24 October 2026

Το ιδανικό ποσό επαναπένδυσης και την συχνότητα αγορών με βάση τις προμήθειες της Πειραιώς και πως επηρεάζει η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου την πορεία του VWCE.

 

- Ναί, θέλω να μου εξηγήσετε πώς μπορείτε να υπολογίσω το ιδανικό ποσό και τη συχνότητα αγορών με βάση τις προμήθειες της Πειραιώς για να μην χάνω χρήματα, αλλά και πώς επηρεάζει η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου την πορεία του VWCE


- 1. Πώς να Υπολογίσετε το Ιδανικό Ποσό και τη Συχνότητα Αγορών

Όταν επενδύετε μέσω παραδοσιακών ελληνικών τραπεζών, το μεγαλύτερο πρόβλημα για τις τακτικές αγορές (DCA) είναι η ελάχιστη προμήθεια συναλλαγής (minimum transaction fee). [1]
Οι συστημικές τράπεζες στην Ελλάδα χρεώνουν συνήθως προμήθεια περίπου 0,15% έως 0,30% για αγορές σε χρηματιστήρια του εξωτερικού (το VWCE αγοράζεται σε ευρώ μέσω του γερμανικού χρηματιστηρίου Xetra), αλλά εφαρμόζουν μια ελάχιστη χρέωση (minimum) που κυμαίνεται από 15€ έως 20€ ανά εντολή. [1, 2, 3]
Ο Κανόνας του 1%
Για να μην «ροκανίζουν» οι προμήθειες την απόδοση των χρημάτων σας, το συνολικό κόστος αγοράς δεν πρέπει να ξεπερνά το 1% της αξίας της κάθε συναλλαγής.
  • Αν η ελάχιστη προμήθεια είναι 15€: Το ελάχιστο ποσό που πρέπει να επενδύετε σε κάθε αγορά είναι 1.500€.
  • Αν η ελάχιστη προμήθεια είναι 20€: Το ελάχιστο ποσό που πρέπει να επενδύετε σε κάθε αγορά είναι 2.000€.
Μαθηματικό Παράδειγμα:
  • Λάθος Συχνότητα: Αν αποφασίσετε να βάζετε 200€ κάθε μήνα και η τράπεζα σας χρεώσει το minimum των 15€, τότε χάνετε αμέσως το 7,5% του κεφαλαίου σας σε προμήθειες! Το VWCE θα πρέπει να ανέβει 7,5% απλώς και μόνο για να βγάλετε τα έξοδα της τράπεζας. [1]
  • Σωστή Συχνότητα: Αντί για 200€ τον μήνα, μαζεύετε τα χρήματα και κάνετε μια αγορά 2.400€ μία φορά τον χρόνο (ή 1.200€ ανά εξάμηνο). Με 15€ προμήθεια στα 2.400€, το κόστος σας πέφτει στο 0,62%, το οποίο είναι απόλυτα αποδεκτό για μακροχρόνιο ορίζοντα.
Συμπέρασμα: Υπολογίστε πόσα χρήματα μπορείτε να αποταμιεύετε μηνιαίως. Αν το ποσό είναι π.χ. 300€, μην αγοράζετε κάθε μήνα. Συγκεντρώστε τα και εκτελέστε μία εντολή αγοράς ανά 6 μήνες (1.800€) ώστε να ξεπερνάτε το "penalty" της ελάχιστης τραπεζικής προμήθειας.

