Showing posts with label Ιστορία - Λαογραφία.. Show all posts
Showing posts with label Ιστορία - Λαογραφία.. Show all posts
20 July 2026
12 August 2025
22 February 2022
Ιστορικά Γεγονότα - Η Χρυσούπολη στο διάβα του χρόνου ( video 38 λεπτών).
01 April 2020
Καβάλα, 100 χρόνια πριν. Τόσες πολλές ομοιότητες με το σήμερα...
25/03/2020
Νέα Εγνατία (Τοπική εφημερίδα της Καβάλας).
Άρθρο της Σαπφώς Αγγελούδη - Ζαρκάδα.
Η φυματίωση, το Σανατόριο, οι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη τότε...και η μεγαλειώδης πράξη των γιατρών της Ιταλίας που σήμερα νοσούν από τον κορονοϊό...
Ήταν πριν ακριβώς εκατό χρόνια, όταν στην πόλη μας ιδρύθηκε « η Ιατρική Εταιρεία Καβάλας ο ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ », ένα σωματείο επιστημονικό, κοινωφελές, μη κερδοσκοπικό, πριν ακόμη ιδρυθούν οι Ιατρικοί Σύλλογοι. Ο κύριος σκοπός του ήταν η οικοδόμηση, συντήρηση και διεύθυνση του Φθισιατρείου Καβάλας.
Πρώτος του πρόεδρος ήταν ο γιατρός Ιωάννης Αστεριάδης και χώρος συνάντησης των μελών του, το φαρμακείο Παναγιώτη Αινείτη στη γωνία των οδών Λεωνάτου και Ομονοίας.
Η υλοποίηση της οικοδόμησης του Σανατορίου επισπεύσθηκε μετά από μία συγκλονιστική εμπειρία του Ιωάννη Αστεριάδη, που την αφηγήθηκε ο ίδιος αργότερα σε δημοσιογράφο:
« Κάποια μέρα στα 1922 κατέβαινα πολύ πρωί εις το Δημοτικό Νοσοκομείον της πόλεως μας όπου εργαζόμουν. Ήταν η αθλία εκείνη εποχή της προσφυγιάς, που δεν άφησε καπναποθήκη, σχολείο, παράπηγμα, αντίσκηνο άδειο. Ό,τι μπορούσε να στεγάσει την άστεγη προσφυγική δυστυχία είχε καλυφθεί. Το πρωί, λοιπόν, εκείνο μου επεφύλασσε μίαν τραγική έκπληξη: Ένα πτώμα στις σκάλες του Νοσοκομείου. Εκ των υστέρων, αφού μετεφέρθη εντός του Ιδρύματος, διεπιστώθη ότι ήτο ασθενής εν τη ζωή μεν ευρισκόμενος αλλ' όμως εις χειρίστην κατάστασιν με προχωρημένην φυματίωση των δύο πνευμόνων. Με τον μακαρίτη συνάδελφο Λαζαρίδη βρεθήκαμε σε πολύ δύσκολη θέση· δεν υπήρχε ειδικό δια την πάθησιν τμήμα. Εντός ολίγου κατέφθασε και η σύζυγος του ασθενούς δια να μάθωμεν από το στόμα της το μέγεθος της ανθρωπίνης δυστυχίας. Εντός σκηνής διεβίουν ο φυματικός πατέρας, η γυναίκα του, τα τέσσερα παιδιά τους και η φτώχεια. Ο κίνδυνος της μολύνσεως, όπως βλέπετε, ήταν μεγάλος. Μόνη λύσις ήταν ο θαυμάσιος αυτός ηθικός εκβιασμός. Ετοποθετήσαμεν τον ασθενή εις το όπισθεν του οικήματος τότε κενόν θάλαμον. Αργότερα εδεχθήκαμεν και άλλους ασθενείς. Η επιτακτική ανάγκη λειτουργίας σανατορίου εις την πόλην μας ήτο καταφανής. Εις την πρώτην συνεδρίασιν της νεαράς τότε Εταιρείας - μόλις διετούς - εισηγήθην την ίδρυσιν καταλλήλου ιδρύματος ».
Στη συνέχεια, τα Διοικητικά Συμβούλια της Ιατρικής Εταιρείας και της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Κυριών Καβάλας αποφάσισαν τη δημιουργία του Σανατορίου της Καβάλας, του οποίου η πρώτη φάση κατασκευάστηκε το 1925.
Η φυματίωση, που ήταν εξαιρετικά κολλητική νόσος, «θέριζε» τότε την Καβάλα, εξαιτίας των ανθυγιεινών συνθηκών εργασίας των καπνεργατών που υποχρεώνονταν να εργάζονται πολλοί μαζί στις καπναποθήκες με κλειστά παράθυρα, για να μην ξηραίνονται τα καπνόφυλλα.
Η νόσος προσέβαλε κυρίως τους πνεύμονες, που αποτελούσαν και την πύλη εισόδου του βάκιλου του Koch, με αποτέλεσμα βήχα με ή χωρίς πτύελα, αιμόπτυση, πόνο στο στήθος, δύσπνοια.
Σύντομα, άλλος επιβαρυντικός παράγοντας ήταν η εισροή προσφύγων από την Ανατολική Θράκη, που αναγκάζονταν να συμβιώνουν πολλοί μαζί σε πρόχειρες παράγκες. Τόσες πολλές ομοιότητες με τη σημερινή πανδημία...
Συχνά οι συγγενείς εγκατέλειπαν τους ασθενείς τους στα σκαλιά των εκκλησιών, αλλά οι γιατροί της πόλης ανέβαιναν στο κάρο του Δήμου για να φτάσουν στο Σανατόριο και να προσφέρουν εθελοντικά τη φροντίδα τους στους αρρώστους.
Μεγαλειώδης προσφορά που συγκρίνεται με την πρόσφατη απόφαση Ιταλών γιατρών που νοσούν από τον κορονοϊό να διασωληνώνονται όσο γίνεται λιγότερο και μόλις η υγεία τους βελτιωθεί, να ζητούν να επιστρέψουν στη θέση τους.
Δέος και βαθιά υπόκλιση στην πράξη τους από μας τους μικρούς, που δυσκολευόμαστε να μείνουμε σπίτι ακόμη και σήμερα!
Νέα Εγνατία (Τοπική εφημερίδα της Καβάλας).
Άρθρο της Σαπφώς Αγγελούδη - Ζαρκάδα.
Η φυματίωση, το Σανατόριο, οι πρόσφυγες από την Ανατολική Θράκη τότε...και η μεγαλειώδης πράξη των γιατρών της Ιταλίας που σήμερα νοσούν από τον κορονοϊό...
Ήταν πριν ακριβώς εκατό χρόνια, όταν στην πόλη μας ιδρύθηκε « η Ιατρική Εταιρεία Καβάλας ο ΙΠΠΟΚΡΑΤΗΣ », ένα σωματείο επιστημονικό, κοινωφελές, μη κερδοσκοπικό, πριν ακόμη ιδρυθούν οι Ιατρικοί Σύλλογοι. Ο κύριος σκοπός του ήταν η οικοδόμηση, συντήρηση και διεύθυνση του Φθισιατρείου Καβάλας.
Πρώτος του πρόεδρος ήταν ο γιατρός Ιωάννης Αστεριάδης και χώρος συνάντησης των μελών του, το φαρμακείο Παναγιώτη Αινείτη στη γωνία των οδών Λεωνάτου και Ομονοίας.
Η υλοποίηση της οικοδόμησης του Σανατορίου επισπεύσθηκε μετά από μία συγκλονιστική εμπειρία του Ιωάννη Αστεριάδη, που την αφηγήθηκε ο ίδιος αργότερα σε δημοσιογράφο:
« Κάποια μέρα στα 1922 κατέβαινα πολύ πρωί εις το Δημοτικό Νοσοκομείον της πόλεως μας όπου εργαζόμουν. Ήταν η αθλία εκείνη εποχή της προσφυγιάς, που δεν άφησε καπναποθήκη, σχολείο, παράπηγμα, αντίσκηνο άδειο. Ό,τι μπορούσε να στεγάσει την άστεγη προσφυγική δυστυχία είχε καλυφθεί. Το πρωί, λοιπόν, εκείνο μου επεφύλασσε μίαν τραγική έκπληξη: Ένα πτώμα στις σκάλες του Νοσοκομείου. Εκ των υστέρων, αφού μετεφέρθη εντός του Ιδρύματος, διεπιστώθη ότι ήτο ασθενής εν τη ζωή μεν ευρισκόμενος αλλ' όμως εις χειρίστην κατάστασιν με προχωρημένην φυματίωση των δύο πνευμόνων. Με τον μακαρίτη συνάδελφο Λαζαρίδη βρεθήκαμε σε πολύ δύσκολη θέση· δεν υπήρχε ειδικό δια την πάθησιν τμήμα. Εντός ολίγου κατέφθασε και η σύζυγος του ασθενούς δια να μάθωμεν από το στόμα της το μέγεθος της ανθρωπίνης δυστυχίας. Εντός σκηνής διεβίουν ο φυματικός πατέρας, η γυναίκα του, τα τέσσερα παιδιά τους και η φτώχεια. Ο κίνδυνος της μολύνσεως, όπως βλέπετε, ήταν μεγάλος. Μόνη λύσις ήταν ο θαυμάσιος αυτός ηθικός εκβιασμός. Ετοποθετήσαμεν τον ασθενή εις το όπισθεν του οικήματος τότε κενόν θάλαμον. Αργότερα εδεχθήκαμεν και άλλους ασθενείς. Η επιτακτική ανάγκη λειτουργίας σανατορίου εις την πόλην μας ήτο καταφανής. Εις την πρώτην συνεδρίασιν της νεαράς τότε Εταιρείας - μόλις διετούς - εισηγήθην την ίδρυσιν καταλλήλου ιδρύματος ».
Στη συνέχεια, τα Διοικητικά Συμβούλια της Ιατρικής Εταιρείας και της Φιλοπτώχου Αδελφότητας Κυριών Καβάλας αποφάσισαν τη δημιουργία του Σανατορίου της Καβάλας, του οποίου η πρώτη φάση κατασκευάστηκε το 1925.
Η φυματίωση, που ήταν εξαιρετικά κολλητική νόσος, «θέριζε» τότε την Καβάλα, εξαιτίας των ανθυγιεινών συνθηκών εργασίας των καπνεργατών που υποχρεώνονταν να εργάζονται πολλοί μαζί στις καπναποθήκες με κλειστά παράθυρα, για να μην ξηραίνονται τα καπνόφυλλα.
Η νόσος προσέβαλε κυρίως τους πνεύμονες, που αποτελούσαν και την πύλη εισόδου του βάκιλου του Koch, με αποτέλεσμα βήχα με ή χωρίς πτύελα, αιμόπτυση, πόνο στο στήθος, δύσπνοια.
Σύντομα, άλλος επιβαρυντικός παράγοντας ήταν η εισροή προσφύγων από την Ανατολική Θράκη, που αναγκάζονταν να συμβιώνουν πολλοί μαζί σε πρόχειρες παράγκες. Τόσες πολλές ομοιότητες με τη σημερινή πανδημία...
Συχνά οι συγγενείς εγκατέλειπαν τους ασθενείς τους στα σκαλιά των εκκλησιών, αλλά οι γιατροί της πόλης ανέβαιναν στο κάρο του Δήμου για να φτάσουν στο Σανατόριο και να προσφέρουν εθελοντικά τη φροντίδα τους στους αρρώστους.
Μεγαλειώδης προσφορά που συγκρίνεται με την πρόσφατη απόφαση Ιταλών γιατρών που νοσούν από τον κορονοϊό να διασωληνώνονται όσο γίνεται λιγότερο και μόλις η υγεία τους βελτιωθεί, να ζητούν να επιστρέψουν στη θέση τους.
Δέος και βαθιά υπόκλιση στην πράξη τους από μας τους μικρούς, που δυσκολευόμαστε να μείνουμε σπίτι ακόμη και σήμερα!
29 October 2019
Μήπως το «Οχι» ανήκει στην Αριστερά;
Καθημερινή, 26/10/2019
Του Τάκη Θεοδωρόπουλου.
Του Τάκη Θεοδωρόπουλου.
Το
«Οχι» δεν το είπε ο Ιωάννης Μεταξάς.
Το είπε ολόκληρος ο ελληνικός λαός,
διότι ο Μεταξάς ήταν δικτάτορας, οπότε
καλόν θα ήτο να μην αναφέρεται το όνομά
του ή, και αν αναφέρεται, να μην προβάλλεται
υπέρ το δέον. Ο εχθρός δεν ήταν η Ιταλία,
αλλά ο φασισμός. Στην Πίνδο δεν πολέμησαν
Ελληνες εναντίον Ιταλών, αλλά αντιφασίστες
εναντίον φασιστών. Ο Ελληνοϊταλικός
Πόλεμος ήταν ένας αντιιμπεριαλιστικός
πόλεμος, όπως η επανάσταση των Ελλήνων
κατά των Οθωμανών ήταν ταξική επανάσταση.
Αφού το «Οχι» το είπε ο λαός, ο οποίος
είναι εξ ορισμού αριστερός, το μεγάλο
βάρος του πολέμου το ανέλαβαν οι δυνάμεις
του ΕΑΜ, το οποίο μπορεί να ιδρύθηκε στη
διάρκεια της Κατοχής, όμως ως ιδέα
προϋπήρχε της ιδρύσεώς του. Με μπροστάρηδες
εννοείται τους κομμουνιστές, τους πιο
αντιφασίστες από τους αντιφασίστες.
Οσοι δεν ήσαν αριστεροί παρίσταναν πως
αντιστέκονται, γιατί τέτοια κουμάσια
είναι. Ευτυχώς, τους έπαιρναν είδηση οι
κομμουνιστές και τους έβγαζαν από τη
μέση. Και επειδή η 28η Οκτωβρίου εντάσσεται
στο κεφάλαιο «Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος»,
να μην παραλείψετε να πείτε ότι τον
κέρδισε η μεγάλη σοβιετική πατρίδα. Οι
Αμερικανοί πετάχτηκαν στη μέση για να
πατήσουν πόδι στην Ευρώπη, όχι για να
νικήσουν τον Χίτλερ. Εξάλλου, μετά πήγαν
στην Κορέα και στο Βιετνάμ. Οσο για τους
Αγγλους, αυτοί από το 1940 είχαν αρχίσει
να σχεδιάζουν τον Εμφύλιο για να μην
έρθει η λαοκρατία.
Ολ’ αυτά μπορεί να σας φαίνονται κάπως τραβηγμένα, όμως, πριν αποφανθείτε, θα ήθελα να αναρωτηθείτε σε πόσες σχολικές αίθουσες της επικρατείας χθες ακούστηκαν τέτοια ή παρόμοια. Θα ήθελα επίσης να αναρωτηθείτε πόσοι από τους εν ενεργεία εκπαιδευτικούς όχι μόνον δεν τα βρίσκουν τραβηγμένα, αλλά πιστεύουν πως αυτή είναι η ιστορική αλήθεια. Πόσοι πιστεύουν πως, όταν αναφέρεσαι στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο και λες πως οι πατεράδες μας πολέμησαν στην Αλβανία για να υπερασπιστούν την πατρίδα τους και όχι γιατί ήσαν αντιφασίστες, απλώς κάνεις εθνικιστική προπαγάνδα; Για να μην πω για την αναφορά στον Μεταξά, η οποία συνιστά ιδιώνυμο αδίκημα.
Πότε και πώς θα απαλλαγούμε από τους ιστορικούς μύθους που οργάνωσε η ιδεολογική κυριαρχία της Αριστεράς στα χρόνια της μεταπολίτευσης; Στην εκπαίδευση και όχι μόνον. Δεν αρκεί η σημαντική δουλειά των ιστορικών που γίνεται τα τελευταία χρόνια. Απαιτούνται και πολιτικό θάρρος και αποφασιστικότητα, διότι η υπόθεση δεν αφορά μόνον την ιστορική έρευνα. Αφορά τη συλλογική μας νοοτροπία και συμπεριφορά. Κι όσο κυριαρχούν αυτού του τύπου τα μυθικά στερεότυπα, αυτή δεν πρόκειται να αλλάξει. Φτάνει να αναρωτηθούμε πόσο αυτοί οι μύθοι επηρεάζουν ακόμη και σήμερα την ιστορική αδράνεια της ελληνικής κοινωνίας.
Ολ’ αυτά μπορεί να σας φαίνονται κάπως τραβηγμένα, όμως, πριν αποφανθείτε, θα ήθελα να αναρωτηθείτε σε πόσες σχολικές αίθουσες της επικρατείας χθες ακούστηκαν τέτοια ή παρόμοια. Θα ήθελα επίσης να αναρωτηθείτε πόσοι από τους εν ενεργεία εκπαιδευτικούς όχι μόνον δεν τα βρίσκουν τραβηγμένα, αλλά πιστεύουν πως αυτή είναι η ιστορική αλήθεια. Πόσοι πιστεύουν πως, όταν αναφέρεσαι στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο και λες πως οι πατεράδες μας πολέμησαν στην Αλβανία για να υπερασπιστούν την πατρίδα τους και όχι γιατί ήσαν αντιφασίστες, απλώς κάνεις εθνικιστική προπαγάνδα; Για να μην πω για την αναφορά στον Μεταξά, η οποία συνιστά ιδιώνυμο αδίκημα.
Πότε και πώς θα απαλλαγούμε από τους ιστορικούς μύθους που οργάνωσε η ιδεολογική κυριαρχία της Αριστεράς στα χρόνια της μεταπολίτευσης; Στην εκπαίδευση και όχι μόνον. Δεν αρκεί η σημαντική δουλειά των ιστορικών που γίνεται τα τελευταία χρόνια. Απαιτούνται και πολιτικό θάρρος και αποφασιστικότητα, διότι η υπόθεση δεν αφορά μόνον την ιστορική έρευνα. Αφορά τη συλλογική μας νοοτροπία και συμπεριφορά. Κι όσο κυριαρχούν αυτού του τύπου τα μυθικά στερεότυπα, αυτή δεν πρόκειται να αλλάξει. Φτάνει να αναρωτηθούμε πόσο αυτοί οι μύθοι επηρεάζουν ακόμη και σήμερα την ιστορική αδράνεια της ελληνικής κοινωνίας.
