεν θα μου υπέγραφαν να πάρω τίτλο ειδικότητας αν δεν έδινα και τις εξετάσεις. Αυτό, η αλήθεια είναι ότι μου το είπαν εξαρχής όταν ξεκίνησα εκεί. Ήταν πολιτική του Κέντρου Υγείας τους. Τέλος πάντων εγώ θεώρησα (και ακόμη θεωρώ) ότι ήταν άδικο. Ή δίνουν όλοι ή κανένας...Ευτυχώς πάντως τις πέρασα με την πρώτη. Δεν ήταν και και τόσο εύκολες. Τις έδωσα το 2004. Είχε πολύ δουλειά το πράγμα:

Χρειαζόταν, σαν μέρος των εξετάσεων αυτών, να γράψεις μια επιστημονική εργασία που αντιστοιχεί σε πλήρη εργασία (full time job) 7,5 διδακτικών εβδομάδων. (Οι απαιτήσεις ήταν τέτοιες που σε άλλες χώρες αυτό ίσως να το ονόμαζαν και διδακτορικό...)

Χρειαζόταν επίσης να γράψεις γραπτές εξετάσεις οι οποίες είναι αλήθεια ότι επικεντρώνονται όχι τόσο σε μνημονικές γνώσεις όσο στο να πάρεις θέση σε μια σειρά ερωτημάτων από αληθινά περιστατικά σε Κέντρο Υγείας και να δείξεις ότι μπορείς τα αντιμετωπίσεις με ένα τρόπο σκέψης που να βασίζεται στην πρακτικότητα και στην κοινή λογική, που πρέπει να χαρακτηρίζουν, μεταξύ άλλων, έναν Γενικό Ιατρό (κάποιος όμως που δεν ήξερε Ιατρική δεν γλίτωνε με αοριστολογίες...)

Σου ζητούσαν επίσης να μαγνητοσκοπήσεις σε βιντεοκασέτα (ακόμη ήταν η εποχή της βιντεοκασέτας) έναν αριθμό συνεντεύξεων που είχες πάρει από ασθενείς (νομίζω ήταν 10 τέτοιες συνεντεύξεις) να κάνεις δύο αντίγραφα από τις βιντεοκασέτες και να στείλεις από ένα αντίγραφο σε 2 διαφορετικούς έμπειρους Γενικούς Ιατρούς που δεν σε ξέραν (ζούσαν σε διαφορετικές πόλεις) για να βαθμολογήσουν την ικανότητά σου να επικοινωνείς με τους ασθενείς.

Τέλος λίγους μήνες πριν να τελειώσεις την ειδικότητα ερχόταν στο Κέντρο Υγείας που εργαζόσουν ένας από αυτούς τους προαναφερθέντες έμπειρους Γενικούς Ιατρούς, από άλλο Νομό όμως, και σε ακολουθούσε μια ολόκληρη ημέρα στο Κέντρο Υγείας (από τις 8 το πρωί μέχρι τις 5 το απόγευμα που είναι το συνηθισμένο ωράριο) για να δει πως λειτουργείς συνολικά στην εργασία σου μέσα στο Κέντρο Υγείας. Τότε συνομιλούσε βέβαια και με τον επόπτη Γενικό Ιατρό που είχες σαν βασικό supervisor όλα αυτά τα 5 χρόνια μέσα στο Κέντρο Υγείας. (Είχε σίγουρα συνομιλήσει μαζί του και στο τηλέφωνο προηγουμένως).
Τα τελευταία χρόνια ανάλογη διαδικασία έχουν και στην μέση της ειδικότητας (το ονομάζουν mitt i ST) όπου κάποιος supervisor από άλλο Νομό έρχεται και σε ελέγχει για να δείτε μαζί αν τα πράγματα βαίνουν όπως πρέπει, ώστε να κανονίσεις την πορεία σου για το υπόλοιπο μισό της ειδικότητας.

Για όσους ξέρουν Σουηδικά, την νομοθεσία σχετικά με την εξειδίκευση στην Γενική Ιατρική μπορεί κανείς να την βρει εδώ: http://www.sfam.se/foreningen/s/st-lakare ενώ τα πρακτικά θέματα για τις εξετάσεις τα βρίσκει εδώ:

http://sfamportal.s3.amazonaws.com/files/5818c314a2411c060015b04a/KV-r%C3%A5det%20Examen%20Instruktion%20f%C3%B6r%20examinand%202016-2017%20sept3.pdf

Συνοπτικά πάντως, η προσπάθειά τους όταν κρίνουν αν κάποιος είναι ικανός να πάρει τον τίτλο της Γενικής Ιατρικής είναι να δουν πως τα πας σε επίπεδο, 1) αμιγών Ιατρικών γνώσεων, 2) ικανοτήτων επικοινωνίας, 3) ηγετικών δεξιοτήτων, και 4) επιστημονικού τρόπου σκέψης.


Για να ξαναγυρίσουμε πάντως πίσω στα δικά μας: Είναι σημαντικό να πάει η ειδικότητα στα 5 χρόνια (αν μη τι άλλο για ψυχολογικούς λόγους). Είναι σημαντικό να μπούνε κάποιοι μήνες Νευρολογίας και Ουρολογίας γιατί πολλοί βρίσκουν πάτημα εκεί στο να μην μπορούμε να συνταγογραφούμε Νευρολογικά και Ουρολογικά φάρμακα γιατί αυτές οι ειδικότητες δεν υπάρχουν στην εκπαίδευσή μας της Γενικής Ιατρικής. ( όταν είσαι Δημόσιος Υπάλληλος δεν καίγεσαι, και αν σου αφαιρέσουν το δικαίωμα να συνταγογραφείς κάποιες κατηγορίες φαρμάκων ((καλύτερα κιόλας...)). Όταν όμως είσαι ιδιώτης ((και όλο και περισσότεροι Γενικοί Ιατροί θα γίνονται ιδιώτες)) τότε σε ΚΑΙΕΙ... ((το ίδιο και οι Φυσιοθεραπείες)). Τέλος για ουσιαστικούς λόγους είναι σημαντικό να οργανώνεται κάθε χρόνο μια ημερίδα που να εκπαιδεύει όλους τους ειδικευόμενους (και όχι μόνο) στο πως να ψάχνουν Ιατρικές γνώσεις στο διαδίκτυο με κριτικό τρόπο. Από κει και πέρα αν υπάρχουν κάποια στοιχεία από αυτά που περιέγραψα παραπάνω για την ειδικότητα της Γ.Ι. στην Σουηδία που θα μπορούσαμε επίσης να τα υϊοθετήσουμε, θα ήταν, νομίζω, ευχής έργο.