2. Πώς Επηρεάζει η Ισοτιμία Ευρώ / Δολαρίου (EUR/USD) το VWCE
Παρόλο που εσείς αγοράζετε το VWCE σε Ευρώ (€) μέσω της Τράπεζας Πειραιώς, το ETF έχει ως βασικό νόμισμα (Base Currency) το Δολάριο ΗΠΑ ($) και είναι Unhedged (χωρίς αντιστάθμιση συναλλαγματικού κινδύνου). [1, 2, 3, 4]
Αυτό σημαίνει ότι η επένδυσή σας επηρεάζεται άμεσα από τις διακυμάνσεις της ισοτιμίας EUR/USD, αλλά όχι με τον τρόπο που φαντάζεστε: [1]
  • Το νόμισμα των υποκείμενων εταιρειών: Το VWCE κατέχει περίπου 3.700 εταιρείες από όλο τον κόσμο. Το ~60% αυτών είναι αμερικανικές εταιρείες (Apple, Microsoft, Nvidia) που αποτιμώνται σε δολάρια. Επομένως, το 60% της πραγματικής αξίας του ETF σας είναι στην ουσία Δολάρια ΗΠΑ. [1, 2, 3]
  • Όταν το Δολάριο ενισχύεται (Το Ευρώ πέφτει): Αυτό λειτουργεί θετικά για εσάς. Αν οι αμερικανικές μετοχές μείνουν στάσιμες αλλά το δολάριο ακριβύνει έναντι του ευρώ, η αξία του VWCE σε Ευρώ στην πλατφόρμα της Πειραιώς θα ανέβει, επειδή τα δολάρια που κρύβονται μέσα στο ETF αξίζουν πλέον περισσότερα ευρώ.
  • Όταν το Ευρώ ενισχύεται (Το Δολάριο πέφτει): Αυτό λειτουργεί αρνητικά βραχυπρόθεσμα. Αν το ευρώ ανατιμηθεί, οι αμερικανικές μετοχές που κατέχετε «μεταφράζονται» σε λιγότερα ευρώ, οπότε η τιμή του VWCE σε ευρώ μπορεί να υποχωρήσει, ακόμα κι αν οι ίδιες οι μετοχές στη Νέα Υόρκη δεν έχουν πέσει.
Πρέπει να σας ανησυχεί αυτό;
Σε έναν μακροχρόνιο επενδυτικό ορίζοντα (10-20 έτη) για τα παιδιά σας, ο συναλλαγματικός κίνδυνος (Currency Risk) τείνει να εξισορροπείται.
Επιπλέον, οι μεγάλες αμερικανικές εταιρείες (π.χ. Apple, Google) είναι πολυεθνικοί κολοσσοί που εισπράττουν έσοδα σε όλα τα νομίσματα του πλανήτη, παρέχοντας μια φυσική, εσωτερική προστασία απέναντι στις διακυμάνσεις των ισοτιμιών. Επομένως, δεν χρειάζεται να προσπαθείτε να πετύχετε το timing της ισοτιμίας· η σταθερή αγορά μεριδίων είναι η καλύτερη άμυνα. [1]



Πληροφορίες για την διαδικασία επανεπένδυσης και την πορεία του VWCE αλλά και την προσθήκη νέων κεφαλαίων στον κοινό λογαριασμό.

 

- Ναι, με ενδιαφέρουν πληροφορίες σχετικά με:

• Τη διαδικασία επανεπένδυσης ή την πορεία του VWCE

• Την προσθήκη νέων κεφαλαίων στον κοινό λογαριασμό.


- Η διαδικασία επανεπένδυσης και η προσθήκη νέων κεφαλαίων είναι οι δύο βασικοί πυλώνες για τη μακροχρόνια ανάπτυξη του χαρτοφυλακίου σας, εφαρμόζοντας τη στρατηγική του Compound Interest (Ανατοκισμού).