Έντυπη
27 October 2019
Μια «αιρετική» θεώρηση του ΟΧΙ του 1940.
Ανάρτηση συναδέλφου Ιατρού από την Λευκάδα, στον τοίχο του στο facebook στις 27/10/2019 σχετικά με το νόημα της αυριανής επετείου:
[
Ένα από τα αξιοθαύμαστα της επετείου
της 28ης Οκτωβρίου,είναι πως υπήρξε
εξαιρετικά ανθεκτική απέναντι στην
ιδεολογική άλωση της αριστεράς.
Στην αρχή,έγινε προσπάθεια να ερμηνευτεί το «Όχι» ως απάντηση «του λαού» και όχι του Μεταξά! Μάταιος κόπος. Το «όχι» ανήκει στον Μεταξά και ουδείς ιστορικός το αμφισβητεί.
Στη συνέχεια,έγινε απόπειρα μετατροπής του εθνικού αγώνα σε ιδεολογικό.Αντισταθήκαμε,μας λένε, στο «φασισμό» και όχι στους Ιταλούς εισβολείς! Κι αυτό το επιχείρημα είναι απολυτως αίολο,δεδομένου ότι το καθεστώς Μεταξά είχε στενή ιδεολογική συγγένεια με το καθεστώς Μουσολίνι κι ωστόσο,επέλεξε τη σύγκρουση αντί της συνθηκολόγησης.
Παρά τις άοκνες προσπάθειες της πλειοψηφίας των εκπαιδευτικών της μεταπολίτευσης,η 28η Οκτωβρίου,παραμένει εκτός ιδεολογικής εργαλειοποίησης. Ή μάλλον,συνιστά το διαμετρικά αντίθετο ιδεολογικό υπόδειγμα του επικρατήσαντος στη χώρα: αντί του πασιφιστικού διεθνισμού,ο πατριωτισμός,αντί της μαρξιστικής πάλης των τάξεων,η πάλη των εθνών και αντί του αγώνα για οικονομικές παροχές,ο αγώνας για ελευθερία!
Στην αρχή,έγινε προσπάθεια να ερμηνευτεί το «Όχι» ως απάντηση «του λαού» και όχι του Μεταξά! Μάταιος κόπος. Το «όχι» ανήκει στον Μεταξά και ουδείς ιστορικός το αμφισβητεί.
Στη συνέχεια,έγινε απόπειρα μετατροπής του εθνικού αγώνα σε ιδεολογικό.Αντισταθήκαμε,μας λένε, στο «φασισμό» και όχι στους Ιταλούς εισβολείς! Κι αυτό το επιχείρημα είναι απολυτως αίολο,δεδομένου ότι το καθεστώς Μεταξά είχε στενή ιδεολογική συγγένεια με το καθεστώς Μουσολίνι κι ωστόσο,επέλεξε τη σύγκρουση αντί της συνθηκολόγησης.
Παρά τις άοκνες προσπάθειες της πλειοψηφίας των εκπαιδευτικών της μεταπολίτευσης,η 28η Οκτωβρίου,παραμένει εκτός ιδεολογικής εργαλειοποίησης. Ή μάλλον,συνιστά το διαμετρικά αντίθετο ιδεολογικό υπόδειγμα του επικρατήσαντος στη χώρα: αντί του πασιφιστικού διεθνισμού,ο πατριωτισμός,αντί της μαρξιστικής πάλης των τάξεων,η πάλη των εθνών και αντί του αγώνα για οικονομικές παροχές,ο αγώνας για ελευθερία!
Πρόκειται
για σπάνια περίπτωση επετείου που δεν
αλώθηκε από το ιδεολογικό άρμα της
μεταπολίτευσης. Γι αυτό και προξενεί
τόση αμηχανία στο σημερινό
υπερεθνικό,πολυπολιτισμικό και μονομερώς
οικονομοκεντρικό μοντέλο που επιχειρείται
να επιβληθεί! Κάθε συμβατική ανάλυση,σταματά
εκεί που σταμάτησαν και οι Ιταλοί: στο
Καλπάκι και στην Πίνδο,στους ήρωες του
Κατσιμήτρου και του Δαβάκη!
Ζήτω η πατρίδα! ]
Ζήτω η πατρίδα! ]
Και άλλη μια ανάρτηση από
άλλο τοίχο στο facebook στις 27/10/2019 στο ίδιο μήκος κύματος:
Οπως
πολλοι φιλοι εχουν ηδη σημειωσει, το
1940 πολεμησαμε με τους Ιταλους και με
τους Γερμανους. ΔΕΝ πολεμησαμε με τον
"φασισμο". Αυτες ειναι αριστερες
μαλακιες, για να δικαιολογησουν την
κατοπινη πολιτικη τους. Το ποσο ανιστοριτοι
και ψευτες ειναι φαινεται απο 2
γεγονοτα:
1.Οταν μας επιτεθηκαν οι Ιταλοι, το ΚΚΕ καλουσε τον "λαο" να μην μετασχει στον ιμπεριαλιστικο πολεμο...
2.Οταν μας επιτεθηκαν οι Γερμανοι τον Απριλιο του 41, το ΚΚΕ και παλι καλουσε τον λαο να αποσχει. Μετα τον Ιουνιο ομως που οι Γερμανοι επιτεθηκαν στην μαμα Ρωσσια, το ΚΚΕ τον Σεπτεμβριο εφτιαξε το ΕΑΜ.... περιεργο ετσι ;;; Μεχρι τοτε ο πολεμος ηταν ιμπεριαλιστικος. Μετα εγινε "αγωνας κατα του φασισμου".
#Καρδουλες
Υστερόγραφο: Να ξεκαθαρίσω ότι ΔΕΝ υπήρξα ποτέ νοσταλγός του καθεστώτος του Μεταξά ή του Μουσολίνι. Γενικά είμαι ενάντια σε κάθε είδος ολοκληρωτισμού.
1.Οταν μας επιτεθηκαν οι Ιταλοι, το ΚΚΕ καλουσε τον "λαο" να μην μετασχει στον ιμπεριαλιστικο πολεμο...
2.Οταν μας επιτεθηκαν οι Γερμανοι τον Απριλιο του 41, το ΚΚΕ και παλι καλουσε τον λαο να αποσχει. Μετα τον Ιουνιο ομως που οι Γερμανοι επιτεθηκαν στην μαμα Ρωσσια, το ΚΚΕ τον Σεπτεμβριο εφτιαξε το ΕΑΜ.... περιεργο ετσι ;;; Μεχρι τοτε ο πολεμος ηταν ιμπεριαλιστικος. Μετα εγινε "αγωνας κατα του φασισμου".
#Καρδουλες
Υστερόγραφο: Να ξεκαθαρίσω ότι ΔΕΝ υπήρξα ποτέ νοσταλγός του καθεστώτος του Μεταξά ή του Μουσολίνι. Γενικά είμαι ενάντια σε κάθε είδος ολοκληρωτισμού.
04 April 2019
1ος Ιστορικός Περίπατος Ποδογόριανης.
01 April 2018
Να, ποια ήταν και η γνώμη του ΚΚΕ για το Μακεδονικό.
06 March 2018
04 March 2017
Το ολοκαύτωμα των Εβραίων της Καβάλας στις 4 Μαρτίου του 1943.
Αντιγραφή από την προσωπική σελίδα του Καβαλιώτη Ιστορικού Κυριάκου Λυκουρίνου στο facebook:
Πριν 70 χρόνια… In memoriam
Το σήμα δόθηκε στις 2:30 μετά τα μεσάνυχτα. Αμέσως
αποκλείστηκαν οι είσοδοι της πόλης, βουλγαρικά περίπολα κατέλαβαν τους
κεντρικούς δρόμους και όλη η δύναμη της βουλγαρικής χωροφυλακής, μαζί και
οι μυστικοί της Οχράνα, ξεχύθηκαν στην εβραϊκή συνοικία, πάνω από την οδό
Ομονοίας.
Εφιαλτικά αντήχησαν μέσα στην ήρεμη νύχτα οι άγριες φωνές και τα δυνατά χτυπήματα στις πόρτες των σπιτιών, οι διαταγές, τα κλάματα και οι γοερές κραυγές. Η επιχείρηση ολοκληρώθηκε στις 11 το πρωί και η σειρήνα της πόλης σήμανε το τέλος του αποκλεισμού.
Εκείνες τις πρωινές ώρες της 4ης Μαρτίου 1943 κάπου 1.700
άνθρωποι, άντρες και γυναίκες, νέοι, γέροι, παιδιά, έσυραν τα βήματα και τις
μικρές αποσκευές τους στους δρόμους της Καβάλας και οδηγήθηκαν με απειλές και
βίαια σπρωξίματα στις καπναποθήκες της Commercial, στην οδό Βενιζέλου (τότε οδό
“Αδόλφου Χίτλερ”).
Τρεις μέρες βασανίστηκαν στο “προσωρινό στρατόπεδο” από τους υπηρέτες του Ναζισμού, την πείνα και τη δίψα, τους εξευτελιστικούς σωματικούς ελέγχους, ακόμη και στα γεννητικά όργανα των γυναικών. Την ώρα που τους αφαιρούσαν χρήματα και κοσμήματα, άλλες συμμορίες λεηλατούσαν τα σπίτια και τις περιουσίες τους.
Στις 7 και 8 Μαρτίου 1943 οι άνθρωποι με το κίτρινο αστέρι
φορτώθηκαν σε δεκαέξι καμιόνια για το σιδηροδρομικό σταθμό της Δράμας. Κάπου
είκοσι μέρες κράτησε το ταξίδι χωρίς επιστροφή και τελείωσε στα κρεματόρια του
στρατοπέδου εξόντωσης της Τρεμπλίνκα στην Πολωνία. Από την Τρεμπλίνκα δεν
επέστρεψε κανείς κι απ' το Ολοκαύτωμα επέζησαν μόνο 42 Καβαλιώτες Εβραίοι.
Τα αποτρόπαια γεγονότα εκείνων των ημερών δεν έχουν
καταγραφεί στη συλλογική μνήμη της πόλης και οι νεότεροι τα αγνοούν. Πολλοί δεν
έχουν καν ακούσει ότι εδώ έζησαν και Εβραίοι, πάνω από 400 χρόνια. Δε θα
ιστορήσουμε την παρουσία τους στην Καβάλα. Σκοπός του σημειώματος είναι να
φωτίσει λίγο τη θαμπή και αμήχανη μνήμη για τους συμπολίτες που εξοντώθηκαν σ’
ένα ακατανόητο μαζικό έγκλημα, το πιο φρικτό που γνώρισε η ανθρωπότητα. Στην
πόλη που αποτέλεσε καταφύγιο για χιλιάδες πρόσφυγες – τα αθώα θύματα μια άλλη
εθνικής εκκαθάρισης – δεν ταιριάζει η μνημοκτονία.
Και κάποιος διάλογος που διαμείφθηκε κάτω από το παραπάνω κείμενο μεταξύ του Ιστορικού Κυριάκου Λυκουρίνου και ενός αναγνώστη του:
Και κάποιος διάλογος που διαμείφθηκε κάτω από το παραπάνω κείμενο μεταξύ του Ιστορικού Κυριάκου Λυκουρίνου και ενός αναγνώστη του:
Κυριάκος
Λυκουρίνος: Ένοχες σιωπές, μνήμες συσκοτισμένες
(από προαιώνιες προκαταλήψεις και ανιστόρητους πολιτικούς συμψηφισμούς) και
διστακτικές υπομνήσεις. Κάτι είναι κι αυτό... Όσο για τον αριθμό, όντως ήταν
περίπου 1.700 (γύρω στα 1930 ήταν περίπου 2.200, αλλά πολλοί έφυγαν από την
Καβάλα στα χρόνια της οικονομικής κρίσης και αρκετοί γύρω στα 1940, φοβούμενοι
την "τελική λύση"). Στα ΓΑΚ της Καβάλας υπάρχει το συγκλονιστικό
βιβλίο Απογραφής των Καβαλιωτών Εβραίων, με τα στοιχεία του καθενός (και
φωτογραφίες τους!), το οποίο συνέταξαν οι εδώ Βουλγαρικές Αρχές Κατοχής μάλλον
το Νοέμβριο του 1942. Υπάρχει επίσης η καταγραφή του μακαρίτη Σαμπετάι Τσιμίνο
(γλύτωσε γιατί τότε ήταν "ντουρντουβάκι" στη Βουλγαρία).
Συγκλονιστική λεπτομέρεια: Από το μέρος που τους είχαν στη Βουλγαρία πέρασε το
τρένο με τους Καβαλιώτες Εβραίους, ο Τσιμίνο είδε τους δικούς του και
προσπάθησε να ανέβει πάνω για να πάει μαζί τους...
- Κυριάκο, είσαι πολύτιμος.Ευχαριστώ ακόμη μια φορά.(Ο
Ν.Ρουδομέτωφ σε μια προφορική του μαρτυρία ανέφερε ότι ο αριθμός των
κρατούμενων στην Κομέρσιαλ ήταν περίπου στις 3.500 ψυχές και ήταν αθλίως
στοιβαγμένοι -γι' αυτό και η επιμονή μου στον αριθμό).
Κυριάκος Λυκουρίνος: Σε καμία περίπτωση 3.500! Τα στοιχεία και τα γεγονότα είναι
γνωστά, κυρίως από την έρευνα του Βασίλη Ριτζαλέου στα επίσημα βουλγαρικά
αρχεία. Ο κατάλογος που έχουμε περιλαμβάνει 1.675 ονόματα, βάλε και τους 16 που
κουβάλησαν από τη Θάσο και τους λίγους από την Ελευθερούπολη. Μέχρι το ξημέρωμα
είχαν συλλάβει 1.484 και μετά εξαπέλυσαν κυνηγητό για τους υπόλοιπους. Άλλωστε
τους προηγούμενους μήνες η Οχράνα είχε μοιράσει 1.740 κίτρινα αστέρια (1.720 σε
Εβραίους και καμιά 20αριά σε Βούλγαρους χαφιέδες).
- Ευχαριστώ για την απάντηση.
09 November 2015
Σχετικά με την ιστορία του ΟΓΑ.
Το ότι υπάρχουν ασφαλιστικά Ταμεία δεν είναι κάτι το αυτονόητο.
Πριν από 60 χρόνια οι πλειοψηφία των Ελλήνων ήταν ανασφάλιστοι.
Πρέπει από την πλευρά μας, ως επαγγελματίες υγείας, να προστατεύουμε τα οικονομικά τους, με τον τρόπο μας, αλλιώς θα διαλυθούν.
«Ο πρόεδρος της Κυβερνήσεως κ. Κωνστ. Καραμανλής, φωτογραφούμενος με μίαν αγρότιδα, κατά την χθεσινήν εορτήν εις το Ζάππειον, κατά την οποίαν επεδόθησαν τα πρώτα βιβλιάρια συντάξεων εις αγρότας εκ διαφόρων χωρίων της Ελλάδος» γράφει η λεζάντα πρωτοσέλιδης φωτογραφίας στην «Κ» της 10ης Ιουνίου 1962.
01/11/2015 Καθημερινή.
του Χρήστου Αναστασίου,
διδάκτωρα Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η ίδρυση του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) στις 20 Ιουλίου 1961 βάσει του νόμου 4169/1961 και η θεσμοθέτηση της πλήρους ασφάλισης των αγροτών και της παραγωγής τους αποτέλεσαν σημείο αναφοράς για την εξέλιξη του θεσμού των κοινωνικών ασφαλίσεων, ως ο δεύτερος σταθμός του ασφαλιστικού συστήματος μετά την ίδρυση του ΙΚΑ, καθώς αφορούσε τον μισό πληθυσμό της χώρας, που συνεισέφερε το περίπου 35% του ΑΕΠ και περισσότερο από το 85% των εξαγωγών.
Οι κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή ενστερνίστηκαν από τα τέλη του 1955 τις διεθνείς οικονομικές τάσεις που, με πρότυπο την κοινωνική οικονομία της αγοράς, όπως θεμελιώθηκε στη Δυτική Γερμανία των αρχών της δεκαετίας του 1950, απέβλεψαν στη σταθεροποίηση της μεταπολεμικής φιλελεύθερης δημοκρατίας μέσα από τη δικαιότερη κατανομή του παραγόμενου πλούτου, εξέλιξη που οδήγησε στην εδραίωση του κράτους ευημερίας (welfare state) και τη διαμόρφωση συνθηκών κοινωνικής ισορροπίας και συναίνεσης.
Με αυτές τις επιρροές, και βαδίζοντας στην παράδοση του εγχώριου φιλελεύθερου ριζοσπαστικού ρεύματος, ο Καραμανλής και το επιτελείο του εφάρμοσαν μία λελογισμένη παρεμβατική πολιτική, με προγραμματικό χαρακτήρα και ελεγκτικό - ρυθμιστικό περιεχόμενο, καρπός της οποίας υπήρξε η κατάρτιση του Πενταετούς Οικονομικού Προγράμματος 1960-1964.
