A patient
cured is a customer lost.
( δεν χρειάζεται να έχετε λογαριασμό στο facebook για να το δείτε. Απλά κλείστε το πρώτο εικονίδιο του facebook που θα αναδυθεί και θα σας αποκαλυφθεί το βιντεάκι, και μετά πατήστε και ένα σύμβολο ηχείου πάνω δεξιά στην εικόνα του βίντεο αν θέλετε να έχετε και ήχο ):
Η μόδα είναι ένα κατασκεύασμα του μαρκετινγκ για να πουλάει καινούργια ρούχα κάθε χρόνο.
Το κλασικό στιλ δεν έχει "μόδες".
Βιολιστής έπαιξε για 45 λεπτά σε μετρό της Νέας Υόρκης
Μια χούφτα άνθρωποι σταμάτησαν, ένα ζευγάρι χειροκρότησε και
ο βιολιστής κατάφερε να συγκεντρώσει περίπου 30 δολάρια σε φιλοδωρήματα
Κανείς δεν το κατάλαβε, αλλά ο βιολιστής ήταν ο Jοshua Bell,
ένας από τους καλύτερους βιολονίστες στον κόσμο
Σε εκείνο το μετρό, ο Joshua έπαιξε ένα από τα πιο περίπλοκα
κομμάτια που γράφτηκαν ποτέ, με ένα βιολί αξίας 3,5 εκατομμυρίων δολαρίων
Δύο μέρες πριν παίξει στο μετρό, ο Bell είχε παίξει το ίδιο
μουσικό θέμα σε γεμάτο θέατρο στη Βοστώνη με εισιτήριο - κατά μέσο όρο -
περίπου 100 δολάρια
Το πείραμα απέδειξε πως ακόμα και τα πιο εξαιρετικά άτομα,
σε ένα "λάθος" περιβάλλον δεν αναγνωρίζονται, ενώ πολύ συχνά
υποτιμώνται
Υπάρχουν παντού λαμπρά ταλαντούχοι άνθρωποι που δεν παίρνουν
αυτά που τους αξίζουν
Γι’ αυτό να προτιματε να βρίσκεστε εκεί που σας εκτιμούν την αξία σας και σας τιμούν αναλόγως.
Το Τ.Ε.Π. του Νοσοκομείου σε ρόλο Γενικού - Οικογενειακού Ιατρού. Μια άλυτη εξίσωση.
ή
Γιατί πρέπει να απευθυνόμαστε πρώτα στον Γενικό – Οικογενειακό Ιατρό και όχι στα Τ.Ε.Π. των Νοσοκομείων!
Του Αργύρη Αργυρίου
Ιδιώτη Γενικού - Οικογενειακού Ιατρού.
Βλέπω συχνά - πυκνά ανθρώπους που προσπαθούν να
χρησιμοποιήσουν το Νοσοκομείο, και ιδιαίτερα το Τμήμα Επειγόντων Περιστατικών (
Τ.Ε.Π.) ως Γενικό - Οικογενειακό Ιατρό.
Πόνεσε το χέρι μου; Τρέχω στα Επείγοντα (τζάμπα είναι).
Πόνεσε το κεφάλι μου; Τρέχω στα Επείγοντα (τζάμπα είναι). Έχω πυρετό; Τρέχω στα
Επείγοντα (τζάμπα είναι). Έτσουξα στο κατούρημα; Τρέχω στα Επείγοντα (τζάμπα είναι). Νιώθω
άσχημα Ψυχολογικά; Τρέχω στα Επείγοντα (τζάμπα είναι).
Η πλάκα είναι ότι αυτή την τακτική την χρησιμοποιούν όχι μόνο
άποροι συμπολίτες μας αλλά και ένα καθόλου ευκαταφρόνητο ποσοστό ευκατάστατων
συμπολιτών μας, που θεωρούν τους εαυτούς τους οικονομικά «ψαγμένους» και
νομίζουν ότι έτσι θα κάνουν οικονομία, λόγω του ότι η επίσκεψη στα ΤΕΠ είναι
δωρεάν.
Μόνο που κάνουν λάθος:
Τα Νοσοκομεία και τα Τ.Ε.Π. ειδικότερα, ναι μεν είναι
πολύτιμα αλλά δεν είναι για να τα επισκέπτεται κανείς για πράγματα που μπορούν
να λυθούν και εκτός Νοσοκομείου.
Στα Τ.Ε.Π. είναι φύσει αδύνατον να υπάρξει μια "συνέχεια" (continuity) στην σχέση μεταξύ Ιατρού - Ασθενούς. Και όμως αυτή η "συνέχεια" μπορεί να σώσει ζωές και αυτό έχει αποδειχτεί και επιστημονικά. Είναι πολύ πιο εύκολο για τον Ιατρό να κάνει σωστή διάγνωση, εάν γνωρίζει καλά τον ασθενή του. Επίσης στα Τ.Ε.Π. είναι αδύνατον να γίνει παρακολούθηση (follow up) του ασθενούς από τον Ιατρό. Αυτό το follow up ( δηλαδή η παρακολούθηση, έστω και τηλεφωνική, του Ασθενούς από τον Ιατρό μετά από λίγες ημέρες, εβδομάδες ή και μήνες ), είναι πολύτιμο πράγμα και για τον Ιατρό, όχι μόνο για τον ασθενή.