1. Η Διαδικασία Επανεπένδυσης & Η Πορεία του VWCE
Το Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWCE) είναι, όπως αναφέραμε, ένα Accumulating (Κεφαλαιοποιητικό) επενδυτικό προϊόν. Αυτό σημαίνει ότι η επανεπένδυση γίνεται με έναν απόλυτα αυτοματοποιημένο και αποδοτικό τρόπο: [1]
  • Πώς λειτουργεί η επανεπένδυση (Internal Reinvestment): Οι περίπου 3.700 εταιρείες που απαρτίζουν το ETF (όπως η Apple, η Microsoft, η Nvidia κ.λπ.) διανέμουν μερίσματα κατά τη διάρκεια του έτους. Αυτά τα μερίσματα δεν εμφανίζονται ποτέ στον τραπεζικό σας λογαριασμό. Η ίδια η Vanguard τα εισπράττει εσωτερικά και τα χρησιμοποιεί αμέσως για να αγοράσει περισσότερες μετοχές αυτών των εταιρειών. [1]
  • Τι βλέπετε εσείς στην Πειραιώς: Ο αριθμός των μεριδίων του ETF που κατέχετε (π.χ. αν αγοράσατε 200 μερίδια) παραμένει ακριβώς ο ίδιος. Αυτό που αλλάζει είναι η Εσωτερική Αξία (NAV) του κάθε μεριδίου. Η τιμή του μεριδίου ενσωματώνει τα μερίσματα που επανεπενδύθηκαν, αυξάνοντας την αξία της επένδυσης σας χωρίς καμία δική σας ενέργεια, έξοδα συναλλαγής ή φορολογική επιβάρυνση. [1, 2]
  • Η Πορεία του VWCE: Το συγκεκριμένο ETF αποτελεί το "χρυσό πρότυπο" των παθητικών επενδυτών παγκοσμίως, καθώς ακολουθεί τον δείκτη FTSE All-World Index. Αυτό σημαίνει ότι η πορεία του αντικατοπτρίζει πιστά την κίνηση της παγκόσμιας οικονομίας (κατά ~60% από τις ΗΠΑ, ~6% από την Ιαπωνία και το υπόλοιπο από την Ευρώπη και τις αναπτυσσόμενες αγορές). Ιστορικά, ο δείκτης αυτός παρουσιάζει μια μέση ετήσια απόδοση της τάξης του ~9% σε μακροχρόνιο ορίζοντα, εξομαλύνοντας τις βραχυπρόθεσμες κρίσεις των αγορών μέσω της τεράστιας διαφοροποίησης που προσφέρει. [1, 2, 3]

2. Προσθήκη Νέων Κεφαλαίων στον Κοινό Λογαριασμό
Η συστηματική προσθήκη νέων χρημάτων (π.χ. κάθε μήνα, τρίμηνο ή εξάμηνο), γνωστή και ως DCA (Dollar-Cost Averaging), είναι η βέλτιστη πρακτική για να χτίσετε περιουσία. Στην Τράπεζα Πειραιώς, η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει τα εξής βήματα:
  • Χρηματοδότηση του Κοινού Καταθετικού Λογαριασμού: Εσείς ή η σύζυγός σας μεταφέρετε το νέο χρηματικό ποσό στον κοινό τραπεζικό λογαριασμό που είναι συνδεδεμένος με την επενδυτική σας μερίδα. Επειδή ο λογαριασμός είναι κοινός, η κατάθεση μπορεί να γίνει από τα εισοδήματα και των δύο χωρίς να θεωρείται άτυπη δωρεά.
  • Αγορά Επιπλέον Μεριδίων (Εντολή Αγοράς): Τα χρήματα αυτά δεν επενδύονται αυτόματα στο ETF. Θα πρέπει να μπείτε στην πλατφόρμα e-banking της Πειραιώς (ή μέσω του επενδυτικού συμβούλου στο κατάστημα) και να δώσετε νέα εντολή αγοράς για το Ticker: VWCE. Με την εκτέλεση της εντολής, τα νέα μερίδια θα προστεθούν στα ήδη υπάρχοντα, αυξάνοντας το συνολικό σας χαρτοφυλάκιο. [1]
⚠️ Τι πρέπει να προσέξετε στην Τράπεζα Πειραιώς (Κόστη & Τεκμήρια)
  1. Προμήθειες Συναλλαγών (Minimum Fees): Οι ελληνικές συστημικές τράπεζες χρεώνουν συνήθως ένα ποσοστό επί της αξίας της συναλλαγής για αγορές σε ξένα χρηματιστήρια (το VWCE διαπραγματεύεται σε ευρωπαϊκά χρηματιστήρια όπως το Xetra της Γερμανίας), το οποίο όμως έχει ένα ελάχιστο πάγιο όριο (π.χ. 15€ ή 20€ ανά συναλλαγή).
    • Συμβουλή: Αποφύγετε να βάζετε πολύ μικρά ποσά κάθε μήνα (π.χ. 100€), γιατί η ελάχιστη προμήθεια θα "ροκανίσει" μεγάλο μέρος του κεφαλαίου σας. Είναι προτιμότερο να συγκεντρώνετε ένα μεγαλύτερο ποσό (π.χ. 1.500€ ή 2.000€) και να αγοράζετε μερίδια ανά τρίμηνο ή εξάμηνο.
  2. Νέα Τεκμήρια στο Ε1: Κάθε νέα αγορά μεριδίων μέσα στο έτος αποτελεί δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (όπως εξηγήσαμε για τα πρώτα 30.000€). Αν, για παράδειγμα, προσθέσετε επιπλέον 5.000€ μέσα στο 2026, το ποσό αυτό θα δηλωθεί ξανά στον κωδικό 743 του Ε1 και θα πρέπει να καλύπτεται από τα τρέχοντα εισοδήματά σας.
Θέλετε να σας εξηγήσω πώς μπορείτε να υπολογίσετε το ιδανικό ποσό και τη συχνότητα αγορών με βάση τις προμήθειες της Πειραιώς για να μην χάνετε χρήματα, ή αν θέλετε να δούμε πώς επηρεάζει η ισοτιμία ευρώ/δολαρίου την πορεία του VWCE;