Στόχος η έξοδος του αγροτικού τομέα από το περιθώριο
Ο Καραμανλής γνώριζε ότι το διακύβευμα για τον ίδιο και, κατ’ επέκταση, για τη χώρα ήταν να έλθει σε ρήξη με τους φαύλους κύκλους της υπανάπτυξης και της απομόνωσης, μέσα από ριζοσπαστικές αλλαγές σε πρόσωπα και ιδέες. Η επίτευξη, ωστόσο, της ανάπτυξης δεν αποτελούσε αυτοσκοπό, αλλά μέσο για την κοινωνική ευημερία, την οποία θα πετύχαινε με τη διευρυμένη συμμετοχή όλων των κοινωνικών στρωμάτων στο αυξανόμενο εθνικό εισόδημα. Η μισθολογική και η κοινωνικοασφαλιστική πολιτική αποτελούσαν τα βασικά όπλα για την επίτευξη αυτού του μείζονος στόχου. Η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του λαού, υπό συνθήκες κοινωνικής δικαιοσύνης, συνιστούσε αναγκαία προϋπόθεση για τον εκσυγχρονισμό του πολιτικού συστήματος, τον σχεδιασμό της οικονομικής και πολιτιστικής προόδου και την ένταξη της χώρας στην οικογένεια των προηγμένων δυτικοευρωπαϊκών κρατών.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, αναμενόμενο ήταν το κυβερνητικό ενδιαφέρον να στραφεί προς τον περιθωριοποιημένο αγροτικό τομέα. Αλλωστε, ο Καραμανλής, καταγόμενος από την Πρώτη Σερρών και μεγαλωμένος στα καπνοχώραφα της περιοχής του, γνώριζε από πρώτο χέρι τα προβλήματα και τις ανάγκες των αγροτών. Εργαζόμενος ως ασφαλιστής, είχε διατρέξει τη Μακεδονία, παράλληλα με τις σπουδές του, τη διετία 1928-1929. Επιπλέον, είχε επιτελέσει σημαντικό έργο ως υπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, από τον Νοέμβριο του 1948 έως τον Ιανουάριο του 1950, με επίκεντρο την περίθαλψη, τον επαναπατρισμό και την παραγωγική αποκατάσταση των πληγέντων από τον εμφύλιο πληθυσμών της υπαίθρου.
Δεν προκαλεί έκπληξη, συνεπώς, ότι μία από τις πρώτες ενέργειές του ως πρωθυπουργού ήταν η θέσπιση της ιατροφαρμακευτικής και νοσοκομειακής περίθαλψης των αγροτών. Με μία σειρά νομοθετικών κειμένων, από τον Δεκέμβριο του 1955 (Ν. 3487/1955) έως τον Αύγουστο του 1957 (Ν.Δ. 3735/1957), η κυβέρνηση Καραμανλή στελέχωσε και εξόπλισε μέχρι το 1960 περίπου 1.200 αγροτικά ιατρεία. Πέραν της ανθρωπιστικής πλευράς του ζητήματος, ο Καραμανλής συνειδητοποιούσε την ανάγκη λήψης μέτρων για την ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής: «Η συναίσθησις της κοινωνικής αδικίας εις βάρος της αγροτικής τάξεως οδηγεί την πλέον συντηρητικήν αυτήν τάξιν προς επικινδύνους κατευθύνσεις». Εκτοτε, το ζήτημα της πλήρους ασφαλιστικής κάλυψης των αγροτών, τον απασχολούσε έντονα. Πάντοτε, όμως, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας.
Οι ρυθμίσεις για ανθρώπινο δυναμικό και παραγωγή
Εχοντας εξαγγείλει, κατά τις προγραμματικές δηλώσεις της 10ης Ιουνίου 1958, την πρόθεσή του για ολοκλήρωση του θεσμού της αγροτικής ασφάλισης, ο Καραμανλής συγκρότησε τον Δεκέμβριο του 1958 πενταμελή επιτροπή εμπειρογνωμόνων για την εξέταση του ζητήματος. Παράλληλα, προσκάλεσε σε συμβουλευτικό ρόλο τον Dr. Johannes Krohn, που είχε επιμεληθεί ως υφυπουργός Εργασίας τη θέσπιση της αγροτικής ασφάλισης στη Δ. Γερμανία τον Ιούλιο του 1957.
Παρότι ένα προσχέδιο νόμου είχε υποβληθεί στον πρωθυπουργό ήδη τον Σεπτέμβριο του 1958, η κατάρτιση του τελικού νομοσχεδίου απαίτησε χρόνο, καθώς οι αρμόδιοι έπρεπε να αναμείνουν έως τον Απρίλιο του 1960 τη δειγματοληπτική απογραφή του ελληνικού πληθυσμού, ώστε οι υπολογισμοί τους για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της συνταξιοδότησης των αγροτών να είναι ακριβείς. Βάσει αυτής, προέκυψαν πάνω από 300.000 δικαιούχοι.
Ενόσω αυτή η διαδικασία εξελισσόταν, η ΕΔΑ και το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα του Γεωργίου Παπανδρέου έσπευσαν να καταθέσουν πρόταση νόμου τον Ιανουάριο του 1960 για την παροχή σύνταξης στους αγρότες, έπειτα από εσωτερική πληροφόρηση από τον κύκλο του πρωθυπουργού, περί επικείμενης κατάθεσης νομοσχεδίου για την αγροτική ασφάλιση. Πλέον, η κυβέρνηση, πέρα από τα πρακτικά προβλήματα που προέκυπταν από τη θέσπιση της ασφάλισης 4.000.000, άμεσα και έμμεσα, απασχολουμένων με τη γεωργία, είχε να αντιπαρέλθει και την πίεση της αντιπολίτευσης. Εχοντας στα χέρια του τα απαραίτητα στοιχεία –το πόρισμα της πενταμελούς επιτροπής, την έκθεση του Dr. Krohn και τη μελέτη του υπουργείου Γεωργίας περί ασφάλισης της αγροτικής παραγωγής από φυσικές καταστροφές– ο Καραμανλής κατέθεσε στη Βουλή στις 18 Νοεμβρίου 1960 νομοσχέδιο με τίτλο «Περί Γεωργικών Κοινωνικών Ασφαλίσεων».
Οι διατάξεις του προέβλεπαν τη χορήγηση από τον Ιούλιο του 1962 σύνταξης γήρατος, ασθενείας και θανάτου στους έχοντες υπερβεί το 65ο έτος της ηλικίας τους, την ολοκλήρωση του δικτύου των αγροτικών ιατρείων και νοσοκομειακών σταθμών, την αυτοδίκαιη ασφάλιση από 1ης Ιανουαρίου 1961 της παραγωγής από χαλάζι και παγετό, και την ίδρυση του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων, που θα αναλάμβανε τη διαχείριση της τριπλής ασφάλισης των αγροτών. Το συνολικό κόστος σε ετήσια βάση υπολογιζόταν σε 1,2 δισ. δραχμές.
Οι εισφορές
Για να αντεπεξέλθει στη δαπάνη αυτή, ο ΟΓΑ έπρεπε να διαθέτει ανάλογα έσοδα. Αυτή η παράμετρος υπήρξε το επίκεντρο οξύτατων αντιδικιών κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή, που διήρκεσε έως τον Μάιο του 1961. Παρά τις εισηγήσεις της αντιπολίτευσης περί δωρεάν ασφάλισης, το νομοσχέδιο προέβλεπε συμμετοχή των αγροτών στο 1/3 των απαιτούμενων δαπανών, δεδομένου ότι σε όλες τις χώρες που παρείχαν αγροτικές συντάξεις, οι ασφαλισμένοι έφεραν το κύριο βάρος της ασφάλισης. Για τη μικρή, σε σύγκριση με τα διεθνώς ισχύοντα, εισφορά των αγροτών (2% του εισοδήματός τους έναντι 4-5% που ίσχυε σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη), υπήρχαν πρακτικοί οικονομικοί λόγοι για τη βιωσιμότητα ενός Οργανισμού που κάλυπτε τον μισό πληθυσμό της χώρας. Υπήρχαν, όμως, και ισχυροί ηθικοί λόγοι: έπρεπε να εμπεδωθεί στους αγρότες ασφαλιστική συνείδηση και ένα αίσθημα δικαιωματικής παροχής, που θα συνδεόταν με τη συνδρομή τους στον δικό τους ασφαλιστικό φορέα. «Δεν υπεσχέθημεν διά της παροχής επιδομάτων να μεταβάλωμεν την Ελλάδα εις ένα απέραντο Πρυτανείον. Υπεσχέθημεν να αγωνισθώμεν διά την αύξησιν του εισοδήματος του αγρότου, με μίαν παράλληλον και σύμμετρον ικανοποίησιν των κοινωνικών του αναγκών», υπογράμμισε με νόημα ο Καραμανλής.
Η πρόβλεψη της εισφοράς ήταν δίκαιη, γιατί ήταν αναλογική του εισοδήματος και της περιουσίας των ασφαλισμένων. Παράλληλα, όμως, η κυβέρνηση ήθελε να καταδείξει στις αστικές κοινωνικές τάξεις, που ευνοούνταν από την άνοδο του εθνικού εισοδήματος, την ανάγκη συμβολής τους στην ενίσχυση του εισοδήματος του πρωτογενούς τομέα, της σπονδυλικής στήλης του έθνους και της δεξαμενής από την οποία αντλούσε τις ηθικές και υλικές του δυνάμεις, όπως τόνιζε ο πρωθυπουργός.
Συνεχής απασχόληση
Σοβαρό κίνητρο για την εισοδηματική στήριξη της αγροτικής τάξης, ήταν η συγκράτηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο, ώστε να περιοριστεί η μαζική εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση. Για τον λόγο αυτό, η νομοθεσία απαιτούσε συνεχή απασχόληση στις αγροτικές ασχολίες για μία δεκαετία έως τη συμπλήρωση του 65ου έτους. Τον σκοπό αυτό εξυπηρετούσε και το αποκεντρωμένο σύστημα που καθιέρωνε ο ΟΓΑ, με την επιτόπια εξυπηρέτηση των αγροτών από τους περίπου 6.000 γραμματείς των Δήμων και Κοινοτήτων. Με το σύστημα αυτό, και διαθέτοντας μόλις 300 υπαλλήλους, τα έξοδα διοίκησης του ΟΓΑ αναλογούσαν στο 2% των εσόδων του.
Η ολοκλήρωση της αγροτικής ασφάλισης αποτέλεσε διακαή πόθο του Καραμανλή, που έπρεπε, όμως, να διαμορφώσει πρώτα τις δομές εκείνες που θα επέτρεπαν την αυτοτελή βιωσιμότητά της. Μάλιστα, επέμεινε στην ασφάλιση και της παραγωγής, παρά τις αντιρρήσεις της αντιπολίτευσης και ιδιωτικών ασφαλιστικών συμφερόντων, καθώς ο κλάδος αυτός αποτελούσε την πιο ουσιώδη καινοτομία του κυβερνητικού σχεδίου και είχε ήδη μελετηθεί επαρκώς, ώστε να εξασφαλίζει τον ΟΓΑ από κινδύνους υπέρογκων ζημιών.
Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε στις 6 Μαΐου 1961. Την ίδρυση του ΟΓΑ στις 20 Ιουλίου 1961 ακολούθησε εντατική εργασία, με την εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων και ηλεκτρονικής μηχανογράφησης, με τη συμβολή του ηλεκτρονικού υπολογιστή του Κέντρου Ερευνών Εθνικής Αμυνας, ώστε να καταγραφεί ο ακριβής αριθμός των ασφαλισμένων και να οργανωθεί έγκαιρα ο Οργανισμός. Η απονομή των πρώτων βιβλιαρίων συνταξιοδότησης σε εκπροσώπους των περίπου 305.000 δικαιούχων τελέστηκε στο Ζάππειο Μέγαρο στις 9 Ιουνίου 1962 από τον ίδιο τον Καραμανλή, ο οποίος τόνισε την ικανοποίησή του για την ευόδωση της «μακράς προσδοκίας» του για την ασφάλιση των αγροτών.
Επίτευγμα με διεθνή αναγνώριση
Η καθ’ ολοκληρίαν ασφαλιστική κάλυψη του αγροτικού πληθυσμού (περίθαλψη, συνταξιοδότηση, ασφάλιση παραγωγής) κατέστησε τον ΟΓΑ πρωτοποριακό σε διεθνές επίπεδο ασφαλιστικό οργανισμό, καθώς κατάφερε να υλοποιήσει μία δύσκολα υλοποιήσιμη οικονομική και κοινωνική διαδικασία: την αυτόματη μεταφορά εισοδήματος από τον αστικό στον αγροτικό πληθυσμό μέσω φορολογίας και κοινωνικών πόρων. Το εγχείρημα προκάλεσε το διεθνές ενδιαφέρον, με αρκετές κυβερνήσεις να στέλνουν αξιωματούχους τους στην Ελλάδα, οι οποίοι εγκωμίαζαν την ορθολογική οργάνωση και αποτελεσματικότητα του νέου οργανισμού.
Ο Αμερικανός εμπειρογνώμονας Robert Myets επεσήμανε την ιδιοφυή επίλυση των διοικητικών προβλημάτων από τον ΟΓΑ και τόνισε ότι «το πρόγραμμα αυτό θα άξιζε να τύχει σημαντικού ενδιαφέροντος από άλλες χώρες, που επιζητούν να παράσχουν οικονομική ασφάλεια στους αγροτικούς πληθυσμούς».
Ηταν η εποχή που το ελληνικό κράτος μπορούσε, χάρις σε μία αναμορφωμένη και αποτελεσματική οικονομική και κοινωνική διοίκηση, να αποτελεί υπόδειγμα εισαγωγής ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων.
http://www.kathimerini.gr/837085/article/epikairothta/ellada/agrotikh-koinwnikh-asfalish
Πριν από 60 χρόνια οι πλειοψηφία των Ελλήνων ήταν ανασφάλιστοι.
Πρέπει από την πλευρά μας, ως επαγγελματίες υγείας, να προστατεύουμε τα οικονομικά τους, με τον τρόπο μας, αλλιώς θα διαλυθούν.
«Ο πρόεδρος της Κυβερνήσεως κ. Κωνστ. Καραμανλής, φωτογραφούμενος με μίαν αγρότιδα, κατά την χθεσινήν εορτήν εις το Ζάππειον, κατά την οποίαν επεδόθησαν τα πρώτα βιβλιάρια συντάξεων εις αγρότας εκ διαφόρων χωρίων της Ελλάδος» γράφει η λεζάντα πρωτοσέλιδης φωτογραφίας στην «Κ» της 10ης Ιουνίου 1962.
01/11/2015 Καθημερινή.
του Χρήστου Αναστασίου,
διδάκτωρα Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Η ίδρυση του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΟΓΑ) στις 20 Ιουλίου 1961 βάσει του νόμου 4169/1961 και η θεσμοθέτηση της πλήρους ασφάλισης των αγροτών και της παραγωγής τους αποτέλεσαν σημείο αναφοράς για την εξέλιξη του θεσμού των κοινωνικών ασφαλίσεων, ως ο δεύτερος σταθμός του ασφαλιστικού συστήματος μετά την ίδρυση του ΙΚΑ, καθώς αφορούσε τον μισό πληθυσμό της χώρας, που συνεισέφερε το περίπου 35% του ΑΕΠ και περισσότερο από το 85% των εξαγωγών.
Οι κυβερνήσεις του Κωνσταντίνου Καραμανλή ενστερνίστηκαν από τα τέλη του 1955 τις διεθνείς οικονομικές τάσεις που, με πρότυπο την κοινωνική οικονομία της αγοράς, όπως θεμελιώθηκε στη Δυτική Γερμανία των αρχών της δεκαετίας του 1950, απέβλεψαν στη σταθεροποίηση της μεταπολεμικής φιλελεύθερης δημοκρατίας μέσα από τη δικαιότερη κατανομή του παραγόμενου πλούτου, εξέλιξη που οδήγησε στην εδραίωση του κράτους ευημερίας (welfare state) και τη διαμόρφωση συνθηκών κοινωνικής ισορροπίας και συναίνεσης.
Με αυτές τις επιρροές, και βαδίζοντας στην παράδοση του εγχώριου φιλελεύθερου ριζοσπαστικού ρεύματος, ο Καραμανλής και το επιτελείο του εφάρμοσαν μία λελογισμένη παρεμβατική πολιτική, με προγραμματικό χαρακτήρα και ελεγκτικό - ρυθμιστικό περιεχόμενο, καρπός της οποίας υπήρξε η κατάρτιση του Πενταετούς Οικονομικού Προγράμματος 1960-1964.
Στόχος η έξοδος του αγροτικού τομέα από το περιθώριο
Ο Καραμανλής γνώριζε ότι το διακύβευμα για τον ίδιο και, κατ’ επέκταση, για τη χώρα ήταν να έλθει σε ρήξη με τους φαύλους κύκλους της υπανάπτυξης και της απομόνωσης, μέσα από ριζοσπαστικές αλλαγές σε πρόσωπα και ιδέες. Η επίτευξη, ωστόσο, της ανάπτυξης δεν αποτελούσε αυτοσκοπό, αλλά μέσο για την κοινωνική ευημερία, την οποία θα πετύχαινε με τη διευρυμένη συμμετοχή όλων των κοινωνικών στρωμάτων στο αυξανόμενο εθνικό εισόδημα. Η μισθολογική και η κοινωνικοασφαλιστική πολιτική αποτελούσαν τα βασικά όπλα για την επίτευξη αυτού του μείζονος στόχου. Η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου του λαού, υπό συνθήκες κοινωνικής δικαιοσύνης, συνιστούσε αναγκαία προϋπόθεση για τον εκσυγχρονισμό του πολιτικού συστήματος, τον σχεδιασμό της οικονομικής και πολιτιστικής προόδου και την ένταξη της χώρας στην οικογένεια των προηγμένων δυτικοευρωπαϊκών κρατών.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, αναμενόμενο ήταν το κυβερνητικό ενδιαφέρον να στραφεί προς τον περιθωριοποιημένο αγροτικό τομέα. Αλλωστε, ο Καραμανλής, καταγόμενος από την Πρώτη Σερρών και μεγαλωμένος στα καπνοχώραφα της περιοχής του, γνώριζε από πρώτο χέρι τα προβλήματα και τις ανάγκες των αγροτών. Εργαζόμενος ως ασφαλιστής, είχε διατρέξει τη Μακεδονία, παράλληλα με τις σπουδές του, τη διετία 1928-1929. Επιπλέον, είχε επιτελέσει σημαντικό έργο ως υπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας, από τον Νοέμβριο του 1948 έως τον Ιανουάριο του 1950, με επίκεντρο την περίθαλψη, τον επαναπατρισμό και την παραγωγική αποκατάσταση των πληγέντων από τον εμφύλιο πληθυσμών της υπαίθρου.