Όταν δεν υπάρχει η
δυνατότητα αυτή τότε ο Ιατρός για να είναι καλυμμένος παραγγέλνει πιο πολλές
και πιο ακριβές εξετάσεις και δίνει πιο πολλά και πιο βαριά φάρμακα, μη έχοντας
γνώση και για τις παρενέργειες που πιθανώς να βρήκαν τον ασθενή (μια και δεν
τον ξαναβλέπει). Αυτό, εκτός από επιπτώσεις στην Υγεία του ασθενούς (που είναι
και το σημαντικότερο τελικά), έχει και οικονομικές επιπτώσεις για τον ασθενή.
Έτσι το δωρεάν βγαίνει συχνά πολύ ακριβό. Όταν επίσης κάτι δεν πάει καλά με την
θεραπεία που δόθηκε, τότε ο Ασθενής δεν μπορεί να αποταθεί στον ίδιο Ιατρό
(που, έτσι κ' αλλιώς, ο ασθενής δεν γνωρίζει συνήθως ούτε καν το όνομά του).
Έτσι πρέπει να επισκεφτεί ξανά τα Επείγοντα, να περιμένει, συχνά με τις ώρες,
διακινδυνεύοντας να κολλήσει και καμιά ενδονοσοκομειακή λοίμωξη, και να ξαναπεί
όλη την ιστορία του από την αρχή σε έναν άλλο άγνωστο Ιατρό.
Ταυτόχρονα με την τακτική αυτή μπλοκάρουμε τα Τ.Ε.Π. για αυτούς που τα έχουν πραγματικά ανάγκη και που πραγματικά μπορεί να σωθεί η ζωή τους σε αυτά. Π.χ. ένα σοβαρό αυτοκινητιστικό ατύχημα.
Επιγραμματικά:
Έχεις ένα Ιατρό; = Έχεις έναν Ιατρό.
Έχεις δύο Ιατρούς; = Έχεις μισό Ιατρό.
Έχεις πολλούς Ιατρούς; = Δεν έχεις κανέναν Ιατρό.
Σχετική
βιβλιογραφία:
Engström SG, André M, Arvidsson E, et al. Personal GP continuity improves healthcare outcomes in primary care populations: a systematic review. Br J Gen Pract. 2025;75(757):e518-25.
Bradford Hill A (editor). The environment and disease: association or causation? Proc R Soc Med. 1965;58:295-300.
Baker R, Freeman GK, Haggerty JL, et al. Primary medical care continuity and patient mortality: a systematic review. Br J Gen Pract. 2020;70(698):e600-11.
Barker I, Steventon A, Deeny SR. Association between continuity of care in general practice and hospital admissions for ambulatory care sensitive conditions: cross sectional study of routinely collected, person level data. BMJ. 2017;356:j84.
Pereira Gray DJ, Sidaway-Lee K, White E, et al. Continuity of care with doctors – a matter of life and death? A systematic review of continuity of care and mortality. BMJ Open. 2018;8(6):e021161.
Για να είσαι καλός γιατρός, χρειάζεσαι ευρεία εκπαίδευση και
παιδεία —
συμπεριλαμβανομένης και της φιλοσοφίας.
Δεν αναλαμβάνω ασθενείς που έρχονται και μου λένε ότι έχουν ιδιωτική ασφάλεια.
Ο λόγος είναι ότι πάντα, μου ζητούν να γράψω ψεύτικες διαγνώσεις για να δικαιολογήσουν ιατρικές επισκέψεις και εξετάσεις.
Και αυτό εμένα μου φέρνει μεγάλη δυσφορία.
Στην πραγματικότητα θα τους έβγαινε πολύ πολύ φθηνότερα αν δεν κάναν καμιά ιδιωτική ασφάλεια και ερχόταν κατευθείαν σε εμένα. Είμαι εκπαιδευμένος από την Σουηδία να κάνω αποτελεσματική δουλειά σε πολύ λογικές τιμές, αρκεί να με εμπιστευτούν.
1) Να έχει συμμετοχή ο ασθενής στο κόστος του Ιατρού, των φαρμάκων και των εξετάσεων μέχρι κάποια τιμή ανά ημερολογιακό έτος και αν ξεπερνιέται αυτό το όριο, να γίνεται το κόστος φθηνότερο ή ακόμη και εντελώς δωρεάν (κάρτα ελευθέρας).
Όσοι Ασθενείς δεν έχουν αποδεδειγμένα να πληρώσουν τα παραπάνω πηγαίνουν στην Πρόνοια που τους δίνει λεφτά για μπορέσουν και αυτοί να πληρώσουν.
2) Να είναι φθηνότερο να πας στον Γενικό – Οικογενειακό Ιατρό σου παρά στον Ειδικό ή κατευθείαν στο Νοσοκομείο.
3) Ιδιώτες Ιατροί, που να έχουν κίνητρα για να κάνουν group practice όχι μόνο μεταξύ Ιατρών αλλά και άλλων επαγγελματικών υγείας ( ιδιωτικό Κέντρο Υγείας) και να πληρώνονται από τον ΕΟΠΥΥ ανάλογα με το μέγεθος του πληθυσμού που καλύπτουν (ιδανικά 1500 άτομα ανά Γενικό Ιατρό, την ηλικία, το φύλο, τη νοσηλευτική βαρύτητα και την κοινωνικοοικονομική κατάσταση του κάθε πολίτη, αλλά και ανάλογα με τους πόσους Ασθενείς βλέπουν, και τι Ιατρικές πράξεις κάνουν. Η νοσηλευτική βαρύτητα προσδιορίζεται από την ηλικία και τις χρόνιες διαγνώσεις του Ασθενούς (DRG).