Πως δηλώνεται το ETF VWCE στο Ε1 (Βήμα - Βήμα).

 

  • Πώς δηλώνεται το ETF VWCE στο Ε1 (Βήμα - Βήμα):

2. Πώς δηλώνεται στο Ε1 (Βήμα-Βήμα)
Παρόλο που το VWCE είναι αφορολόγητο, η νομοθεσία επιβάλλει την υποχρεωτική δήλωσή του στο έντυπο Ε1 για λόγους ελέγχου της προέλευσης των χρημάτων σας (Πόθεν Έσχες). [1]
Α. Το έτος αγοράς (Δήλωση της δαπάνης των 30.000€)
Στη φορολογική δήλωση του έτους κατά το οποίο επενδύσατε τα χρήματα, πρέπει να δηλώσετε το ποσό που ξοδέψατε για την αγορά των τίτλων, καθώς αυτό αποτελεί «τεκμήριο απόκτησης περιουσιακών στοιχείων».
  • Πίνακας 5 (Κωδικοί 743-744): Αναγράφετε το ποσό των 30.000€ (συν τυχόν έξοδα/προμήθειες της Τράπεζας Πειραιώς). Η Εφορία θα ελέγξει αν τα δηλωμένα εισοδήματά σας για το έτος αυτό (ή το αποταμιευτικό σας κεφάλαιο από περασμένα έτη) καλύπτουν τη δαπάνη των 30.000€.
Β. Κατά τη διάρκεια της επένδυσης (Όσο απλώς κρατάτε το ETF)
  • Κανένας κωδικός: Επειδή το ETF είναι Accumulating και δεν καταθέτει μερίσματα στον λογαριασμό σας, δεν συμπληρώνετε απολύτως τίποτα στο Ε1 για όσο διάστημα απλώς διακρατείτε τους τίτλους χωρίς να πουλάτε. [1]
Γ. Το έτος που θα πουλήσετε (Αν και όταν ρευστοποιήσετε)
Αν αποφασίσετε να πουλήσετε μερίδια, θα πρέπει να δηλώσετε τόσο το κεφάλαιο που εισπράξατε όσο και το αφορολόγητο κέρδος σας:
  • Πίνακας 6 (Κωδικοί 659-660): Εδώ αναγράφεται μόνο το καθαρό κέρδος (η υπεραξία) από την πώληση. Το ποσό αυτό, αν και δεν φορολογείται, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καλύψετε μελλοντικά δικά σας τεκμήρια (π.χ. αγορά αυτοκινήτου ή ακινήτου). [1, 2]
  • Πίνακας 6 (Κωδικοί 781-782): Αναγράφεται το αρχικό κεφάλαιο που επιστρέφει στον λογαριασμό σας από τη ρευστοποίηση (δηλαδή τα 30.000€ που είχατε βάλει αρχικά), ώστε να αποδειχθεί ότι τα χρήματα αυτά δεν αποτελούν νέο, αδήλωτο εισόδημα.
Συμβουλή: Η Τράπεζα Πειραιώς εκδίδει κάθε χρόνο (συνήθως κατά την άνοιξη) μια ειδική «Βεβαίωση για Φορολογική Χρήση» που αναφέρει αναλυτικά τις κινήσεις σας και τους αντίστοιχους κωδικούς του Ε1 για να τους παραδώσετε στον λογιστή σας.
Θέλετε να δούμε τι ισχύει με τη διαδικασία «ανάλωσης κεφαλαίου» σε περίπτωση που το ποσό των 30.000€ δημιουργεί πρόβλημα με τα τρέχοντα τεκμήριά σας, ή αν χρειάζεστε διευκρινίσεις για τις προμήθειες φύλαξης (custody fees) που ενδέχεται να χρεώνει η τράπεζα;

Πληροφορίες για: • Τη φορολογία των μερισμάτων ή της υπεραξίας του VWCE στην Ελλάδα.