Δεν προκαλεί έκπληξη, συνεπώς, ότι μία από τις πρώτες ενέργειές του ως πρωθυπουργού ήταν η θέσπιση της ιατροφαρμακευτικής και νοσοκομειακής περίθαλψης των αγροτών. Με μία σειρά νομοθετικών κειμένων, από τον Δεκέμβριο του 1955 (Ν. 3487/1955) έως τον Αύγουστο του 1957 (Ν.Δ. 3735/1957), η κυβέρνηση Καραμανλή στελέχωσε και εξόπλισε μέχρι το 1960 περίπου 1.200 αγροτικά ιατρεία. Πέραν της ανθρωπιστικής πλευράς του ζητήματος, ο Καραμανλής συνειδητοποιούσε την ανάγκη λήψης μέτρων για την ενδυνάμωση της κοινωνικής συνοχής: «Η συναίσθησις της κοινωνικής αδικίας εις βάρος της αγροτικής τάξεως οδηγεί την πλέον συντηρητικήν αυτήν τάξιν προς επικινδύνους κατευθύνσεις». Εκτοτε, το ζήτημα της πλήρους ασφαλιστικής κάλυψης των αγροτών, τον απασχολούσε έντονα. Πάντοτε, όμως, στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας.
Οι ρυθμίσεις για ανθρώπινο δυναμικό και παραγωγή
Εχοντας εξαγγείλει, κατά τις προγραμματικές δηλώσεις της 10ης Ιουνίου 1958, την πρόθεσή του για ολοκλήρωση του θεσμού της αγροτικής ασφάλισης, ο Καραμανλής συγκρότησε τον Δεκέμβριο του 1958 πενταμελή επιτροπή εμπειρογνωμόνων για την εξέταση του ζητήματος. Παράλληλα, προσκάλεσε σε συμβουλευτικό ρόλο τον Dr. Johannes Krohn, που είχε επιμεληθεί ως υφυπουργός Εργασίας τη θέσπιση της αγροτικής ασφάλισης στη Δ. Γερμανία τον Ιούλιο του 1957.
Παρότι ένα προσχέδιο νόμου είχε υποβληθεί στον πρωθυπουργό ήδη τον Σεπτέμβριο του 1958, η κατάρτιση του τελικού νομοσχεδίου απαίτησε χρόνο, καθώς οι αρμόδιοι έπρεπε να αναμείνουν έως τον Απρίλιο του 1960 τη δειγματοληπτική απογραφή του ελληνικού πληθυσμού, ώστε οι υπολογισμοί τους για τις χρηματοδοτικές ανάγκες της συνταξιοδότησης των αγροτών να είναι ακριβείς. Βάσει αυτής, προέκυψαν πάνω από 300.000 δικαιούχοι.
Ενόσω αυτή η διαδικασία εξελισσόταν, η ΕΔΑ και το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα του Γεωργίου Παπανδρέου έσπευσαν να καταθέσουν πρόταση νόμου τον Ιανουάριο του 1960 για την παροχή σύνταξης στους αγρότες, έπειτα από εσωτερική πληροφόρηση από τον κύκλο του πρωθυπουργού, περί επικείμενης κατάθεσης νομοσχεδίου για την αγροτική ασφάλιση. Πλέον, η κυβέρνηση, πέρα από τα πρακτικά προβλήματα που προέκυπταν από τη θέσπιση της ασφάλισης 4.000.000, άμεσα και έμμεσα, απασχολουμένων με τη γεωργία, είχε να αντιπαρέλθει και την πίεση της αντιπολίτευσης. Εχοντας στα χέρια του τα απαραίτητα στοιχεία –το πόρισμα της πενταμελούς επιτροπής, την έκθεση του Dr. Krohn και τη μελέτη του υπουργείου Γεωργίας περί ασφάλισης της αγροτικής παραγωγής από φυσικές καταστροφές– ο Καραμανλής κατέθεσε στη Βουλή στις 18 Νοεμβρίου 1960 νομοσχέδιο με τίτλο «Περί Γεωργικών Κοινωνικών Ασφαλίσεων».
Οι διατάξεις του προέβλεπαν τη χορήγηση από τον Ιούλιο του 1962 σύνταξης γήρατος, ασθενείας και θανάτου στους έχοντες υπερβεί το 65ο έτος της ηλικίας τους, την ολοκλήρωση του δικτύου των αγροτικών ιατρείων και νοσοκομειακών σταθμών, την αυτοδίκαιη ασφάλιση από 1ης Ιανουαρίου 1961 της παραγωγής από χαλάζι και παγετό, και την ίδρυση του Οργανισμού Γεωργικών Ασφαλίσεων, που θα αναλάμβανε τη διαχείριση της τριπλής ασφάλισης των αγροτών. Το συνολικό κόστος σε ετήσια βάση υπολογιζόταν σε 1,2 δισ. δραχμές.
Οι εισφορές
Για να αντεπεξέλθει στη δαπάνη αυτή, ο ΟΓΑ έπρεπε να διαθέτει ανάλογα έσοδα. Αυτή η παράμετρος υπήρξε το επίκεντρο οξύτατων αντιδικιών κατά τη συζήτηση του νομοσχεδίου στη Βουλή, που διήρκεσε έως τον Μάιο του 1961. Παρά τις εισηγήσεις της αντιπολίτευσης περί δωρεάν ασφάλισης, το νομοσχέδιο προέβλεπε συμμετοχή των αγροτών στο 1/3 των απαιτούμενων δαπανών, δεδομένου ότι σε όλες τις χώρες που παρείχαν αγροτικές συντάξεις, οι ασφαλισμένοι έφεραν το κύριο βάρος της ασφάλισης. Για τη μικρή, σε σύγκριση με τα διεθνώς ισχύοντα, εισφορά των αγροτών (2% του εισοδήματός τους έναντι 4-5% που ίσχυε σε άλλα ευρωπαϊκά κράτη), υπήρχαν πρακτικοί οικονομικοί λόγοι για τη βιωσιμότητα ενός Οργανισμού που κάλυπτε τον μισό πληθυσμό της χώρας. Υπήρχαν, όμως, και ισχυροί ηθικοί λόγοι: έπρεπε να εμπεδωθεί στους αγρότες ασφαλιστική συνείδηση και ένα αίσθημα δικαιωματικής παροχής, που θα συνδεόταν με τη συνδρομή τους στον δικό τους ασφαλιστικό φορέα. «Δεν υπεσχέθημεν διά της παροχής επιδομάτων να μεταβάλωμεν την Ελλάδα εις ένα απέραντο Πρυτανείον. Υπεσχέθημεν να αγωνισθώμεν διά την αύξησιν του εισοδήματος του αγρότου, με μίαν παράλληλον και σύμμετρον ικανοποίησιν των κοινωνικών του αναγκών», υπογράμμισε με νόημα ο Καραμανλής.
Η πρόβλεψη της εισφοράς ήταν δίκαιη, γιατί ήταν αναλογική του εισοδήματος και της περιουσίας των ασφαλισμένων. Παράλληλα, όμως, η κυβέρνηση ήθελε να καταδείξει στις αστικές κοινωνικές τάξεις, που ευνοούνταν από την άνοδο του εθνικού εισοδήματος, την ανάγκη συμβολής τους στην ενίσχυση του εισοδήματος του πρωτογενούς τομέα, της σπονδυλικής στήλης του έθνους και της δεξαμενής από την οποία αντλούσε τις ηθικές και υλικές του δυνάμεις, όπως τόνιζε ο πρωθυπουργός.
Συνεχής απασχόληση
Σοβαρό κίνητρο για την εισοδηματική στήριξη της αγροτικής τάξης, ήταν η συγκράτηση του πληθυσμού στην ύπαιθρο, ώστε να περιοριστεί η μαζική εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση. Για τον λόγο αυτό, η νομοθεσία απαιτούσε συνεχή απασχόληση στις αγροτικές ασχολίες για μία δεκαετία έως τη συμπλήρωση του 65ου έτους. Τον σκοπό αυτό εξυπηρετούσε και το αποκεντρωμένο σύστημα που καθιέρωνε ο ΟΓΑ, με την επιτόπια εξυπηρέτηση των αγροτών από τους περίπου 6.000 γραμματείς των Δήμων και Κοινοτήτων. Με το σύστημα αυτό, και διαθέτοντας μόλις 300 υπαλλήλους, τα έξοδα διοίκησης του ΟΓΑ αναλογούσαν στο 2% των εσόδων του.
Η ολοκλήρωση της αγροτικής ασφάλισης αποτέλεσε διακαή πόθο του Καραμανλή, που έπρεπε, όμως, να διαμορφώσει πρώτα τις δομές εκείνες που θα επέτρεπαν την αυτοτελή βιωσιμότητά της. Μάλιστα, επέμεινε στην ασφάλιση και της παραγωγής, παρά τις αντιρρήσεις της αντιπολίτευσης και ιδιωτικών ασφαλιστικών συμφερόντων, καθώς ο κλάδος αυτός αποτελούσε την πιο ουσιώδη καινοτομία του κυβερνητικού σχεδίου και είχε ήδη μελετηθεί επαρκώς, ώστε να εξασφαλίζει τον ΟΓΑ από κινδύνους υπέρογκων ζημιών.
Το νομοσχέδιο ψηφίστηκε στις 6 Μαΐου 1961. Την ίδρυση του ΟΓΑ στις 20 Ιουλίου 1961 ακολούθησε εντατική εργασία, με την εφαρμογή καινοτόμων μεθόδων και ηλεκτρονικής μηχανογράφησης, με τη συμβολή του ηλεκτρονικού υπολογιστή του Κέντρου Ερευνών Εθνικής Αμυνας, ώστε να καταγραφεί ο ακριβής αριθμός των ασφαλισμένων και να οργανωθεί έγκαιρα ο Οργανισμός. Η απονομή των πρώτων βιβλιαρίων συνταξιοδότησης σε εκπροσώπους των περίπου 305.000 δικαιούχων τελέστηκε στο Ζάππειο Μέγαρο στις 9 Ιουνίου 1962 από τον ίδιο τον Καραμανλή, ο οποίος τόνισε την ικανοποίησή του για την ευόδωση της «μακράς προσδοκίας» του για την ασφάλιση των αγροτών.
Επίτευγμα με διεθνή αναγνώριση
Η καθ’ ολοκληρίαν ασφαλιστική κάλυψη του αγροτικού πληθυσμού (περίθαλψη, συνταξιοδότηση, ασφάλιση παραγωγής) κατέστησε τον ΟΓΑ πρωτοποριακό σε διεθνές επίπεδο ασφαλιστικό οργανισμό, καθώς κατάφερε να υλοποιήσει μία δύσκολα υλοποιήσιμη οικονομική και κοινωνική διαδικασία: την αυτόματη μεταφορά εισοδήματος από τον αστικό στον αγροτικό πληθυσμό μέσω φορολογίας και κοινωνικών πόρων. Το εγχείρημα προκάλεσε το διεθνές ενδιαφέρον, με αρκετές κυβερνήσεις να στέλνουν αξιωματούχους τους στην Ελλάδα, οι οποίοι εγκωμίαζαν την ορθολογική οργάνωση και αποτελεσματικότητα του νέου οργανισμού.
Ο Αμερικανός εμπειρογνώμονας Robert Myets επεσήμανε την ιδιοφυή επίλυση των διοικητικών προβλημάτων από τον ΟΓΑ και τόνισε ότι «το πρόγραμμα αυτό θα άξιζε να τύχει σημαντικού ενδιαφέροντος από άλλες χώρες, που επιζητούν να παράσχουν οικονομική ασφάλεια στους αγροτικούς πληθυσμούς».
Ηταν η εποχή που το ελληνικό κράτος μπορούσε, χάρις σε μία αναμορφωμένη και αποτελεσματική οικονομική και κοινωνική διοίκηση, να αποτελεί υπόδειγμα εισαγωγής ριζοσπαστικών μεταρρυθμίσεων.
http://www.kathimerini.gr/837085/article/epikairothta/ellada/agrotikh-koinwnikh-asfalish
02 June 2015
Η εξαφάνιση της Εβραϊκής κοινότητας της Καβάλας, μέσα σε μια νύχτα (04 Μαρτίου του 1943).
Το παρακάτω κείμενο και φωτογραφίες, προέρχονται από την προσωπική σελίδα στο facebook του Καβαλιώτη, στην καταγωγή, Οφθαλμιάτρου, Συμεών Λάκε. Γράφτηκαν στις 14/05/2015. Ο κ. Λάκε ο οποίος είναι Καθηγητής Οφθαλμολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, μου έδωσε την άδειά του να τα αναδημοσιεύσω στο blog μου.
Επέλεξα να τα δημοσιεύσω, αφενός γιατί με συγκίνησαν, αφετέρου γιατί αποτελούν ένα μέρος της σύγχρονης ιστορίας της Καβάλας για το οποίο, κατά την γνώμη μου, δεν έχουν γραφτεί αρκετά.
Τα μεσάνυχτα της 4ης Μαρτίου του 1943 οι Βουλγαροι κατα εντολη των Γερμανων ξεσπίτωσαν 1484 Καβαλιώτες Εβραίους για να τους μεταφέρουν στο στρατόπεδο εξοντώσεως στην Τρεμπλινκα. Στα βαγόνια προς την Τρεμπλίνκα επιβιβάστηκαν και τα μελη της οικογενείας μου. Δεν επέστρεψαν ποτε. Την Κυριακη, στις 17 Μαιου 2015, 72 χρονια μετα την αποφράδα εκείνη νύχτα, θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου Ολοκαυτώματος των Εβραίων της Καβάλας.
Αισθάνομαι βαθύτατη συγκίνηση και ικανοποίηση δεδομένου ότι με αυτό το μνημείο τιμάται η μνήμη των οκτώ αδελφών και των γονέων της μητέρας μου, Κλαρας. Μονο αυτή και μια αδελφη της στο Βέλγιο επέζησαν. Αν προσθέσουμε και τους πλησιέστερους συγγενείς, τουλάχιστον πενήντα άτομα της οικογένειας μου οδηγήθηκαν στους θαλάμους εξόντωσης εκείνο το βράδυ. Ολόκληρες οικογένειες ξεκληρίστηκαν σε ένα μόνο βράδυ. Όσοι γλίτωσαν δεν βρήκαν κανέναν την επόμενη μέρα. Το ιδιο και η μητέρα μου η οποία , τυχερή μεσα στην ατυχία της, φυγαδεύτηκε και κρύφτηκε με την βοήθεια του Κωνσταντίνου Βλητου και των σύγαμπρων του, Ευαγγελου Κουγιουμτζογλου και Γεωργιου Σερεμετη. Την έκρυψαν στην Θεσσαλονίκη παρά το θανάσιμο κίνδυνο που διέτρεχαν οι ίδιοι κ οι οικογένειες τους. Υπήρξαν και τέτοιοι άνθρωποι.
Οι προσπάθειες για να γινει αυτό το μνημείο ξεκίνησαν το 2004. Απο τοτε εως και σήμερα ακούστηκαν πολλες φωνές οι οποιες αντιτάχθηκαν στην ανέγερση του και καθυστέρησαν την δημιουργία του 11 ολόκληρα χρονια . Σε αντίθεση με αυτούς που με αυταπάρνηση έκρυψαν κ προστάτεψαν τοτε την μητερα μου, σημερα κάποιοι σηκώνουν το δάκτυλο και ρητορεύουν συνδέοντας την τραγική μοίρα αυτων των ανθρώπων που χάθηκαν το ‘43 με γεγονότα στο Λίβανο κ στη Γαζα. Αδυνατούν να κατανοήσουν ότι όσοι εκτοπίστηκαν κ θανατώθηκαν τοτε ηταν κάτοικοι της πολης, ανηκαν στον ιστο της κοινωνίας και ζούσαν αρμονικά με τους διπλανούς τους ειτε αυτοί ηταν χριστιανοί ειτε ηταν μουσουλμάνοι. Η εξωτερική πολιτική του Ισραηλ, που χρησιμοποιούνταν ως πρόσχημα για την αναβολή της δημιουργίας του μνημείου, κρύβει ωμό αντισημιτισμό και μισος. Οι 1484 Καβαλιώτες Εβραίοι που χάθηκαν δεν ειχουν σχεση με το Ισραηλ. Το Ισραήλ δεν υπήρχε το 1943! Οι 1484 εβραιοι που χάθηκαν ηταν άνθρωποι κ κάτοικοι της Καβαλας! Άνηκαν σε όλα τα στρώματα της κοινωνίας. Ηταν καπνεργάτες, εργάτες, καπνέμποροι, αστοί, αριστεροί , δεξιοί, αθλητές (Λεων Παση – Βαλκανιονίκης) ενώ ανάμεσα σε αυτους που χαθηκαν υπήρχαν και 150 μαθητές (το σχολειό των οποίων εγινε δωρεά από την Ισραηλιτική κοινότητα Καβάλας στο λύκειο Ελληνίδων). Θα μπορούσαν ποτέ αυτοι οι άνθρωποι να εχουν άποψη κ ευθύνη για τις πολιτικές εξελίξεις στην Μ.Ανατολή το 2014;
Η βάφτιση της Λυδίας από τον Απόστολο Παύλο το 50 μ.Χ μαρτυράει ότι ο εβραϊκός πληθυσμός υπηρχε στην περιοχη από την αρχαιότητα. Το 1492 , εμπλουτίστηκε από τους Εβραίους που εκδιώχθηκαν απο την Ιερα Εξέταση της Ισπανίας και λίγα χρόνια αργότερα, το 1527, από τους εβραίους της Ουγγαρίας τους οποίους οι Οθωμανοί μετέφεραν στην περιοχή της Καβάλας ως σκλάβους. Μέχρι και το 1943 το εβραϊκό στοιχείο δημιουργούσε, ζούσε και αναπτυσσόταν στην Καβάλα. Σημερα δεν υπαρχει ουτε ενας Εβραίος, ουτε μια Εβραία για να θυμίζει ότι αυτοι οι άνθρωποι υπήρξαν εκεί.