4) Η αποζημίωσή τους από τον ΕΟΠΥΥ να αναπροσαρμόζεται ετησίως ανάλογα με τον πληθωρισμό.
5) Να δοθεί η δυνατότητα σε Ιατρούς άλλων ειδικοτήτων (ακόμη και Μικροβιολόγους) να ειδικευτούν, επί πληρωμή, στην Γενική – Οικογενειακή Ιατρική (το μήκος της εκπαίδευσης να εξαρτάται από την αρχική τους ειδικότητα).
6) Αλλαγή στο σύστημα του ΕΚΑΒ με ενίσχυση του ρόλου του Τραυματιοφορέων/Νοσηλευτών/Οδηγών (ιδανικά πρέπει αυτές οι τρεις ειδικότητες να ενοποιηθούν ).
Με τα παραπάνω μέτρα, παρακινείται έμμεσα ο Ασθενής να προστρέξει πρώτα στον Γενικό Ιατρό αντί να πάει στο Νοσοκομείο ή στον ιδιώτη Ιατρό που είναι ειδικευμένος σε κάποιο όργανο του σώματος, αφού είναι φθηνότερο να επισκεφτεί τον Γενικό Ιατρό του. Έτσι αποσυμφορούνται τα νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας («είδα φως και μπήκα») αλλά και στους ασθενείς που πραγματικά έχουν ανάγκη να έρχονται συχνά στον Ιατρό δεν τους κοστίζει η Υγεία μια περιουσία. Επίσης ο Ασθενής επικοινωνεί με έναν γιατρό που ήδη τον γνωρίζει και ήδη τον έχει επιλέξει ανάμεσα σε πολλούς άλλους και δεν γίνεται μπαλάκι.
Ένα άλλο πλεονέκτημα είναι ότι ο Ασθενής σέβεται το Ιατρό και το έργο που αυτός επιτελεί (διότι ως γνωστόν ότι είναι δωρεάν δεν είναι καλό και μόλις πάμε και πληρώσουμε κάτι για το ίδιο πράγμα τότε αμέσως αυτό μεταμορφώνεται και γίνεται καλύτερο….). Ταυτόχρονα όμως δεν είναι και πολύ ακριβό για τον Ασθενή γιατί όταν δώσει πάνω από 90 ευρώ τον χρόνο σε Ιατρούς συνολικά, παίρνει κάρτα ελευθέρας.
Με το σύστημα αυτό καλύπτεται και ένα μέρος της χρηματοδότησης των μονάδων Υγείας της χώρας, κατ’ευθείαν από τους Ασθενείς. Εννοείται ότι τα Κέντρα Υγείας έχουν δικό τους προϋπολογισμό και στο τέλος της χρονιάς ο διευθυντής του κάθε Κέντρου Υγείας συντάσσει υποχρεωτικά ετήσιο οικονομικό ισολογισμό, αλλά και ένα απολογισμό της δράσης του Κ.Υ.
Ταυτόχρονα με το σύστημα αυτό αναγκάζονται οι Ιατροί να γίνουν πιο παραγωγικοί. Αναγκάζονται επίσης να γίνουν καλύτεροι επιστημονικά αλλά και καλύτεροι από πλευράς συμπεριφοράς και προσβασιμότητας, για να κρατήσουν, και αν είναι δυνατόν, να αυξήσουν τους Ασθενείς τους.
Έχω συναίσθηση ότι τα παραπάνω δεν μπορούν να γίνουν από την μια μέρα στην άλλη αλλά νομίζω ότι προς τα εκεί πρέπει να στοχεύουμε.
Υστερόγραφο:
Ο Καθηγητής Οικονομικών της Υγείας κ. Γιάννης Κυριόπουλος, που πέθανε πρόσφατα, ήταν φανατικά υπέρ του Κοινωνικού Κράτους και μιας ισχυρής Δημόσιας Υγείας. Θυμάμαι όμως ακόμη μια ομιλία του για την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) που παρακολούθησα στην Κέρκυρα το 2017 όπου έλεγε:
« Μην τους έχετε για βλάκες του Βρετανούς που τα Νοσοκομεία τους είναι Κρατικά αλλά την ΠΦΥ την έχει δώσει το κράτος εργολαβία σε ιδιώτες (έχουν δημόσια μεν ΠΦΥ αλλά όχι κρατική): Έτσι πρέπει να είναι. Για να είναι αποτελεσματική η ΠΦΥ πρέπει να υπάρχει συνέχεια (continuity) και καλή προσβασιμότητα (accessibility). Και κακά τα ψέματα ένας Γενικός – Οικογενειακός που είναι Δημόσιος Υπάλληλος δύσκολα θα σηκώσει το κινητό σε ώρες εκτός του ωραρίου του…»
Δείτε αναλυτικότερα τις προτάσεις μου εδώ:
https://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,2742.msg80920.html#msg80920
Αργύριος Αργυρίου
Γενικός - Οικογενειακός Ιατρός
Είδα την «Φόνισσα».
Και συμφωνώ με την Ρέα Βιτάλη ότι αν ήταν στην αίθουσα ο Παπαδιαμάντης θα χαμογελούσε ήσυχα.