 

- πληροφορίες για: • Τη φορολογία των μερισμάτων ή της υπεραξίας του VWCE στην Ελλάδα.


- Το Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (VWCE) προσφέρει το κορυφαίο φορολογικό πλεονέκτημα της ελληνικής νομοθεσίας για τους ιδιώτες επενδυτές: είναι 100% αφορολόγητο όσο είστε εν ζωή. [1]

Επειδή φέρει την ένδειξη UCITS (ΟΣΕΚΑ) και έχει έδρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ιρλανδία), προστατεύεται από τον Νόμο 4099/2012. [1, 2]
Ακολουθούν οι ακριβείς λεπτομέρειες για τη φορολογία του και τον τρόπο με τον οποίο θα το δηλώσετε στο έντυπο Ε1 της Εφορίας.

1. Φορολογία Μερισμάτων και Υπεραξίας
  • Φορολογία Μερισμάτων (0% Φόρος): Το συγκεκριμένο ETF είναι Accumulating (Κεφαλαιοποιητικό). Αυτό σημαίνει ότι τα μερίσματα που εισπράττει το αμοιβαίο κεφάλαιο από τις χιλιάδες μετοχές που κατέχει δεν διανέμονται στον τραπεζικό σας λογαριασμό, αλλά επανεπενδύονται αυτόματα στην αγορά επιπλέον μετοχών μέσα στο ίδιο το ETF. Για την ελληνική Εφορία, αυτή η εσωτερική επανεπένδυση δεν αποτελεί φορολογητέο εισόδημα, επομένως ο φόρος μερισμάτων είναι μηδενικός. [1, 2]
  • Φορολογία Υπεραξίας (0% Φόρος): Αν στο μέλλον αποφασίσετε να πουλήσετε (ρευστοποιήσετε) μέρος ή το σύνολο των μεριδίων σας και η αξία τους έχει αυξηθεί (π.χ. τα 30.000€ έχουν γίνει 45.000€), το κέρδος των 15.000€ είναι εντελώς αφορολόγητο. Δεν επιβάλλεται ο τυπικός φόρος υπεραξίας 15% που ισχύει για άλλες επενδύσεις εκτός Ε Ghent/UCITS. [1, 2]

ETF και Ελληνικό κληρονομικό δίκαιο.

 

- Έχω μόλις επενδύσει 30.000 ευρώ στο ETF Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (USD) Accumulating (Ticker: VWCE, ISIN: IE00BK5BQT80) μέσω της Τράπεζας Πειραιώς. Είμαι παντρεμένος και έχω δύο παιδιά (αγόρια 13 και 10 ετών). Τι ισχύει από κληρονομικής άποψης όταν πεθάνω, για αυτό το ETF, σε περίπτωση που δεν αφήσω διαθήκη;


- Αν ο επενδυτικός λογαριασμός στην Τράπεζα Πειραιώς είναι κοινός (joint account) με τη σύζυγό σας, τα δεδομένα αλλάζουν ριζικά προς το καλύτερο για εκείνη, ενώ το συνολικό αφορολόγητο όριο των 150.000€ λειτουργεί σωρευτικά για όλη την περιουσία.