Το μνημειο αυτό δεν είναι θεμα της αποδεκατισμενης τοτε και ανύπαρκτης σημερα εβραϊκής κοινότητας, δεδομένου ότι ο τελευταίος Εβραίος πεθανε προ ολίγων ετων, αλλα είναι θεμα της πολης προς τους πολιτες της, του ανθρώπου προς τον συνάνθρωπο. Αυτοί οι άνθρωποι υπηρξαν, εζησαν και δημιουργησαν στην Καβαλα και πληρωσαν με τον πιο απανθρωπο τροπο την εβραϊκή τους καταγωγή. Ας μην τους γυρίσουμε την πλάτη για δεύτερη φορα. Τους το οφείλουμε.
(Στην πρωτη φωτογραφία που επισυνάπτω απεικονίζονται οι γονεις της μητερας μου Δαυιδ κ Ελβιρα Μπεριση με τα 10 παιδια τους, εκ των οποιων διεσωθηκαν μονο τα δυο. Στην δευτερη φωτογραφια παραθετω την πλαστη ταυτοτητα που εβγαλε η μητερα μου κατα την διαρκεια της κατοχης.)
https://www.facebook.com/simon.lake.186/posts/363100790566244
Επέλεξα να τα δημοσιεύσω, αφενός γιατί με συγκίνησαν, αφετέρου γιατί αποτελούν ένα μέρος της σύγχρονης ιστορίας της Καβάλας για το οποίο, κατά την γνώμη μου, δεν έχουν γραφτεί αρκετά.
Τα μεσάνυχτα της 4ης Μαρτίου του 1943 οι Βουλγαροι κατα εντολη των Γερμανων ξεσπίτωσαν 1484 Καβαλιώτες Εβραίους για να τους μεταφέρουν στο στρατόπεδο εξοντώσεως στην Τρεμπλινκα. Στα βαγόνια προς την Τρεμπλίνκα επιβιβάστηκαν και τα μελη της οικογενείας μου. Δεν επέστρεψαν ποτε. Την Κυριακη, στις 17 Μαιου 2015, 72 χρονια μετα την αποφράδα εκείνη νύχτα, θα γίνουν τα αποκαλυπτήρια του μνημείου Ολοκαυτώματος των Εβραίων της Καβάλας.
Αισθάνομαι βαθύτατη συγκίνηση και ικανοποίηση δεδομένου ότι με αυτό το μνημείο τιμάται η μνήμη των οκτώ αδελφών και των γονέων της μητέρας μου, Κλαρας. Μονο αυτή και μια αδελφη της στο Βέλγιο επέζησαν. Αν προσθέσουμε και τους πλησιέστερους συγγενείς, τουλάχιστον πενήντα άτομα της οικογένειας μου οδηγήθηκαν στους θαλάμους εξόντωσης εκείνο το βράδυ. Ολόκληρες οικογένειες ξεκληρίστηκαν σε ένα μόνο βράδυ. Όσοι γλίτωσαν δεν βρήκαν κανέναν την επόμενη μέρα. Το ιδιο και η μητέρα μου η οποία , τυχερή μεσα στην ατυχία της, φυγαδεύτηκε και κρύφτηκε με την βοήθεια του Κωνσταντίνου Βλητου και των σύγαμπρων του, Ευαγγελου Κουγιουμτζογλου και Γεωργιου Σερεμετη. Την έκρυψαν στην Θεσσαλονίκη παρά το θανάσιμο κίνδυνο που διέτρεχαν οι ίδιοι κ οι οικογένειες τους. Υπήρξαν και τέτοιοι άνθρωποι.
Οι προσπάθειες για να γινει αυτό το μνημείο ξεκίνησαν το 2004. Απο τοτε εως και σήμερα ακούστηκαν πολλες φωνές οι οποιες αντιτάχθηκαν στην ανέγερση του και καθυστέρησαν την δημιουργία του 11 ολόκληρα χρονια . Σε αντίθεση με αυτούς που με αυταπάρνηση έκρυψαν κ προστάτεψαν τοτε την μητερα μου, σημερα κάποιοι σηκώνουν το δάκτυλο και ρητορεύουν συνδέοντας την τραγική μοίρα αυτων των ανθρώπων που χάθηκαν το ‘43 με γεγονότα στο Λίβανο κ στη Γαζα. Αδυνατούν να κατανοήσουν ότι όσοι εκτοπίστηκαν κ θανατώθηκαν τοτε ηταν κάτοικοι της πολης, ανηκαν στον ιστο της κοινωνίας και ζούσαν αρμονικά με τους διπλανούς τους ειτε αυτοί ηταν χριστιανοί ειτε ηταν μουσουλμάνοι. Η εξωτερική πολιτική του Ισραηλ, που χρησιμοποιούνταν ως πρόσχημα για την αναβολή της δημιουργίας του μνημείου, κρύβει ωμό αντισημιτισμό και μισος. Οι 1484 Καβαλιώτες Εβραίοι που χάθηκαν δεν ειχουν σχεση με το Ισραηλ. Το Ισραήλ δεν υπήρχε το 1943! Οι 1484 εβραιοι που χάθηκαν ηταν άνθρωποι κ κάτοικοι της Καβαλας! Άνηκαν σε όλα τα στρώματα της κοινωνίας. Ηταν καπνεργάτες, εργάτες, καπνέμποροι, αστοί, αριστεροί , δεξιοί, αθλητές (Λεων Παση – Βαλκανιονίκης) ενώ ανάμεσα σε αυτους που χαθηκαν υπήρχαν και 150 μαθητές (το σχολειό των οποίων εγινε δωρεά από την Ισραηλιτική κοινότητα Καβάλας στο λύκειο Ελληνίδων). Θα μπορούσαν ποτέ αυτοι οι άνθρωποι να εχουν άποψη κ ευθύνη για τις πολιτικές εξελίξεις στην Μ.Ανατολή το 2014;
Η βάφτιση της Λυδίας από τον Απόστολο Παύλο το 50 μ.Χ μαρτυράει ότι ο εβραϊκός πληθυσμός υπηρχε στην περιοχη από την αρχαιότητα. Το 1492 , εμπλουτίστηκε από τους Εβραίους που εκδιώχθηκαν απο την Ιερα Εξέταση της Ισπανίας και λίγα χρόνια αργότερα, το 1527, από τους εβραίους της Ουγγαρίας τους οποίους οι Οθωμανοί μετέφεραν στην περιοχή της Καβάλας ως σκλάβους. Μέχρι και το 1943 το εβραϊκό στοιχείο δημιουργούσε, ζούσε και αναπτυσσόταν στην Καβάλα. Σημερα δεν υπαρχει ουτε ενας Εβραίος, ουτε μια Εβραία για να θυμίζει ότι αυτοι οι άνθρωποι υπήρξαν εκεί.
Το μνημειο αυτό δεν είναι θεμα της αποδεκατισμενης τοτε και ανύπαρκτης σημερα εβραϊκής κοινότητας, δεδομένου ότι ο τελευταίος Εβραίος πεθανε προ ολίγων ετων, αλλα είναι θεμα της πολης προς τους πολιτες της, του ανθρώπου προς τον συνάνθρωπο. Αυτοί οι άνθρωποι υπηρξαν, εζησαν και δημιουργησαν στην Καβαλα και πληρωσαν με τον πιο απανθρωπο τροπο την εβραϊκή τους καταγωγή. Ας μην τους γυρίσουμε την πλάτη για δεύτερη φορα. Τους το οφείλουμε.
(Στην πρωτη φωτογραφία που επισυνάπτω απεικονίζονται οι γονεις της μητερας μου Δαυιδ κ Ελβιρα Μπεριση με τα 10 παιδια τους, εκ των οποιων διεσωθηκαν μονο τα δυο. Στην δευτερη φωτογραφια παραθετω την πλαστη ταυτοτητα που εβγαλε η μητερα μου κατα την διαρκεια της κατοχης.)
https://www.facebook.com/simon.lake.186/posts/363100790566244
15 May 2015
Το άγνωστο Ολοκαύτωμα των Εβραίων της Καβάλας.
Το άγνωστο Ολοκαύτωμα 1.484 Εβραίων της Καβάλας, που τους μάζεψαν οι
Βούλγαροι τον Μάρτιο του 1943 και τους μετέφεραν στο στρατόπεδο
εξόντωσης των Γερμανών συνεργατών τους, στην Τρεμπλίνκα της Πολωνίας,
δέκα μέρες πριν την αναχώρηση των συρμών με τους περίπου 50.000
Θεσσαλονικείς Εβραίους και αφάνισε ολόκληρη την εβραϊκή κοινότητα της
Καβάλας, τιμά ο δήμος της πόλης, φέρνοντας στο προσκήνιο ένα φρικιαστικό
έγκλημα των ναζί.
Βουλγαρία Λιμάνι του Λομ: Ο πρώτος σταθμός στον δρόμο για το στρατόπεδο
εξόντωσης στην Πολωνία. Δεξιά, η οικογένεια Κοέν από την Καβάλα,
εξοντώθηκε στο στρατόπεδο της Τρεμπλίνκα. Στις μικρές φωτογραφίες ο
ιστορικός Βασίλης Ριτζαλέος, κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης για το
άγνωστο Ολοκαύτωμα της Καβάλας και ο δωρητής του μνημείου του
Ολοκαυτώματος, Βίκτωρ Βενουζίου.
Μέσα σε δύο ώρες από όταν έφταναν ύστερα από ένα μαρτυρικό ταξίδι
στην Πολωνία, οι Εβραίοι οδηγούνταν σε ένα κρεματόριο και δολοφονούνταν
εισπνέοντας μονοξείδιο του άνθρακα.
Ενα κρεματόριο από το οποίο
δεν σώθηκε κανείς - από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης του Αουσβιτς και του
Μπιρκενάου επέστρεψαν 1.950 Εβραίοι της Θεσσαλονίκης.Το Ολοκαύτωμα της Καβάλας είναι λησμονημένο και ελάχιστοι έχουν αναφερθεί σε αυτό, ωστόσο είναι συγκλονιστικός ο τρόπος και κυρίως ο χρόνος μέσα στον οποίο έσβησε από τον χάρτη ολόκληρη η εβραϊκή κοινότητα της πόλης. Δυο ώρες ήταν αρκετές για τα άτυχα θύματα ώστε να οδηγηθούν στον θάνατο μέσα στους θαλάμους αερίων.
Οι περιουσίες τους λεηλατήθηκαν και περίπου 40 άτομα που κατάφεραν και γλίτωσαν, είτε γιατί απουσίαζαν εκείνες τις μέρες από την Καβάλα, είτε γιατί εργάζονταν σε στρατόπεδα καταναγκαστικής εργασίας, επέστρεψαν «σε μία πόλη χωρίς αναμνήσεις, χωρίς ελπίδα, σε μία πόλη νεκρή», όπως αναφέρει στο «Εθνος» ο επί 32 χρόνια πρόεδρος της Διαχειριστικής Επιτροπής της Ισραηλιτικής Κοινότητας Καβάλας, Βίκτωρ Βενουζίου.
Με σημαντική καθυστέρηση ο δήμος Καβάλας και το Κεντρικό Ισραηλιτικό Συμβούλιο Ελλάδος τιμούν την Κυριακή τη μνήμη των 1.484 Ελλήνων Εβραίων της Καβάλας που θανατώθηκαν στο στρατόπεδο εξόντωσης, με τα αποκαλυπτήρια του μνημείου του Ολοκαυτώματος, στο κέντρο της πόλης.
Η εξόντωση των Εβραίων της Καβάλας άρχισε τις 2.30 τα ξημερώματα της 4ης Μαρτίου του 1943. Στρατός, ναυτικό και η βουλγαρική διοίκηση της πόλης επιστρατεύτηκαν για να συγκεντρώσουν από τα σπίτια όλες τις εβραϊκές οικογένειες.
Ο πληθυσμός της Καβάλας ήταν περίπου 10.000 άτομα και από αυτούς οι περίπου 1.500 Εβραίοι. Ηταν φτωχοί καπνεργάτες, ελάχιστοι ασχολούνταν με το καπνεμπόριο, κάποιοι ωστόσο είχαν προλάβει και έφυγαν από την πόλη, λίγο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος.
Η εισβολή
Οι Βούλγαροι στρατιώτες απέκλεισαν τις εισόδους της Καβάλας και κατέλαβαν κεντρικούς δρόμους και κομβικά σημεία, ενώ πενήντα ομάδες μπήκαν στα σπίτια και συνέλαβαν 1.484 άτομα, μέλη 363 οικογενειών.
Οπως προκύπτει από την πολύχρονη μελέτη του ιστορικού Βασίλη Ριτζαλέου, ο οποίος θα είναι ο κεντρικός ομιλητής στην εκδήλωση της Κυριακής, «οι Εβραίοι της Καβάλας έχοντας ελάχιστες αποσκευές μαζί τους συγκεντρώθηκαν στις καπναποθήκες της εβραϊκής εταιρείας Commercial Company of Salonica Ltd στην οδό Αδόλφου Χίτλερ 97 (οδός Βενιζέλου προπολεμικά), η οποία ανήκε πλέον στον Βούλγαρο καπνέμπορο Βλαντιμίρ Ναούμοφ».
Στις 7 και 8 Μαρτίου 1943 έφτασαν στην Καβάλα 15 στρατιωτικά οχήματα από την Ξάνθη και ανέλαβαν τη μεταφορά των Εβραίων στον σιδηροδρομικό σταθμό της Δράμας. Απο εκεί μετά από μεγάλο ταξίδι τους οδήγησαν στο στρατόπεδο εξόντωσης στην Τρεμπλίνκα στην Πολωνία. Οι Εβραίοι έμπαιναν μέσα και υποχρεώνονταν να βγάλουν όλα τα ρούχα τους για να? κάνουν μπάνιο. Ετρεχαν γυμνοί κατά μήκος ενός περιφραγμένου μονοπατιού, γνωστού ως «σωλήνας», που οδηγούσε στους θαλάμους αερίων, οι οποίοι έφεραν την παραπλανητική επιγραφή «λουτρά». Μόλις οι πόρτες έκλειναν αεροστεγώς, ένας κινητήρας διοχέτευε μονοξείδιο του άνθρακα. Ολοι έπεφταν νεκροί.
Ιστορικό
Πώς σώθηκαν 45 άνθρωποι από την κτηνωδία
Ο Σαμπετάι Τσιμίνο γεννήθηκε το 1920 στην Καβάλα, σε μια αγαπημένη οικογένεια. Τον Μάρτιο του 1943 εργαζόταν στη Βουλγαρία σε καταναγκαστικά έργα συντήρησης του σιδηροδρομικού δικτύου.
Την ημέρα του εκτοπισμού δεν βρισκόταν στην Καβάλα και δεν έμαθε τι είχε συμβεί.
Το κατάλαβε τέσσερις μέρες αργότερα, όταν στις ράγες όπου δούλευε μέσα στο βουλγαρικό έδαφος πέρασε ένας συρμός και μέσα στο ανοιχτό βαγόνι είδε τη μητέρα, τα πέντε αδέρφια του, τη γιαγιά του, θείους, θείες και πολλά ξαδέρφια (!). «Σάμπι, να προσέχεις», του φώναξε η μητέρα του, «σώσε μας», ούρλιαζαν τα αδέρφια του.
Η εικόνα
Τότε κατάλαβε πως το κακό είχε φτάσει στην πόρτα τους. Αυτή ήταν η τελευταία εικόνα που είχε από τους δικούς του και μέχρι τον Νοέμβριο του 2003, οπότε και πέθανε, στοίχειωνε τα όνειρά του. Ηταν ο καθημερινός του εφιάλτης.
Ο Σαμπετάι Τσιμίνο και άλλοι 45 Εβραίοι από την Ανατολική Μακεδονία που δούλευαν στη Βουλγαρία σώθηκαν, γιατί ο επικεφαλής του στρατοπέδου απέκρυψε από τους ανωτέρους του την παρουσία τους.
Οταν τέλειωσε ο πόλεμος επέστρεψε στην Καβάλα. Γνώρισε και παντρεύτηκε τη σύζυγό του Μπέλα, με την οποία απέκτησε δύο παιδιά.
Από την αρχή
«Ημασταν μόνοι μας. Δεν βρήκαμε τίποτα. Τα φτιάξαμε όλα από την αρχή, αλλά η ψυχή δεν ξαναφτιάχνεται. Δεν θέλαμε να έχουμε μνήμες, γιατί αυτές πονούσαν πολύ. Πάντα η πληγή θα μένει ανοιχτή», εξομολογήθηκε ο Σαμπετάι Τσιμίνο σε ένα ντοκιμαντέρ για το Ολοκαύτωμα.
Σήμερα το ζεύγος Σαμπετάι αναπαύεται στο εβραϊκό νεκροταφείο της Καβάλας, ενώ ο γιος τους Ααρών μένει μόνιμα στη Θεσσαλονίκη.
ΜΑΡΙΑ ΡΙΤΖΑΛΕΟΥ
http://www.ethnos.gr/article.asp?catid=22768&subid=2&pubid=64186668
25 March 2014
Πότε θα διδαχθούν τα παιδιά την αλήθεια για το 21;
Δεν ξέρω αν ο Νίκος Δήμου περιγράφει την αλήθεια.