Σαν Γενικός - Οικογενειακός Ιατρός όμως βλέπω και μια άλλη διάσταση:
Το πόσο κοντά ήταν το λειτούργημα της πρακτικής Μαμής/πρακτικής Νοσηλεύτριας της τότε Ελλάδας, με αυτό του σημερινού Γενικού - Οικογενειακού Ιατρού. (Δεν εννοώ φυσικά τους φόνους που έκανε η φόνισσα αλλά τον ρόλο που περίμενε η Κοινότητα από αυτήν να έχει, και που συνήθως βγάζαν εις πέρας οι γυναίκες αυτές). Και αυτό που λέω δεν πρέπει να το θεωρήσουμε υποτιμητικό για την Γενική - Οικογενειακή Ιατρική. Γιατί ο ρόλος αυτός ήταν (και είναι) σημαντικότατος από τις απαρχές της ανθρωπότητας. Ο Γενικός - Οικογενειακός Ιατρός, κινείται στις παρυφές μεταξύ Ψυχολόγου, Θεραπευτή και Κοινωνικού Λειτουργού (για να μην πω και Σαμάνου), και σε αυτές τις παρυφές βρισκόταν (με πιο πρωτόγονο τρόπο φυσικά) η πρακτική Μαμή/πρακτική Νοσηλεύτρια του χωριού.
Και το πόσο πολύ συνδεδεμένη φυσικά ήταν, είναι, και θα είναι, η Υγεία του ανθρώπου με το Κοινωνικό Γίγνεσθαι.
https://www.protagon.gr/apopseis/an-o-papadiamantis-evlepe-ti-fonissa-44342848433
Αργύρης Αργυρίου
Γενικός - Οικογενειακός Ιατρός
Με απλά λόγια:
Placebo (πλασέμπο) είναι όταν ο Ιατρός σου δίνει ένα χάπι που δεν περιέχει δραστική φαρμακευτική ουσία, περιέχει π.χ. αλεύρι, και εσύ νιώθεις, αλλά μερικές φορές και βλέπεις με μετρήσιμα μεγέθη, ότι σε βοήθησε γιατί πίστευες ότι θα σε βοηθήσει.
Nocebo ( νοσέμπο) είναι όταν ο Ιατρός σου δίνει ένα χάπι που δεν περιέχει δραστική φαρμακευτική ουσία, περιέχει π.χ. αλεύρι, και εσύ νιώθεις, αλλά μερικές φορές και βλέπεις με μετρήσιμα μεγέθη, ότι σου έκανε παρενέργειες γιατί ενδόμυχα είχες πολύ αρνητικές προσδοκίες για αυτό που σου έδωσε ο Ιατρός.
Και τα δύο φαινόμενα, έχουν ψυχοσωματική βάση, είναι πολύ γνωστά στην Ιατρική, και τα απαντούμε ακόμη και σε φάρμακα τα οποία έχουν δραστική φαρμακευτική ουσία.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα nocebo στις μέρες μας: Όταν κάποιος περιγράφει συμπτώματα γνωστής (αλλά σπάνιας) παρενέργειας μιας μάρκας εμβολίου (στην οποία παρενέργεια έχει δοθεί μεγάλη δημοσιότητα στην Ελληνική TV). Και αυτό παρόλο που στην πραγματικότητα έχει κάνει άλλη μάρκα εμβολίου που εμείς οι Ιατροί, γνωρίζουμε καλά από την επίσημη Περίληψη Χαρακτηριστικών (spc) του, ότι δεν έχει αυτή την παρενέργεια.
Αργύρης Αργυρίου
Γενικός - Οικογενειακός Ιατρός
Καβάλα.
Του Αργύρη Αργυρίου, Γενικού Ιατρού. https://gr.linkedin.com/in/argiriosargiriou
Συμβαίνει
συχνά στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας,
να έρχονται ασυμπτωματικά άτομα και να
ζητούν να κάνουν έναν Γενικό έλεγχο
Υγείας.
Τι
κάνουμε τότε; Παραγγέλνουμε, εκτός των
άλλων, και κάποιες αιματολογικές
εξετάσεις, και αν ναι, ποιές;
Το
πιο σημαντικό νομίζω, και δεν είμαι ο
μόνος, είναι να πάρουμε ιστορικό και
κάνουμε φυσική εξέταση (
Laboratory data is never a substitute for a good physical exam and
patient history (clinicians should treat the patient, not the
laboratory results)).
(1)
Από
εκεί και πέρα, οι εξετάσεις αίματος που
παραγγέλνω όταν κάποιος μου ζητά να
κάνει ένα γενικό check-up είναι: Γενική
αίματος, f-Glu, SGPT, s-Kreat, total
Kolesterol, HDL, Trigl
Μερικά
σχόλια: Ο
στόχος μου είναι να καλύπτω τις πιο
συνηθισμένες παθήσεις στην Πρωτοβάθμια
Φροντίδα Υγείας (ΠΦΥ) που μπορεί να
ανακαλύψουμε με αιματολογικές εξετάσεις,
με όσο το δυνατόν λιγότερο οικονομικό
κόστος. (2),
(3), (4). Βέβαια η τελευταία βιβλιογραφία
που διάβασα επί του θέματος είναι ότι
οι προληπτικές εξετάσεις σε άτομα χωρίς
συμπτώματα δεν αυξάνουν το προσδόκιμο
ζωής! (5), (6). Έχω πάντως, πάντα στο νου μου
και αυτό που μας λέγανε επανειλημμένα
στην Σουηδία: “Για κάθε ένα εργαστηριακό
που παραγγέλνεις, πρέπει να ξέρεις για
ποιόν ακριβώς λόγο τον παραγγέλνεις.”