1. Τι ισχύει με τον Κοινό Επενδυτικό Λογαριασμό (Joint Account)
Στην Ελλάδα, οι κοινοί λογαριασμοί (τραπεζικοί και επενδυτικοί/κοινές μερίδες) διέπονται από τον Νόμο 5638/1932. Αν κατά το άνοιγμα του λογαριασμού στην Πειραιώς έχει τεθεί ο τυπικός όρος (ρήτρα επιζώντος): [1, 2, 3]
  • Αυτοδίκαιη Περιέλευση: Με τον θάνατό σας, ολόκληρο το χαρτοφυλάκιο (τα 30.000€ σε VWCE) περιέρχεται αυτόματα και εξ ολοκλήρου στη σύζυγό σας. [1, 2]
  • Πλήρης Απαλλαγή Φόρου Κληρονομιάς: Η μεταβίβαση αυτή απαλλάσσεται πλήρως από τον φόρο κληρονομιάς. Το ETF δεν θεωρείται μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας σας και δεν «παγώνει» από την τράπεζα. [1, 2, 3, 4]
  • Παράκαμψη των παιδιών: Τα παιδιά σας (και οποιοσδήποτε άλλος κληρονόμος) δεν έχουν κανένα απολύτως δικαίωμα πάνω σε αυτόν τον λογαριασμό έναντι της τράπεζας. Η σύζυγος μπορεί να διαχειριστεί ή να ρευστοποιήσει το VWCE αμέσως, χωρίς να χρειάζεται δικαστική άδεια για τα ανήλικα. [1, 2, 3]

2. Πώς υπολογίζεται το Συνολικό Αφορολόγητο των 150.000€
Το αφορολόγητο όριο των 150.000€ ανά κληρονόμο (για σύζυγο και παιδιά - Κατηγορία Α') είναι ενιαίο και σωρευτικό για το σύνολο της περιουσίας που θα αφήσετε (ακίνητα, οχήματα, ατομικές καταθέσεις, άλλες μετοχές κ.λπ.).
  • Πώς λειτουργεί η σώρευση: Κατά την έκδοση της δήλωσης φόρου κληρονομιάς, η Εφορία προσθέτει την αξία όλων των περιουσιακών στοιχείων που μεταβιβάζονται σε κάθε κληρονόμο. Αν το σύνολο της αξίας που αναλογεί σε ένα πρόσωπο είναι κάτω από 150.000€, ο φόρος είναι μηδενικός.
  • Κλιμακωτός Φόρος (αν ξεπεραστεί το όριο): Αν η αξία που παίρνει ένας κληρονόμος ξεπεράσει τις 150.000€, ο φόρος επιβάλλεται μόνο στο υπερβάλλον ποσό με προοδευτικούς συντελεστές (1% για τις επόμενες 150.000€, 5% για τις επόμενες 300.000€ και 10% για οτιδήποτε παραπάνω).
Παράδειγμα Υπολογισμού (Χωρίς Διαθήκη - Ατομικός vs Κοινός Λογαριασμός)
Έστω ότι η υπόλοιπη περιουσία σας (π.χ. ένα σπίτι και ένα αυτοκίνητο) έχει συνολική αξία 400.000€. Χωρίς διαθήκη, αυτή μοιράζεται κατά 25% στη σύζυγο (100.000€) και από 37,5% σε κάθε παιδί (150.000€ το καθένα).
Περιουσιακό ΣτοιχείοΜερίδιο Συζύγου (25%)Μερίδιο Παιδιού Α' (37,5%)Μερίδιο Παιδιού Β' (37,5%)
Λοιπή Περιουσία (400.000€)100.000€150.000€150.000€
VWCE (Αν ήταν Ατομικό)+ 7.500€+ 11.250€+ 11.250€
Σύνολο προς Φορολόγηση107.500€161.250€161.250€
Φόρος Κληρονομιάς0€ (κάτω από 150Κ)112,50€ (1% στο ποσό >150Κ)112,50€ (1% στο ποσό >150Κ)
VWCE (Με Κοινό Λογαριασμό)+ 30.000€ (0€ Φόρος)+ 0€+ 0€
Σύνολο προς Φορολόγηση100.000€150.000€150.000€
Φόρος Κληρονομιάς0€0€0€
Συμπέρασμα: Ο κοινός λογαριασμός «βγάζει» εντελώς τα 30.000€ του ETF από τη γενική κληρονομική μάζα. Έτσι, όχι μόνο προστατεύει τη σύζυγό σας από γραφειοκρατία με τα ανήλικα παιδιά, αλλά κρατά και τη συνολική φορολογητέα περιουσία των παιδιών χαμηλότερα, ώστε να μην εξαντλήσουν ή ξεπεράσουν το δικό τους αφορολόγητο όριο. [1, 2, 3]