Ξέρω όμως αν και τα σχολικά βιβλία περιγράφουν και αυτά την αλήθεια;
Μάλλον δεν θα το μάθουμε ποτέ.
Όπως και να έχει είναι καλό νομίζω, να ακούει κανείς όλες τις απόψεις.
25/03/2014.
Πότε θα διδαχθούν τα παιδιά την αλήθεια για το 21;
του συγγραφέα Νίκου Δήμου.
http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.ellada&id=32728#item_comments
Ξέρω όμως αν και τα σχολικά βιβλία περιγράφουν και αυτά την αλήθεια;
Μάλλον δεν θα το μάθουμε ποτέ.
Όπως και να έχει είναι καλό νομίζω, να ακούει κανείς όλες τις απόψεις.
25/03/2014.
Πότε θα διδαχθούν τα παιδιά την αλήθεια για το 21;
του συγγραφέα Νίκου Δήμου.
Δεν ξέρω αν θα γίνει ποτέ αυτό – σίγουρα όχι
σύντομα. Σήμερα πάντως ένα βιβλίο που θα έγραφε τα αληθινά συμβάντα του
21 θα καιγότανε στην πυρά και ένας καθηγητής που θα το δίδασκε, θα έχανε
τη δουλειά του.
Ας πούμε μερικές ιστορικά εξακριβωμένες αλήθειες:
Η επανάσταση ξεκίνησε όχι από τους ηρωικούς αρματολούς και κλέφτες (αντίθετα αυτοί και μέσα στον Αγώνα πολεμούσαν σαν μισθοφόροι για αμοιβή και λάφυρα) αλλά από φιλήσυχους αστούς εμπόρους που ζούσαν έξω από την Ελλάδα. Το κίνημα άρχισε από αστούς αλλά το αγκάλιασε ο λαός. Όμως, όπως γράφει ο Σκαρίμπας: «Το Πατριαρχείο το αφόρισε. Οι Πρόκριτοι και οι Ιεράρχες το χλεύασαν. Ο Καποδίστριας του γύρισε τις πλάτες. Ο Κοραής μας το μυκτήρισε». Η αρχή ήταν πολύ δύσκολη και το τέλος ολέθριο.
Η Εκκλησία όχι μόνο δεν πρωτοστάτησε στον Αγώνα αλλά τον πολέμησε με κάθε τρόπο. Αφόρισε τον Ρήγα Φεραίο, εναντιώθηκε στις «σατανικές» απόψεις για ελευθερία, ισότητα και δημοκρατία που έρχονταν από την Δύση και τελικά αφόρισε και την ίδια την επανάσταση. Φυσικά κανείς δεν ήταν στην Αγία Λαύρα στις 25 Μαρτίου και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός όχι μόνο δεν σήκωσε το λάβαρο (που φτιάχτηκε μετά από 50 χρόνια) αλλά έβριζε τον επαναστάτη Παπαφλέσσα ως «εξωλέστατον».
Η επανάσταση του 21 απέτυχε ολοκληρωτικά. Μετά την εισβολή του Ιμπραήμ δεν είχε μείνει ούτε μία επαναστατική εστία. Ελευθερωθήκαμε μόνο χάρη στην απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων – και την δράση τους στην ναυμαχία του Ναβαρίνου. (Ήταν η πρώτη – και η καλύτερη –«ανθρωπιστική επέμβαση» της ιστορίας).
Η επανάσταση απέτυχε επειδή οι Έλληνες πολεμούσαν περισσότερο μεταξύ τους, παρά με τους Τούρκους. Ο – ήδη τόσο απών – Κωστής Παπαγιώργης, την είχε χαρακτηρίσει:«πανεθνικό εμφύλιο, ο οποίος κατ’ ευφημισμόν βαπτίσθηκε επανάσταση από τους ιδεολόγους ιστορικούς».
Στην Επανάσταση έγιναν πράξεις θηριωδίας εκ μέρους των Ελλήνων. Στην κατάληψη της Τριπολιτσάς σφάχτηκαν πάνω από 30.000 άμαχοι – ανάμεσά τους πολλοί Εβραίοι που ήταν αμέτοχοι στον αγώνα. Λόγος: το πλιάτσικο. Λέει ο Κολοκοτρώνης στα Απομνημονεύματα: «το ασκέρι όπου ήταν μέσα, το ελληνικό, έκοβε κι σκότωνε από Παρασκευή ως Κυριακή, γυναίκες παιδιά και άντρες, 32000, μία ώρα ολόγυρα της Τριπολιτσάς». (Αντίθετα οι Τουρκαλβανοί υπερασπιστές της πόλης έφυγαν αλώβητοι μετά από συμφωνία. Που σημαίνει ότι ο Κολοκοτρώνης είχε τον έλεγχο του στρατού του και άρα επέτρεψε τη εθνοκάθαρση).
Και όσοι δεν συμπαθούν τους Αλβανούς θα έπρεπε να ξέρουνπως μερικοί από τους πιο γενναίους οπλαρχηγούς και καπεταναίους μας ήταν Αρβανίτες που δεν μιλούσαν καν τα ελληνικά. Κι όταν ο Μαυροκορδάτος έβγαλε λόγο στα πληρώματα του Ελληνικού στόλου χρειάστηκε μεταφραστή γιατί δεν κατάλαβαν λέξη (το γράφει ο Παπαρρηγόπουλος).
Θα έχουμε ωριμάσει ως έθνος, όταν τα σχολικά μας βιβλία συμπεριλάβουν αυτές (και άλλες) δύσκολες αλήθειες. Όταν θα πάψουν να αποσιωπούν ή να μυθολογούν. Έτσι θα πραγματώσουμε το Σολωμικό ρήμα, που ταυτίζει το αληθές με το εθνικό.
Ας πούμε μερικές ιστορικά εξακριβωμένες αλήθειες:
Η επανάσταση ξεκίνησε όχι από τους ηρωικούς αρματολούς και κλέφτες (αντίθετα αυτοί και μέσα στον Αγώνα πολεμούσαν σαν μισθοφόροι για αμοιβή και λάφυρα) αλλά από φιλήσυχους αστούς εμπόρους που ζούσαν έξω από την Ελλάδα. Το κίνημα άρχισε από αστούς αλλά το αγκάλιασε ο λαός. Όμως, όπως γράφει ο Σκαρίμπας: «Το Πατριαρχείο το αφόρισε. Οι Πρόκριτοι και οι Ιεράρχες το χλεύασαν. Ο Καποδίστριας του γύρισε τις πλάτες. Ο Κοραής μας το μυκτήρισε». Η αρχή ήταν πολύ δύσκολη και το τέλος ολέθριο.
Η Εκκλησία όχι μόνο δεν πρωτοστάτησε στον Αγώνα αλλά τον πολέμησε με κάθε τρόπο. Αφόρισε τον Ρήγα Φεραίο, εναντιώθηκε στις «σατανικές» απόψεις για ελευθερία, ισότητα και δημοκρατία που έρχονταν από την Δύση και τελικά αφόρισε και την ίδια την επανάσταση. Φυσικά κανείς δεν ήταν στην Αγία Λαύρα στις 25 Μαρτίου και ο Παλαιών Πατρών Γερμανός όχι μόνο δεν σήκωσε το λάβαρο (που φτιάχτηκε μετά από 50 χρόνια) αλλά έβριζε τον επαναστάτη Παπαφλέσσα ως «εξωλέστατον».
Η επανάσταση του 21 απέτυχε ολοκληρωτικά. Μετά την εισβολή του Ιμπραήμ δεν είχε μείνει ούτε μία επαναστατική εστία. Ελευθερωθήκαμε μόνο χάρη στην απόφαση των Μεγάλων Δυνάμεων – και την δράση τους στην ναυμαχία του Ναβαρίνου. (Ήταν η πρώτη – και η καλύτερη –«ανθρωπιστική επέμβαση» της ιστορίας).
Η επανάσταση απέτυχε επειδή οι Έλληνες πολεμούσαν περισσότερο μεταξύ τους, παρά με τους Τούρκους. Ο – ήδη τόσο απών – Κωστής Παπαγιώργης, την είχε χαρακτηρίσει:«πανεθνικό εμφύλιο, ο οποίος κατ’ ευφημισμόν βαπτίσθηκε επανάσταση από τους ιδεολόγους ιστορικούς».
Στην Επανάσταση έγιναν πράξεις θηριωδίας εκ μέρους των Ελλήνων. Στην κατάληψη της Τριπολιτσάς σφάχτηκαν πάνω από 30.000 άμαχοι – ανάμεσά τους πολλοί Εβραίοι που ήταν αμέτοχοι στον αγώνα. Λόγος: το πλιάτσικο. Λέει ο Κολοκοτρώνης στα Απομνημονεύματα: «το ασκέρι όπου ήταν μέσα, το ελληνικό, έκοβε κι σκότωνε από Παρασκευή ως Κυριακή, γυναίκες παιδιά και άντρες, 32000, μία ώρα ολόγυρα της Τριπολιτσάς». (Αντίθετα οι Τουρκαλβανοί υπερασπιστές της πόλης έφυγαν αλώβητοι μετά από συμφωνία. Που σημαίνει ότι ο Κολοκοτρώνης είχε τον έλεγχο του στρατού του και άρα επέτρεψε τη εθνοκάθαρση).
Και όσοι δεν συμπαθούν τους Αλβανούς θα έπρεπε να ξέρουνπως μερικοί από τους πιο γενναίους οπλαρχηγούς και καπεταναίους μας ήταν Αρβανίτες που δεν μιλούσαν καν τα ελληνικά. Κι όταν ο Μαυροκορδάτος έβγαλε λόγο στα πληρώματα του Ελληνικού στόλου χρειάστηκε μεταφραστή γιατί δεν κατάλαβαν λέξη (το γράφει ο Παπαρρηγόπουλος).
Θα έχουμε ωριμάσει ως έθνος, όταν τα σχολικά μας βιβλία συμπεριλάβουν αυτές (και άλλες) δύσκολες αλήθειες. Όταν θα πάψουν να αποσιωπούν ή να μυθολογούν. Έτσι θα πραγματώσουμε το Σολωμικό ρήμα, που ταυτίζει το αληθές με το εθνικό.
http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.ellada&id=32728#item_comments
27 June 2012
Μια όμορφη εικόνα.
19 June 2011
Ευγένιος Βούλγαρης.

19/06/2011. Αυγή.
Πάντα με συγκινούσαν οι Έλληνες που αγωνίστηκαν για να έλθει ο Διαφωτισμός στην Ελλάδα. Έτσι παραθέτω μια συνέντευξη που διάβασα σήμερα στην Αυγή για τον Ευγένιο Βούλγαρη:
Συνέντευξη στην Πόλυ Κρημνιώτη
Με το φιλοσοφικό έργο του Βούλγαρη συντελείται ουσιαστικά, δηλαδή στο επίπεδο των θεωρητικών προκειμένων, η αποδέσμευση της νεοελληνικής διανόησης από τον αριστοτελισμό
Κληρικός, παιδαγωγός, μεταφραστής του Βολταίρου, σύμβουλος της Μεγάλης Αικατερίνης και διαπρεπής στοχαστής του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, ο Ευγένιος Βούλγαρης επανέρχεται στο προσκήνιο με την επανέκδοση, για πρώτη φορά από τη συγγραφή του, του κορυφαίου του έργου Λογική από το Εργαστήριο Ερευνών Νεοελληνικής Φιλοσοφίας του τομέα φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
Οι φιλελεύθερες ιδέες του Βούλγαρη προετοίμασαν το έδαφος για τον Νεοελληνικό Διαφωτισμό, ο ίδιος ωστόσο γεύτηκε την εχθρότητα των συντηρητικών κύκλων της εποχής του. Η εκπαιδευτική του σταδιοδρομία, στη Μαρουτσαία Σχολή Ιωαννίνων, στην οποία δίδαξε τη φυσική και τα μαθηματικά του Νιούτον και του Λάιμπνιτς, τον εμπειρισμό του Λοκ, τα φιλοσοφήματα των Χομπς και Βολφ, και στη συνέχεια στην Αθωνιάδα και την Πατριαρχική Ακαδημία της Κωνσταντινούπολης, χαρακτηριζόταν από διαρκείς ρήξεις με τους εκπροσώπους των παραδοσιακών αντιλήψεων. Ωστόσο το έργο του έμελλε να σηματοδοτήσει τη μετάβαση από την κορυδαλική παράδοση στον νεότερο φιλοσοφικό στοχασμό και την πειραματική φιλοσοφία, που κυριάρχησε τις επόμενες δεκαετίες στην ελληνόφωνη παιδεία. Ο ίδιος άλλωστε δωροφόρησε την ελληνική γλώσσα με νέους φιλοσοφικούς και επιστημονικούς όρους όπως ο όρος ανεξιθρησκεία.
Η μνημειώδης Λογική του Ευγένιου Βούλγαρη εκδόθηκε το 1766 στη Λειψία, στην οποία βρέθηκε ο στοχαστής μετά το τέλος της εκπαιδευτικής του σταδιοδρομίας, θέτοντας σε εκκίνηση το εκδοτικό πρόγραμμα του έργου του. Έκτοτε η Λογική, το κορυφαίο κατά πολλούς μελετητές έργο του, παρέμεινε στο περιθώριο της έρευνας λόγω ποικίλων δυσχερειών. Για τη Λογική, αλλά και εν γένει τη θέση του Ευγένιου Βούλγαρη στο εκπαιδευτικό και φιλοσοφικό πλαίσιο της εποχής του, καθώς και τον αντίκτυπο του έργου του στην κατανόηση και μελέτη της νεοελληνικής φιλοσοφικής σκέψης μάς μιλά ο Κώστας Θ. Πέτσιος, αναπληρωτής καθηγητής ιστορίας της φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και επιμελητής της σημερινής έκδοσης της Λογικής.
*Δεν είναι περίεργο, το έργο ενός από τους πρωτεργάτες του Νεοελληνικού Διαφωτισμού να επανεκδίδεται τώρα για πρώτη φορά στην Ελλάδα; Πού οφείλεται η έως τώρα αποσιώπησή του;
Το ερώτημά σας είναι εύλογο και άπτεται σειράς προβλημάτων τα οποία αναμένουν την αντιμετώπισή τους από την επιστημονική κοινότητα που ασχολείται με τις πτυχώσεις του Νεοελληνικού Διαφωτισμού. Σε μεγάλο βαθμό τα κείμενα των Νεοελλήνων φιλοσόφων παραμένουν άγνωστα είτε επειδή διαθέτουμε ελάχιστα αντίτυπα των πρώτων εκδόσεων είτε επειδή -το κυριότερο- παραμένουν σε χειρόγραφη μορφή. Αναφορικά με τη Λογική του Βούλγαρη, θα ήθελα να επισημάνω ότι παρά την πυκνότητα των εννοιολογικών της σημάνσεων και την εμβρίθεια της φιλοσοφικής επιχειρηματολογίας που αποτυπώνεται στις σελίδες της, το έργο, με εξαίρεση ελάχιστες, αλλά σοβαρές προσεγγίσεις, παρέμεινε στο περιθώριο της έρευνας, ίσως ένεκα της αρχαΐζουσας γλώσσας του.
* Ποιους αφορά η Λογική του Βούλγαρη στις μέρες μας;
Αφορά πρωτίστως την έρευνα με την ευρεία έννοια του όρου, αλλά και όλους όσοι ενδιαφέρονται για την πνευματική κίνηση που συντελέσθηκε στον υπόδουλο Ελληνισμό κατά τον 18ο αιώνα. Παρά τις αναμφισβήτητες συμβολές στην ιχνογράφηση και την ανάδειξη πτυχών του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, παραμένει το desideratum της ενδελεχούς μελέτης του φιλοσοφικού προβληματισμού που αναπτύχθηκε κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας στον ελληνικό χώρο και των μορφών που προσέλαβε ο διάλογος με την ευρωπαϊκή επιστημονική και φιλοσοφική σκέψη.
*Τι αποκαλύπτει για τον φιλοσοφικό στοχασμό του συγγραφέα της η Λογική; Είναι το κορυφαίο έργο του;
Έχω την αίσθηση ότι η Λογική συνιστά τον κορυφαίο σταθμό στην πνευματική δημιουργία του Βούλγαρη, αφού το κείμενο ολοκληρώνεται στην περίοδο της ωριμότητάς του. Πρόκειται για κείμενο που δεν εξαντλείται στην έκθεση του περιεχομένου της τυπικής Λογικής, αλλά συνδυάζει την Ιστορία της Φιλοσοφίας με τη συστηματική ανάπτυξη των οντολογικών, γνωσιολογικών και ανθρωπολογικών προβλημάτων που αποτελούσαν το επίκεντρο της φιλοσοφικής συζήτησης κατά το πρώτο ήμισυ του 18ου αιώνα. Υπάρχουν ζητήματα, όπως επί παραδείγματι η αποσαφήνιση των αιτίων της πλάνης ή οι προϋποθέσεις της φιλοσοφικής ερμηνευτικής, που για πρώτη φορά τίθενται με συστηματικό τρόπο σε νεοελληνικό φιλοσοφικό έργο. Στη Λογική του Βούλγαρη δεν συναντούμε μόνον την καταφατική στάση απέναντι στις γνωσιοθεωρητικές συμβολές του Bacon, του Descartes, του Locke, του Leibniz και του Wolff, αλλά και εκτενείς αναφορές στα επιτεύγματα της σύγχρονής του φυσικομαθηματικής επιστήμης, αναφορές οι οποίες είχαν διαφύγει της προσοχής των μελετητών.