Επίσης έχω πάντα στο πίσω μέρος του
μυαλού μου τον αφορισμό του Archie Cochrane:
“Πριν αποφασίσετε να παραγγείλετε μια
παρακλινική εξέταση, αποφασίστε τι θα
κάνετε 1) αν είναι θετική και 2) αν είναι
αρνητική. Αν και οι δύο απαντήσεις είναι
το ίδιο, τότε μην παραγγείλετε την
εξέταση”. Θυμάμαι τέλος μια έμπειρη
Γενική Ιατρό στην Σουηδία που μου έλεγε
ότι οι πιο cost – effective εξετάσεις σε ένα
Κέντρο Υγείας είναι το Σάκχαρο , η
Αιμοσφαιρίνη και η ποσοτική CRP (μιλούσε
για επείγοντα περιστατικά).
Η Γενική
αίματος είναι
μια εξέταση που δίνει σημαντικές
πληροφορίες και την έχω πρώτη - πρώτη.
Αντίθετα η Φερριτίνη,
η οποία κοστίζει και αρκετά, τις πιο
πολλές φορές αποδεικνύεται εκ των
υστέρων ότι δεν είναι απαραίτητη. Σε
περίπτωση που δω αναιμία στην Γενική
αίματος η Φερριτίνη συνήθως με βοηθά
να καταλάβω αν πρόκειται για Σιδηροπενική
Αναιμία ή όχι (συνήθως οι Μικροβιολόγοι
κρατούν το αίμα για 2-3 ημέρες και αν δω
αναιμία τους τηλεφωνώ να κάνουν και μία
ανάλυση φερριτίνης ). Εδώ να τονίσουμε
ότι η Φερριτίνη είναι πιο ακριβής δείκτης
σιδηροπενίας από τον s-Fe (
= Σίδηρο ορού), ο οποίος s-Fe διακυμαίνεται
πολύ κατά την διάρκεια του 24ωρου. Iron
deficiency is common in several disease states. Serum ferritin is a
more sensitive indicator of iron deficiency than determination of
serum iron (S-Fe), which varies considerably over the day and
transferrin with calculation of iron saturation. Low ferritin values
always suggest iron deficiency, but normal values do not rule it out
where there are inflammations, malign diseases and alcoholism.
Ferritin analysis is primarily useful for early discovery of
uncomplicated iron deficiency, such as during pregnancy. For the
diagnosis of hemochromatosis please see “Ferritin and iron
saturation in serum / total number of analyses. (2).
Βέβαια έχει παρόλα αυτά και η Φερριτίνη
τα μειονεκτήματά της (ανεβαίνει π.χ. και
σε λοιμώξεις, φλεγμονώδεις παθήσεις,
αλκοολισμό κτλ) όπως ήδη τόνισε το
παραπάνω απόσπασμα στα Αγγλικά. Πάντως
όταν θέλω να κάνω περισσότερη ακόμη
οικονομία στα εργαστηριακά, π.χ. γιατί
ο ασθενής έχει σοβαρό οικονομικό πρόβλημα
ή είναι ανασφάλιστος, τότε δεν παίρνω
Φερριτίνη παρά τηλεφωνώ στον Μικροβιολόγο
να κρατήσει αίμα και σε περίπτωση που
δω αναιμία από την Γενική Αίματος
παραγγέλνω και την Φερριτίνη και ίσως
και περισσότερες εξετάσεις.
Όταν
πρόκειται για διαβητικούς, εκτός από
την fGlu (
= Σάκχαρο νηστείας) προσθέτω και
μία Hba1c (Γλυκοζυλιωμένη),
αν δεν έχουν κάνει Hba1c τους τελευταίους
3 μήνες (τους λέω ότι κανονικά πρέπει να
κοιτάζουμε την Hba1c κάθε 3 μήνες). Στους
Διαβητικούς που παίρνουν Μετφορμίνη
παραγγέλνω επίσης κάθε δύο χρόνια και
μία Β12 γιατί
συμβαίνει μερικές φορές η Μετφορμίνη
να προκαλεί έλλειψη της Β12 (εννοείται
ότι παραγγέλνω την Β12 πιο νωρίς αν δω
ότι πάνε να κάνουν αναιμία ή έχουν άλλα
συμπτώματα έλλειψης Β12 ). Επίσης για
διαβητικούς ασθενείς που έρχονται για
έλεγχο, προσθέτω κάθε δύο χρόνια και
μία TSH γιατί
υπάρχει κάποια συννοσηρότητα Σακχαρώδους
Διαβήτη και Υποθυρεοειδισμού. Εννοείται
ότι προσθέτω επίσης TSH και T4 σε
ανθρώπους που έρχονται να ελεγχθούν
λόγω του ότι αισθάνονται μεγάλη κούραση,
κατάθλιψη, τριχόπτωση, παγωμένα άκρα ή
το αντίθετο έντονη νευρικότητα, τρόμο
κτλ. Αντίθετα δεν παραραγγέλνω αυτόματα
σε αυτές τις περιπτώσεις, αντισώματα ή
την T3,
παρά μόνο σε περίπτωση που κάποιο από
τα TSH, T4 είναι παθολογικό (2). Για έλεγχο
ανθρώπων με υποθυρεοειδισμό κοιτάζω
την TSH και T4 συνήθως μία φορά το εξάμηνο,
ενώ αν πρόκειται για καλά ρυθμισμένους
υποθυρεοειδισμούς, μία φορά τον χρόνο.