* Έχοντας μελετήσει το έργο του Βούλγαρη, πώς θα σκιαγραφούσατε τον ρόλο του στη διαμόρφωση της Νεοελληνικής Φιλοσοφίας;
Ανεξάρτητα από την οπτική μέσα από την οποία επιχειρούμε τη στάθμιση της πνευματικής παρουσίας του Βούλγαρη στη νεοελληνική γραμματεία και ιδιαίτερα τη θέση του στην Ιστορία της Νεοελληνικής Φιλοσοφίας, δεν είναι δυνατόν να μην υπογραμμίσουμε την καίρια συμβολή του στην αναδιάταξη των όρων με τους οποίους μορφοποιήθηκε ο διάλογος των Ελλήνων με την αρχαιοελληνική και βυζαντινή παρακαταθήκη, καθώς και με τη συγκαιρινή τους ευρωπαϊκή σκέψη. Με το φιλοσοφικό έργο του Βούλγαρη συντελείται ουσιαστικά, δηλαδή στο επίπεδο των θεωρητικών προκειμένων, η αποδέσμευση της νεοελληνικής διανόησης από τον αριστοτελισμό και η οικείωση με τις φιλοσοφικές και επιστημονικές διαστάσεις του νεωτερικού στοχασμού τόσο στο πεδίο της γνωσιοθεωρίας όσο και στο πεδίο της φυσικής φιλοσοφίας, γεγονός που προετοίμασε το έδαφος για την εμφάνιση των ρηξικέλευθων διδασκαλιών των μεταγενεστέρων, όπως επί παραδείγματι του Ιώσηπου Μοισιόδακα ή του Αθανάσιου Ψαλίδα.
* Παρ' ότι ήταν μια φωτισμένη περίπτωση στοχαστή, ο οποίος άνοιξε νέους δρόμους στη Νεοελληνική Φιλοσοφία, στο θέμα αιχμής της εποχής του, δηλαδή την αποδοχή ή μη του ηλιοκεντρικού συστήματος, έκανε πίσω. Δεν μπόρεσε να υπερβεί τις θεολογικές παραδοχές του ή το προσωπικό φιλοσοφικό του σύστημα;
Ενώ ο προσανατολισμός της σκέψης του, όπως διαπιστώνουμε από τα κείμενα φυσικής φιλοσοφίας που συνέθεσε και μετέφρασε, είναι νευτώνειος, όσον αφορά το ζήτημα του ηλιοκεντρισμού καταφάσκει τη συμβιβαστική κοσμολογική θεώρηση του Τυχώνειου συστήματος. Τόσο για λόγους που σχετίζονται με τις θεολογικές του παραδοχές, μην ξεχνάμε ότι ανήλθε στη θέση του αρχιεπισκόπου Σλαβονίου και Χερσώνος, όσο και για λόγους επιστημονικούς. Ας μην ξεχνάμε ότι και το Κοπερνίκειο σύστημα στον ευρωπαϊκό χώρο καθιερώθηκε μετά από 170 χρόνια από τη διατύπωσή του. Αν διαπίστωνε την επιστημονική ορθότητα του Κοπερνίκειου συστήματος, δεν μπορούσε ή δεν ήθελε να εναντιωθεί σε μια δεδομένη ερμηνεία χωρίων της Αγίας Γραφής. Ωστόσο η επιστημονική ηθική του του υπαγορεύει να παρουσιάσει με νηφαλιότητα την επιχειρηματολογία των οπαδών του Κοπέρνικου στον ελλαδικό χώρο.
* Η σχέση του με τους υπόλοιπους Έλληνες διαφωτιστές ποια ήταν; Αν λάβουμε υπόψη την αττικίζουσα γλώσσα του, τι μπορούμε να πούμε για τη σχέση του με τον Κοραή;
Ο Βούλγαρης παρέμεινε στον ελληνικό χώρο μία εικοσαετία (1742-1762), περίοδο κατά την οποία μορφοποιήθηκε ένα ανανεωτικό πλαίσιο φιλοσοφικής διδαχής, γόνιμης επικοινωνίας με τις νέες συμβολές στο πεδίο της γνωσιοθεωρίας, της ανθρωπολογίας και της φυσικής φιλοσοφίας και αποδοχής της "πειραματικής φιλοσοφίας". Το έργο σημαντικών στοχαστών που διεδραμάτισαν καθοριστικό ρόλο στην πνευματική συζήτηση του 18ου αιώνα, όπως του Νικολάου Ζερζούλη, του Ιώσηπου Μοισιόδακα και του Αθανασίου Ψαλίδα, προϋποθέτει, ρητά ή ανεπίγνωστα, τη διδασκαλία του Βούλγαρη, ανεξάρτητα από την κριτική την οποία άσκησαν οι δύο τελευταίοι στη "αττικίζουσα" γλώσσα του. Είναι γνωστό βεβαίως ότι ο Κοραής υιοθέτησε μια διαφορετική προσέγγιση στο ζήτημα της γλώσσας, όπως όμως επισημαίνει στο Memoire (1803) η Λογική του Ζακύνθιου στοχαστή υπήρξε κείμενο που "εξήγειρεν άμιλλαν" στην ψυχή του.
* Η θέση του απέναντι στην επανάσταση για την απελευθέρωση ποια ήταν;
Τη στάση του Βούλγαρη έναντι του "πολιτικού" προβλήματος του δούλου Γένους μπορούμε να την ιχνηλατήσουμε στις μεταφράσεις ορισμένων έργων που εκπόνησε, ανάμεσα στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και κείμενα του Βολταίρου σχετικά με την Αικατερίνη Β΄, καθώς και στο δοκίμιό του Στοχασμοί εις τους παρόντας κρισίμους καιρούς του κράτους του Οθωμανικού (1772), έργο στο οποίο αναδεικνύεται με ενάργεια η αναλυτική ικανότητα του Βούλγαρη αναφορικά με το ζήτημα των διεθνών σχέσεων. Μέχρι το τέλος της ζωής του ενεφορείτο από την προσδοκία της ρωσικής παρέμβασης για την απελευθέρωση του Γένους, δύο χρόνια όμως πριν τον θάνατό του αφιερώνει τη μετάφραση του έργου Αι καθ' Όμηρον Αρχαιότητες και αι Κερκυραϊκαί Αρχαιολογίαι (1804) στην αρτισύστατη (1800) εν Επτανήσω "Πολιτοκρατία", που συμπύκνωνε την ανανέωση της ελπίδας των Ελλήνων για την απελευθέρωση.
* Η Λογική είναι, εξ' αιτίας της γλώσσας του Βούλγαρη, έργο δυσπρόσιτο στο ευρύ κοινό. Αντιμετωπίζετε το ενδεχόμενο απόδοσής του στην καθομιλουμένη;
Στην αναστατική έκδοση της Λογικής προτάσσονται εκτενή "Προλεγόμενα" με τίτλο "Ο Ευγένιος Βούλγαρις και ο φιλοσοφικός ορίζοντας της Λογικής", με την επιδίωξη όχι μόνον να αποσαφηνίσουμε τις πηγές της σκέψης του, αλλά και να ανασυγκροτήσουμε τα καίρια σημεία της φιλοσοφικής ανάπτυξης που αποτυπώνεται σε αυτό το μνημειώδες έργο, έτσι ώστε να διευκολυνθεί από τους μελετητές και τους ενδιαφερόμενους η προσπέλασή του. Στην ίδια στόχευση εγγράφονται η εξειδικευμένη βιβλιογραφία που παρατίθεται, καθώς και τα "Ευρετήρια" που επιτάσσονται. Θα ήταν χρήσιμο, ιδιαίτερα για το ευρύ κοινό, ένα Γλωσσάριο όρων όχι μόνον της Λογικής, αλλά και των άλλων κειμένων, διότι για τον σημερινό αναγνώστη η γλώσσα του Βούλγαρη, τόσο οι όροι όσο και η σύνταξη, δημιουργεί όντως δυσκολίες, θεωρώ όμως ότι δεν ενδείκνυται η απόδοση του κειμένου στην καθομιλουμένη. Ωστόσο θα ήταν χρήσιμη σε ένα ανθολόγιο κειμένων του Βούλγαρη η ύπαρξη, παράλληλα με το πρωτότυπο, και της νεοελληνικής απόδοσής του.
* Η Λογική, αλλά και η χειρόγραφη παράδοση της Νεοελληνικής Φιλοσοφίας, την οποία μελετάτε και σταδιακά εκδίδετε στο Εργαστήριο Ερευνών Νεοελληνικής Φιλοσοφίας, ανατρέπει την έως τώρα θεώρηση του Νεοελληνικού Διαφωτισμού; Αποκαλύπτει άλλες πτυχές ή ενδεχόμενες παρερμηνείες;
Είναι σαφές από την έως σήμερα έρευνα που επιχειρείται τόσο στο Εργαστήριο Ερευνών Νεοελληνικής Φιλοσοφίας όσο και στον Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων ότι η χειρόγραφη παράδοση των φιλοσοφικών κειμένων μάς αποκαλύπτει ένα πεδίο φιλοσοφικής ερωτηματοθεσίας, το οποίο μας επιτρέπει είτε να τροποποιήσουμε ορισμένες παγιωμένες αντιλήψεις είτε να αναθεωρήσουμε αυτάρεσκες σχηματοποιημένες εκδοχές, αναφορικά με την ιστορικότητα των προβληματισμών που αναπτύχθηκαν κατά τον 17ο και 18ο αιώνα και τα ρεύματα ιδεών με τα οποία διαλέχθηκε η νεοελληνική σκέψη.
* Σε πρόσφατη έκδοσή σας, στο πλαίσιο του Εργαστηρίου, μιλάτε για αυξανόμενο ενδιαφέρον από το εξωτερικό για τη νεοελληνική φιλοσοφία. Πού το αποδίδετε;
Νομίζω ότι σχετίζεται με το γεγονός πως τα τελευταία χρόνια η μελέτη της νεοελληνικής φιλοσοφίας έχει να παρουσιάσει έναν πλούσιο αμητό αρχειακών τεκμηρίων, που φανερώνουν έναν γόνιμο διάλογο με την ευρωπαϊκή σκέψη, και η έκδοση κειμένων, όχι μόνον από το Εργαστήριό μας, αλλά και από άλλα ερευνητικά κέντρα, έχει δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για περαιτέρω έρευνα.
* Σε μια περίοδο που τα ελληνικά Πανεπιστήμια αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα, πώς καταφέρνετε στα Γιάννενα να λειτουργείτε το Εργαστήριο Ερευνών Νεοελληνικής Φιλοσοφίας;
Αναμφίβολα υπάρχουν πολλές δυσκολίες, αλλά η έρευνα δεν πρέπει να ανασταλεί. Με την προσωπική μας μετοχή και την ανιδιοτελή προσφορά μεταπτυχιακών φοιτητών, συνεχίζουμε το έργο του εμπλουτισμού και της ψηφιακής προβολής των τεκμηρίων που απόκεινται στο Εργαστήριο, εγχείρημα το οποίο έχει αναγνωρισθεί από την επιστημονική κοινότητα. Εκτός από τα δύο βραβεία Αριστείας για την ψηφιακή βάση δεδομένων και μεταδεδομένων και την ψηφιακή βιβλιοθήκη του Εργαστηρίου, ο αριθμός των επισκεπτών υπερβαίνει σήμερα τις 260.000 και η επικοινωνία με ερευνητές της ημεδαπής και της αλλοδαπής συνιστά πρόσθετο επιστημονικό κίνητρο για να συνεχίσουμε τις προσπάθειές μας.
* Πού αποδίδετε την κακοδαιμονία του ελληνικού πανεπιστημίου;
Με το ερώτημά σας θέτετε ένα καίριο ζήτημα, που είναι δύσκολο να απαντηθεί ευσύνοπτα, θα μπορούσαμε όμως να μιλήσουμε σχηματικά για εξωγενείς και ενδογενείς παράγοντες. Σίγουρα η "κακοδαιμονία" δεν συναρτάται μονοσήμαντα με την επί δεκαετίες υποχρηματοδότηση της έρευνας, εγγενές στοιχείο της πολιτικής που ασκήθηκε από την κεντρική εξουσία, και την παρούσα δραστική περικοπή της χρηματοδότησης, αλλά και με φαινόμενα παθογένειας που αναπτύχθηκαν εντός των Πανεπιστημίων. Όταν το Πανεπιστήμιο εκλαμβάνεται ως χώρος προβολής ιδιοτελών στοχεύσεων (συχνά με την επένδυση μιας ψευδεπίγραφης ρητορικής περί του αντιθέτου) και επιβολής εξουσιαστικών σχέσεων και όχι ως δυναμικό πεδίο ανάδυσης της κριτικής σκέψης, ανάπτυξης της επιστήμης και κοινωνικής προσφοράς, η απόληξη δεν μπορεί παρά να είναι η παθογένεια. Θεωρώ όμως ότι στο ελληνικό Πανεπιστήμιο εξακολουθούν να υπάρχουν οι δυνατότητες να αναγνωρίσουμε το ποιοτικό διακύβευμα που συμπυκνώνουν οι όροι «ακαδημαϊκή κριτική», «ακαδημαϊκή έρευνα», «ακαδημαϊκή διδασκαλία» και «ακαδημαϊκό ήθος».
07 March 2011
Η Ορθόπετρα και ο Προϊστορικός Οικισμός των Κρηνίδων.

Καθημερινός Τύπος (τοπική εφημερίδα της Καβάλας),
04/03/2011.
Μνημείο – σημείο αναφοράς της Εγνατίας Οδού.
Μνημείο – σημείο αναφοράς της Εγνατίας Οδού, χαρακτήρισε η Διευθύντρια της ΙΗ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Καβάλας, Μαρία Νικολαΐδου – Πατέρα, την Ορθόπετρα, ενώ για τον Προϊστορικό Οικισμό (Ντικιλιτας) που βρίσκεται απέναντι ακριβώς από το μνημείο, δήλωσε ότι είναι ένας από τους πιο σημαντικούς στην Β. Ελλάδα!
Τα “φώτα” της για την Ορθόπετρα των Κρηνίδων που βρίσκεται στον δρόμο του Αγίου Χρυστοφόρου, μας έδωσε η Διευθύντρια της ΙΗ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Καβάλας, Μαρία Νικολαΐδου – Πατέρα, καθώς όπως είπε πρόκειται για ένα μνημείο μεγάλης σημασίας, που σε συνδυασμό με τον Προϊστορικό Οικισμό που βρίσκεται ακριβώς απέναντι προσδίδει στην περιοχή ιδιαίτερη αξία.
«Η αλήθεια είναι ότι έχουν ακουστεί πολλά για την Ορθόπετρα και κάποια στιγμή θα πρέπει να αποκαταστήσουμε την αλήθεια. Πρόκειται λοιπόν για ένα ταφικό μνημείο, ένα είδος θα το λέγαμε επιτύμβιας στήλης, ενός Ρωμαίου Αξιωματούχου. Θα πρέπει να ξέρετε ότι στην αρχαιότητα, όχι μόνο οι αξιωματούχοι, αλλά ακόμα και αυτοί που είχαν την οικονομική ευχέρεια να κατασκευάσουν μαρμάρινα μνημεία, προτιμούσαν να μην τα τοποθετούν μέσα στο νεκροταφείο, αλλά να τα βάζουν στις παρυφές των δρόμων. Με αυτό τον τρόπο όταν περνούσαν οι διαβάτες, διάβαζαν το όνομα του πεθαμένου. Με αυτό τον τρόπο πίστευαν ότι το όνομα τους έμενε στην αιωνιότητα. Εκείνο που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι κάτω ακριβώς από την Ορθόπετρα, θεωρούμε ότι υπάρχει η αρχαία Εγνατία Οδός», δήλωσε η Μαρία Νικολαΐδου – Πατέρα.
Όσον αφορά τις ανακρίβειες που έχουν ακουστεί κατά καιρούς, η Διευθύντρια της ΙΗ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων, τις αποδίδει σε ένα μεγάλο μέρος στην λαϊκή παράδοση. «Έχει ειπωθεί ότι κάτω από την Ορθόπετρα βρίσκεται η “φάτνη του Βουκεφάλα” και πολλά άλλα, αλλά δεν ισχύει τίποτα από αυτά», τόνισε. Παράλληλα ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει καμία σκέψη να πραγματοποιηθεί στο συγκεκριμένο σημείο κάποια ανασκαφή, καθώς δεν υπάρχει περίπτωση να βρίσκεται κάτω από την Ορθόπετρα ο τάφος του Ρωμαίου Αξιωματούχου. «Το πιθανότερο είναι να το σώμα του να βρίσκεται στο νεκροταφείο.
Το θέμα των ανασκαφών παραμένει ανοιχτό στην περίπτωση του προϊστορικού οικισμού που έχει ανακαλυφθεί το 1960 και βρίσκεται ακριβώς απέναντι από την Ορθόπετρα. «Θα μπορούσα να πω ότι ο προϊστορικός οικισμός έχει συνδεθεί με την Ορθόπετρα, καθώς έχει πάρει αυτή την ονομασία. Ο συγκεκριμένος οικισμός είναι ένας από τους πιο σημαντικούς στην Β. Ελλάδα και χρονολογείται από τη νεότερη νεολιθική περίοδο, δηλαδή η κατοίκιση του ξεκινάει από το 5.500 π.Χ. Γενικότερα στην πεδιάδα των Φιλίππων υπήρχαν και άλλοι προϊστορικοί οικισμοί της ίδιας χρονολογικής περιόδου, καθώς ήταν πλούσια σε πρώτες ύλες και νερό και προσφέρονταν για κατοίκιση. Βέβαια είναι σημαντικό το γεγονός ότι παρατηρούμε μία συνέχεια την κατοίκιση της συγκεκριμένης περιοχής, με αποκορύφωμα την δημιουργία της πόλης των Φιλίππων», τόνισε η Μαρία. Νικολαΐδου – Πατέρα.