Μετά από αλλαγές στην δόση της θυροξίνης
δεν κοιτάζω πάντως τα TSH, T4 πριν περάσουν
τουλάχιστον 4 εβδομάδες. (7)
Όσον
αφορά μια αδρή εκτίμηση της νεφρικής
λειτουργίας ενός ατόμου η s-Kreat (
= Κρεατινίνη ορού ) είναι πιο ακριβής
εξέταση από την Ουρία. Analysis
of urea in serum is not routinely called for in primary care. The
concentration is strongly related to protein intake, and therefore
the study is less specific for glomerulus function than creatinine
level. The indications for urea determination in primary care mainly
concern the control of protein intake and water balance in patients
with known renal diseases.(1)
Αν γνωρίζω την s-Kreat, την ηλικία του
ατόμου, και το βάρους του, τότε μπορώ να
κάνω μια αδρή εκτίμηση της Κάθαρσης
Κρεατινίνης με την βοήθεια του
τύπου Cockroft
– Gault.(8
)
Όσον
αφορά τα λιπίδια,
δεν παραγγέλνω LDL,
για λόγους οικονομίας, παρά την υπολογίζω
με την βοήθεια ειδικής εξίσωσης. Υπάρχουν
και ειδικά υπολογιστικά online εργαλεία
για αυτό ( 9 ). Σε ηλικιωμένα άτομα (άνω
των 75 ετών που δεν είχαν μέχρι τώρα
κάποιο καρδιαγγειακό σύμβαμα ) αν θα
παραγγείλω λιπίδια το κάνω πιο πολύ
γιατί το ζητούν οι ίδιοι παρά γιατί το
πιστεύω εγώ ως Ιατρός. (10), (11).
Όσον
αφορά την ηπατική λειτουργία, παραγγέλνω
για γενικούς ελέγχους χωρίς συμπτώματα,
μόνο την SGPT. Η SGPT
(= ALAT) είναι
η εξέταση που αποδίδει με μεγαλύτερη
ακρίβεια εάν υπάρχει παρεγχυματική
βλάβη του ήπατος. Αν έχω μεγαλύτερη
υποψία για ηπατική δυσλειτουργία τότε
παραγγέλνω δύο εξετάσεις: Την ALP και
την SGPT. Η ALP είναι η εξέταση που αποδίδει
με την μεγαλύτερη ακρίβεια εάν υπάρχει
χολόσταση, ενώ η SGPT (= ALAT), όπως προείπα,
είναι η εξέταση που αποδίδει με μεγαλύτερη
ακρίβεια εάν υπάρχει παρεγχυματική
βλάβη του ήπατος. Εάν κάποια από αυτές
είναι παθολογική ή εάν υπάρχει εξαρχής
πολύ μεγάλη υποψία ηπατικής δυσλειτουργίας
παραγγέλνω τότε περισσότερες ηπατικές
εξετάσεις. Σε ανθρώπους που υποψιάζομαι
ότι κάνουν κατάχρηση αλκοόλ παραγγέλνω
και μία γGT η οποία σε αυτές τις περιπτώσεις
υπάρχει αυξημένη πιθανότητα να είναι
ανεβασμένη (αν και υπάρχουν και πολλοί
γεροί πότες με φυσιολογική γGT ).
Σε περίπτωση πάντως που η γGT είναι
ανεβασμένη σε άνθρωπο που παραδέχεται
ότι πίνει αρκετό αλκοόλ, τότε αυτό
γίνεται συχνά μια αφορμή να προσέξει
την κατανάλωσή του σε αλκοόλ και γίνεται
και λίγο σαν παιχνίδι να φροντίσει ώστε
την επόμενη φορά που θα μετρήσουμε την
γGT αυτή να είναι πια χαμηλή. Αυτό το
παιχνίδι με την γGT συχνά αποδίδει καρπούς
σε ανθρώπους που αν και δεν τους λες
αλκοολικούς ωστόσο πίνουν λίγο
παραπάνω.
Ηλεκτρολύτες
δεν παραγγέλνω όταν πρόκειται για ένα
γενικό chek-up υγειών ατόμων. Για άτομα που
παίρνουν κάποιο διουρητικό όμως, μπορεί
μερικές φορές (όταν δηλαδή έχουν διάφορα
συμπτώματα) να προσθέσω και το s-Kalium.
Παραγγέλνω όμως ηλεκτρολύτες όταν
υποψιάζομαι νεφρική ανεπάρκεια. Τότε
παραγγέλνω και Ουρία και Φώσφορο.
Χλώριο δεν παραγγέλνω ποτέ (There
is no need for determination of chlorides in primary health care. )
(2)
Επίσης
σε υγιή άτομα που δεν έχουν συμπτώματα
δεν παραγγέλνω Γενική
ούρων σαν
screening παρά μόνο σε έγκυες (12), ή σε
διαβητικούς.
Επίσης,
σε ανθρώπους χωρίς συμπτώματα δεν
παραγγέλνω ποτέ Ουρικό
Οξύ.
Στο Ουρικό οξύ, για κάποιο ανεξήγητο
λόγο, έχει δοθεί στην Ελλάδα πολύ
μεγαλύτερη αξία από αυτή που του αξίζει.
Ουρικό οξύ παραγγέλνω μόνο σε ασθενείς
με συμπτώματα που μπορούν να σχετίζονται
με ποδάγρα.