Η ανασκαφική δραστηριότητα στον προϊστορικό οικισμό έχει ξεκινήσει από την δεκαετία του 1960. Μέχρι σήμερα έχουν υλοποιηθεί δύο προγράμματα και αυτή τη στιγμή εφαρμόζεται το τρίτο μέχρι το 2012. Οι ανασκαφές πραγματοποιούνται σε συνεργασία της Αρχαιολογικής Εταιρίας, της ΙΗ Εφορίας Προϊστορικών και Κλασσικών Αρχαιοτήτων Καβάλας και της Γαλλικής Αρχαιολογικής Σχολής Αθηνών. Τα αποτελέσματα από την μέχρι τώρα αρχαιολογική μελέτη είναι πολύ σημαντικά και ήδη έχουν εκδοθεί κάποιοι τόμοι που σχετίζονται με τον Προϊστορικό Οικισμό των Κρηνίδων ή της Ορθόπετρας, όπως είναι καταχωρημένος στη διεθνή βιβλιογραφία.
Πάνος Μεγαλομμάτης
http://www.k-tipos.gr/ktipos/detail.php?ID=18817
20 February 2011
Να έχει άραγε δίκιο ο Φαλμεράυερ;
Αν όμως έχει δίκιο, πώς εξηγείται ότι ακόμη μιλούμε μια γλώσσα πολύ συγγενική με την Αρχαία Ελληνική;
Παίρνω αφορμή για το παραπάνω ερώτημα από ένα ενδιαφέρον άρθρο που διάβασα στην Αυγή της 14/01/2011, του Νάσου Θεοδωρίδη:
Παίρνω αφορμή για το παραπάνω ερώτημα από ένα ενδιαφέρον άρθρο που διάβασα στην Αυγή της 14/01/2011, του Νάσου Θεοδωρίδη:
Μια ωδή προς τον αδικημένο Φαλμεράυερ
Δεν είναι τυχαίο ότι το πολύκροτο έργο του διάσημου Γερμανού ιστορικού Ιάκωβου Φίλιππου Φαλμεράυερ (Jakob Philip Fallmerayer, 1790-1861) "Περί της καταγωγής των σημερινών Ελλήνων" που τυπώθηκε στην Γερμανία το 1835 και προ ετών κυκλοφόρησε δειλά στην Ελλάδα, δεν είχε εμφανιστεί επί 150 χρόνια στις προθήκες των ελληνικών βιβλιοπωλείων. Aιτία η ενοχλητική για το κατεστημένο αλλά πλήρως τεκμηριωμένη επιστημονικά άποψη του Φαλμεράυερ πως οι σημερινοί κάτοικοι της Ελλάδος δεν έχουν καμία σχέση με τους αρχαίους. Ωστόσο το σημαντικό αυτό έργο, που οι Έλληνες εθνικιστές το αποκήρυξαν με βαρύτατες ύβρεις, έγινε ιδιαίτερα γνωστό στο εξωτερικό όταν παρουσιάσθηκε στη Βαυαρική Ακαδημία Επιστημών.
Ο Φαλμεράυερ κατέδειξε πως το πάλαι ποτέ ένδοξο αρχαίο ελληνικό έθνος εκμηδενίσθηκε οριστικά το 589 μ.Χ. στα χρόνια του Ρωμαίου αυτοκράτορα Μαυρικίου (582-602). Το τελειωτικό χτύπημα που εξολόθρευσε τον ελληνικό πληθυσμό ήλθε το 746 μ.Χ. με τη σαρωτική επιδημία της πανούκλας που θέρισε τους ελάχιστους εναπομείναντες Έλληνες. Το τελευταίο επιβεβαιώνεται από τον Βυζαντινό αυτοκράτορα Κων/νο Πορφυρογένητο (905-969 μ.Χ.) που εξιστορεί στα "Θεματικά". Εξάλλου όλα τα τοπωνύμια της Πελοποννήσου ήσαν σλαβικά μέχρι και τον 19ο αιώνα. Το 1840, λίγα χρόνια μετά την ίδρυση του νεοελληνικού κρατιδίου, μεταλλάχθηκαν σε ελληνικά.
Τον 6ο αι. μ.Χ. πολυάριθμα σλαβικά φύλα κατέκλυσαν ειρηνικά το Βυζάντιο. Οι σλαβικοί εποικισμοί έφθασαν μέχρι τη νότια Πελοπόννησο. Σμολιάνοι, Ριγχίνοι, Σαγουδάτες, Βελεζίτες, Εζερίτες και Μιλιγγοί ήσαν μερικά από τα σλαβικά φύλα που εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη Βυζαντινή τότε Ελλάδα. «Ούτε μία απλή σταγόνα αίματος, γνησίου ελληνικού αίματος, δεν τρέχει στις φλέβες των χριστιανών κατοίκων της σημερινής Ελλάδας. Μια τρομερή καταιγίδα διασκόρπισε ώς την πιο απόμακρη γωνιά της Πελοποννήσου μια νέα φυλή συγγενή προς τη μεγάλη φυλή των Σλάβων. Οι Σκύθες - Σλάβοι, οι Ιλλυριοί - Αρβανίτες, οι συγγενικοί με τους Σέρβους και τους Βουλγάρους λαοί είναι ουσιαστικά εκείνοι που τώρα ονομάζουμε Έλληνες».
Το 540 μ.Χ. μία μαζική κάθοδος των Σλάβων τούς έφερε μέχρι τον Ισθμό της Κορίνθου. Το 558 μ.Χ. σε συμμαχία με τον ηγεμόνα των Κοτρογούρων Zaberga απείλησαν την ίδια την Κωνσταντινούπολη όπου αποκρούσθηκαν από τον στρατηγό Βελισάριο.
Το 578 υποτάσσονται στους Αβάρους και αρχίζουν μεθοδευμένες εισβολές στα ρωμαϊκά εδάφη κατακτώντας πολλές πόλεις της Θράκης και Ιλλυρίας. Ακολούθησαν νέα κύματα, ειρηνικών αυτή τη φορά σλαβικών εποικίσεων σε Ελλάδα και Πελοπόννησο που συνεχίσθηκαν μέχρι και το έτος 746 μ.Χ. οπότε διεκόπησαν οριστικά λόγω του φοβερού λοιμού εκείνης της χρονιάς.
Μάλιστα, το «χρονικό της Μονεμβασίας» είναι πολύτιμη ιστορική πηγή καθώς βασίζεται στην ιστορία του Ευάγριου Σχολαστικού, του Μένανδρου και στα Θαύματα του Αγίου Δημητρίου (6ος αι. μ.Χ.). Εξιστορεί με παραστατικό τρόπο την μαζική Αβαροσλαβική εποίκηση του Ελληνικού χώρου, κυρίως της Πελοποννήσου, κατά τον 6ο μ.Χ. αι. καθώς και τα μετέπειτα γεγονότα κυριαρχίας του σλαβικού έθνους στα βυζαντινά εδάφη της Πελοποννήσου επί 218 χρόνια. Το σπάνιο Χρονικό ανακαλύφθηκε σε μορφή χειρογράφου στη γεωργιανή Μονή Ιβήρων του Αγίου Όρους και πρωτοδημοσιεύθηκε το 1909 από τον καθηγητή Βυζαντινολογίας Σπυρίδωνα Λάμπρου (1851-1919) με τίτλο “Ιβηριτικό απόγραφο του Χρονικού της Μονεμβασίας”. Προηγήθηκε η ανακάλυψη δύο ακόμα αντιγράφων (απόγραφα) του χρονικού που βρέθηκαν το πρώτο στη Μονή Κουτλουμουσίου του Αγίου Όρους από τον ίδιο καθηγητή και δημοσιεύθηκε με τίτλο “Τον καιρό όπου οίκισεν η Μονεμβασία και πώς", το δεύτερο στη Βασιλική Βιβλιοθήκη του Τορίνου από τον Giouseppe Pasini που το δημοσίευσε το 1749 με τίτλο “Περί κτίσεως Μονεμβασία”.
* Ο Νάσος Θεοδωρίδης είναι μέλος της Π.Κ. του ΣΥΝ Αμπελοκήπων
http://www.avgi.gr/ArticleActionshow.action?articleID=592633
12 February 2011
Τελική διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου;
12/02/2011.
Εφημερίδα "Καθημερινός Τύπος", Καβάλας.
«Αναγκαιότητα εξασφάλισης χρηματοδότησης για την τελική διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου»
Οι βουλευτές Φώτης Κουβέλης, Θανάσης Λεβέντης, Νίκος Τσούκαλης και Γρηγόρης Ψαριανός έκαναν ερώτηση προς τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού, με θέμα «Αναγκαιότητα εξασφάλισης χρηματοδότησης για την τελική διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου».
Η σωστική ανασκαφή που πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο 2006-2010 στο Λιθοχώρι του σημερινού Δήμου Νέστου, με αφορμή την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου της Εγνατίας Οδού, είναι μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές σωστικές ανασκαφές των τελευταίων ετών στον ελλαδικό χώρο, που έφεραν στην επιφάνεια ευρήματα μοναδικής αξίας.
Κατά τη διάρκεια της ανασκαφής βρέθηκαν διάφορα αρχιτεκτονικά λείψανα, που χρονολογούνται από τα τέλη του 1ου έως τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ., όπως: τμήμα κτηρίου (αγροικία ή σταθμός της αρχαίας Εγνατίας), τα θεμέλια ενός πύργου, δυο ανισομεγέθεις κυκλικοί ταφικοί περίβολοι και δυο τοίχοι. Επίσης, ερευνήθηκε εκτεταμένο νεκροταφείο -με ενταφιασμούς και καύσεις ανθρώπων, καθώς επίσης και ενταφιασμούς αλόγων με ιππήλατα οχήματα, το οποίο χρονολογείται από τον 5ο αιώνα π.Χ. έως τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ.- η ύπαρξη του οποίου δεν ήταν γνωστή. Πρόκειται για το δεύτερο οργανωμένο νεκροταφείο που βρίσκεται στην Ελλάδα, μετά από εκείνο της Μικρής Δοξιπάρας-Ζώνης στον νομό Έβρου.
Η βόρεια περιοχή του νεκροταφείου παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον και για τον λόγο αυτό αποφασίστηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο η διατήρηση των αρχαίων καταλοίπων και η δημιουργία ενός κλειστού επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου. Το σημαντικότερο εύρημα της ανασκαφής είναι τα υπολείμματα ενός ιππήλατου οχήματος, το οποίο χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 1ου αιώνα μ.Χ. και φέρει παραστάσεις μοναδικές στον ελλαδικό χώρο. Τα περισσότερα άλογα έφεραν ιπποσκευές, από τις οποίες σώθηκαν χάλκινα και σιδερένια εξαρτήματα και προσαρτήματα, μερικά από τα οποία βρίσκονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Το έργο της ανασκαφής έχει χρηματοδοτηθεί από την Εγνατία Α.Ε., αλλά στο τέλος του μηνός υπάρχει ο κίνδυνος να σταματήσει η διάθεση πόρων. Η ανασκαφή έχει μεν ολοκληρωθεί, ωστόσο απομένει η μελέτη της, η ολοκλήρωση του προσωρινού κλειστού στεγάστρου και η διαμόρφωση του χώρου ώστε να καταστεί επισκέψιμος.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
Έχουν εξασφαλιστεί οι πόροι για τη χρηματοδότηση της τελικής διαμόρφωσης του αρχαιολογικού χώρου στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου;
Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η μελέτη της σωστικής ανασκαφής στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου; Ποιο το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του κλειστού στεγάστρου και της τελικής διαμόρφωσης του συγκεκριμένου αρχαιολογικού χώρου ώστε να καταστεί επισκέψιμος;
Εφημερίδα "Καθημερινός Τύπος", Καβάλας.
«Αναγκαιότητα εξασφάλισης χρηματοδότησης για την τελική διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου»
Οι βουλευτές Φώτης Κουβέλης, Θανάσης Λεβέντης, Νίκος Τσούκαλης και Γρηγόρης Ψαριανός έκαναν ερώτηση προς τον υπουργό Πολιτισμού και Τουρισμού, με θέμα «Αναγκαιότητα εξασφάλισης χρηματοδότησης για την τελική διαμόρφωση του αρχαιολογικού χώρου στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου».
Η σωστική ανασκαφή που πραγματοποιήθηκε κατά την περίοδο 2006-2010 στο Λιθοχώρι του σημερινού Δήμου Νέστου, με αφορμή την κατασκευή του αυτοκινητόδρομου της Εγνατίας Οδού, είναι μία από τις σημαντικότερες αρχαιολογικές σωστικές ανασκαφές των τελευταίων ετών στον ελλαδικό χώρο, που έφεραν στην επιφάνεια ευρήματα μοναδικής αξίας.
Κατά τη διάρκεια της ανασκαφής βρέθηκαν διάφορα αρχιτεκτονικά λείψανα, που χρονολογούνται από τα τέλη του 1ου έως τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ., όπως: τμήμα κτηρίου (αγροικία ή σταθμός της αρχαίας Εγνατίας), τα θεμέλια ενός πύργου, δυο ανισομεγέθεις κυκλικοί ταφικοί περίβολοι και δυο τοίχοι. Επίσης, ερευνήθηκε εκτεταμένο νεκροταφείο -με ενταφιασμούς και καύσεις ανθρώπων, καθώς επίσης και ενταφιασμούς αλόγων με ιππήλατα οχήματα, το οποίο χρονολογείται από τον 5ο αιώνα π.Χ. έως τα μέσα του 4ου αιώνα μ.Χ.- η ύπαρξη του οποίου δεν ήταν γνωστή. Πρόκειται για το δεύτερο οργανωμένο νεκροταφείο που βρίσκεται στην Ελλάδα, μετά από εκείνο της Μικρής Δοξιπάρας-Ζώνης στον νομό Έβρου.
Η βόρεια περιοχή του νεκροταφείου παρουσιάζει το μεγαλύτερο ενδιαφέρον και για τον λόγο αυτό αποφασίστηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο η διατήρηση των αρχαίων καταλοίπων και η δημιουργία ενός κλειστού επισκέψιμου αρχαιολογικού χώρου. Το σημαντικότερο εύρημα της ανασκαφής είναι τα υπολείμματα ενός ιππήλατου οχήματος, το οποίο χρονολογείται στο δεύτερο μισό του 1ου αιώνα μ.Χ. και φέρει παραστάσεις μοναδικές στον ελλαδικό χώρο. Τα περισσότερα άλογα έφεραν ιπποσκευές, από τις οποίες σώθηκαν χάλκινα και σιδερένια εξαρτήματα και προσαρτήματα, μερικά από τα οποία βρίσκονται για πρώτη φορά στην Ελλάδα.
Το έργο της ανασκαφής έχει χρηματοδοτηθεί από την Εγνατία Α.Ε., αλλά στο τέλος του μηνός υπάρχει ο κίνδυνος να σταματήσει η διάθεση πόρων. Η ανασκαφή έχει μεν ολοκληρωθεί, ωστόσο απομένει η μελέτη της, η ολοκλήρωση του προσωρινού κλειστού στεγάστρου και η διαμόρφωση του χώρου ώστε να καταστεί επισκέψιμος.
Κατόπιν των ανωτέρω, ερωτάται ο αρμόδιος Υπουργός:
Έχουν εξασφαλιστεί οι πόροι για τη χρηματοδότηση της τελικής διαμόρφωσης του αρχαιολογικού χώρου στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου;
Σε ποιο στάδιο βρίσκεται η μελέτη της σωστικής ανασκαφής στο Λιθοχώρι του Δήμου Νέστου; Ποιο το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης του κλειστού στεγάστρου και της τελικής διαμόρφωσης του συγκεκριμένου αρχαιολογικού χώρου ώστε να καταστεί επισκέψιμος;
15 January 2011
Πρόσκληση στην παρουσίαση της ανασκαφής στο Λιθοχώρι.
Από την τοπική εφημερίδα της Καβάλας, “Καθημερινός Τύπος” στις 14.01.2011, σελ. 9.
Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Καβάλας σας προσκαλεί στην παρουσίαση της ανασκαφής που διενεργήθηκε στο Λιθοχώρι Καβάλας την περίοδο 2006 – 2010 με αφορμή την κατασκευή της σύγχρονης Εγνατίας Οδού. Τα σημαντικά ευρήματα της ανασκαφής, ορισμένα μοναδικά στον ελλαδικό χώρο, καθώς επίσης και τις πληροφορίες που προκύπτουν από τη μελέτη τους θα παρουσιάσουν οι αρχαιολόγοι Β. Πούλιoς, Δ.Δ. Μεγγίδης και Ε. Κοσμίδου υπό τον γενικό τίτλο: “ Άνθρωποι, άλογα και οχήματα στην αρχαία Θράκη: η ιστορία ενός ευγενή ιππέα από το Λιθοχώρι Καβάλας”. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011 και ώρα 19.00 στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.
Ο Σύνδεσμος Φιλολόγων Καβάλας σας προσκαλεί στην παρουσίαση της ανασκαφής που διενεργήθηκε στο Λιθοχώρι Καβάλας την περίοδο 2006 – 2010 με αφορμή την κατασκευή της σύγχρονης Εγνατίας Οδού. Τα σημαντικά ευρήματα της ανασκαφής, ορισμένα μοναδικά στον ελλαδικό χώρο, καθώς επίσης και τις πληροφορίες που προκύπτουν από τη μελέτη τους θα παρουσιάσουν οι αρχαιολόγοι Β. Πούλιoς, Δ.Δ. Μεγγίδης και Ε. Κοσμίδου υπό τον γενικό τίτλο: “ Άνθρωποι, άλογα και οχήματα στην αρχαία Θράκη: η ιστορία ενός ευγενή ιππέα από το Λιθοχώρι Καβάλας”. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 22 Ιανουαρίου 2011 και ώρα 19.00 στο Αρχαιολογικό Μουσείο Καβάλας. Η είσοδος είναι ελεύθερη για το κοινό.
Subscribe to:
Posts (Atom)