PSA σε
ασυμπτωματικούς άνδρες δεν παραγγέλνω
με δική μου πρωτοβουλία, παρά αν κανείς
μου το ζητήσει ο ίδιος. (13). Σε περίπτωση
που, μου το ζητήσει ο ίδιος του εξηγώ
πρώτα τα συν και τα πλην αυτής της
εξέτασης και αν παρόλα αυτά θέλει, τότε
του γράφω και το PSA. Του εξηγώ δηλαδή ότι
υπάρχει ένας κίνδυνος να ανακαλύψουμε
καρκίνο του προστάτη ο οποίος εξελίσσεται
πάρα πολύ αργά, που όμως δεν μπορούμε
να τον ξεχωρίσουμε από αυτόν εξελίσσεται
γρήγορα. Έτσι μπορεί να καταλήξει να
χειρουργηθεί, χωρίς τελικά να το
χρειάζεται, με ότι σωματικές, ψυχολογικές
και οικονομικές παρενέργειες συνεπάγεται
αυτό.
Καρκινικούς
δείκτες δεν
παραγγέλνω ποτέ σαν screening. Παραγγέλνω
μόνο για να παρακολουθήσω την εξέλιξη
της θεραπείας ενός ήδη γνωστού
καρκίνου.(14). Δεν πρέπει να υποτιμούμε
τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει στην
ψυχολογία ενός ατόμου η ανεβασμένη τιμή
κάποιου καρκινικού δείκτη που τον έχουμε
παραγγείλει έτσι για καλό και κακό…
Έχω
γνωρίσει άνθρωπο που κατέληξε σε ψυχίατρο
για αυτόν τον λόγο παρόλο που οι δαπανηρές
εξετάσεις που έκανε μετά, για να
διερευνηθεί ο ανεβασμένος καρκινικός
δείκτης του, ήταν απολύτως φυσιολογικές.
Αυτή την ιστορία την εξηγώ σε όποιον
μου ζητά καρκινικούς δείκτες χωρίς να
έχει κάποιον ήδη γνωστό καρκίνο.
Όταν
υποψιάζομαι οξεία φλεγμονώδη ή οξεία
λοιμώδη ασθένεια παραγγέλνω ποσοτική
CRP ενώ
όταν υποψιάζομαι κάποια χρόνια φλεγμονώδη
ασθένεια προτιμώ την ΤΚΕ.
Μερικές φορές ως διαγνωστικό εργαλείο
σε τέτοιες περιπτώσεις μπορεί να βοηθήσει
και η ηλεκτροφόρηση
πρωτεϊνών ορού (κυρίως
σε περιπτώσεις διερεύνησης πιθανής
κακοήθειας ). Όταν πρόκειται να
παρακολουθήσω την εξέλιξη μιας χρόνιας
φλεγμονώδους νόσου προτιμώ την ΤΚΕ.
Αντίθετα αποφεύγω να παραγγέλνω ΤΚΕ σε
γενικό έλεγχο χωρίς να έχω συγκεκριμένο
λόγο, γιατί συχνά είναι αυξημένη χωρίς
ο άνθρωπος να έχει στην πραγματικότητα
κάτι παθολογικό, και καταλήγουμε σε
άσκοπες διερευνήσεις με ότι αυτό
συνεπάγεται από ψυχολογικής και
οικονομικής άποψης (4). Erythrocyte
sedimentation rate (ESR) should be replaced with CRP analysis in
acute tipper respiratory tract infection (which is the most common
reason why people require primary care). If CRP is not too high,
antibiotics are generally not needed. (The exception being mycoplasma
infection, which does not always raise CRP.) It is important to be
aware of the fact that many inflammatory diseases, especially those
that are not caused by bacterial infections, often do not show any
increase of CRP. Therefore, analyses of CRP, as well as of ESR, can
generally not be used to detect or rule out diseases. During
pregnancy, ESR varies widely, unlike CRP, which therefore is more
useful. (1)
Ηλεκτροφόρηση
Αιμοσφαιρίνης παραγγέλνω
όταν έχω υποψία για ειδικού τύπου
αναιμίες π.χ. Μεσογειακή Αναιμία (ή το
στίγμα της) ή για Δρεπανοκυτταρική
Αναιμία.
Για
ασθενείς στους οποίους έχω μια αόριστη
υποψία για κακοήθεια διαβάστε το
κείμενο:
Αόριστη
Υποψία Καρκίνου σε ασθενή της Πρωτοβάθμιας
Φροντίδας Υγείας (Π.Φ.Υ).
Διερεύνηση;
http://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,4654.msg39527.html#msg39527
Ένα
πρακτικό κόλπο: Τα παραπάνω 7 εργαστηριακά
τα έχω κάνει μια σφραγίδα και τα χτυπώ
στο βιβλιάριο του ασφαλισμένου όταν τα
παραγγέλνω, κερδίζοντας έτσι χρόνο από
το να τα γράψω με το χέρι. Η σφραγίδα
επίσης αυτή με βοηθά όταν θέλω να δείξω
στην γραμματέα μου ποιες εξετάσεις θέλω
να παραγγείλει για έναν ασθενή. Με την
σφραγίδα αυτή έχω, έτσι έναν σκελετό με
τις βασικές κατά την γνώμη μου αιματολογικές
εξετάσεις της ΠΦΥ, και
από εκεί και πέρα εννοείται ότι μπορούμε
να διαγράψουμε ή να προσθέσουμε εξετάσεις,
αναλόγως.
Αναφορές:
1)
Clinical Laboratory Tests: Which, Why, and What Do The
Results Mean?
10.1309/LM4O4L0HHUTWWUDD (2009) LabMedicine, 40, 105-113.
http://labmed.ascpjournals.org/content/40/2/105.full
2) Correct
and optimal use of clinical chemistry in primary care
http://www3.svls.se/sektioner/sfkk/keynumb/eng_index.htm
( κοιτάξτε κάτω δεξιά
στην σελίδα που ανοίγει από τον παραπάνω
σύνδεσμο, και ψάξτε ρολάροντας με το
ποντίκι πάνω- κάτω, την σχετική εξέταση).
3) Laborera lagom (Laborera lagom που
περιφραστικά σημαίνει στα Σουηδικά
“Μην παραγγέλνεις πολλά αλλά ούτε και
λίγα εργαστηριακά, παρά μόνο αυτά που
πρέπει.”. http://www.vgregion.se/upload/SkaS/SRV/AT/laborera.lagom.pdf
4) Ποιά
εργαστηριακά να αυξηθούν και ποια να
ελαττωθούν στην Σουηδική
ΠΦΥ;
http://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,3660.msg28518.html#msg28518
5) Πόσο
συχνά πρέπει να κάνει check-up, κάποιο υγιές
άτομο; (Συζήτηση επί του
θέματος)
http://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,3928.msg32086.html#msg32086
6) General
health checks in adults for reducing morbidity and mortality from
disease: Cochrane systematic review and
meta-analysis
http://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,3928.msg39108.html#msg39108
7) Behandling
med thyreoideahormoner ( Σε ελεύθερη μετάφραση
“Θεραπεία με θυροξίνη”
)
http://www.läkemedelsboken.se/k3_end_tyreoideasjukd_2013fm10.html?search=&iso=false&imo=false&nplId=null&id=k3_31
8
) Υπολογιστής online της κάθαρσης
κρεατινίνης βάσει του τύπου Cockroft -
Gault.
http://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,3697.msg29076.html#msg29076
9) Πώς
μπορούμε να υπολογίσουμε έμμεσα την
συγκέντρωση της
LDL;
http://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,3634.0.html
10) Considerable
uncertainty remains in the evidence for primary prevention of
cardiovascular disease
Cochrane Library 2011, Issue
1
http://www.thecochranelibrary.com/details/editorial/983199/Considerable-uncertainty-remains-in-the-evidence-for-primary-prevention-of-cardi.html
11) 07/01/2014
Ένα μήλο την ημέρα, τις στατίνες κάνει
πέρα! Ο αντίλογος στις νέες «οδηγίες»
για
χοληστερίνη.
http://www.ntellos.gr/index.php/arthra/xolisteroli-statines/ena-milo-tin-imera-tis-statines-kanei-pera
12) Ασυμπτωματική
Βακτηριουρία) http://kalamatahospital.files.wordpress.com/2012/09/ziogos-ab.pdf
13)
Prostate-cancer: To screen or
not? http://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,1144.msg7327.html#msg7327
14)
Πότε επιτρέπεται να ζητούμε καρκινικούς
δείκτες; http://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,3344.msg24285.html#msg24285
15)
Which Lipid Parameters Are Needed for CVD Risk
Assessments? https://www.pfy.gr/forum/index.php/topic,9062.msg74184.html#msg74184
16)
Malmström PU. Time to abandon testing for microscopic
haematuria in adults? BMJ. 2003;326:813-5.
17)
Davis R, Jones JS, Barocas DA, et al. Diagnosis, evaluation and
follow-up of asymptomatic microhematuria (AMH) in adults: AUA
guideline. J Urol. 2012;186:2473-81.
18)
Microscopic hematuria is seen in 1–10% of adults and is
equally common among asymptomatic patients with or without urologic
disease. Thus, it is a poor laboratory test. With increasing age most
men and women get symptoms from the urinary tract like urgency,
frequency, nocturia and incontinence. Doctors should avoid to examine
whether a patient has microscopic hematuria. Instead, focus should be
on patients with visible hematuria or severe progressive symptoms,
who should be examined with CT urography and cystoscopy as soon as
possible. Läkartidningen.
2016;113:DWPZ http://www.lakartidningen.se/Klinik-och-vetenskap/Klinisk-oversikt/2016/04/Mikroskopisk-hematuri--ingen-varningsklocka-for-cancer-i-urinvagar/#eng
Του Αργύρη Αργυρίου,
Γενικού - Οικογενειακού Ιατρού,
Καβάλα. www.argiriou.se
Εδώ και χρόνια υπάρχει μια τάση στην Ελλάδα να αποκτούν οι ιδιώτες Γενικοί Ιατροί / Παθολόγοι υπερηχογράφο. Πολλοί πιστεύουν ότι έτσι θα αυξήσουν την διαγνωστική τους δεινότητα (ενώ ακόμη πιο πολλοί ελπίζουν, ενδόμυχα ίσως, ότι θα αυξήσουν τα έσοδά τους).
Αυξάνεται όντως η διαγνωστική τους δεινότητα; Νομίζω ότι η φράση κλειδί στην προκειμένη περίπτωση είναι η φράση "αυτόνομες αποφάσεις". Κατά πόσο δηλαδή θα σε βοηθήσει ο υπερηχογράφος να παίρνεις περισσότερες αυτόνομες αποφάσεις αν τον έχεις σε σχέση με το αν δεν τον έχεις. Νομίζω ότι για να μπορεί να παίρνει κανείς αυτόνομες αποφάσεις μετά από μια υπερηχογραφία που έχει εκτελέσει ως Γενικός Ιατρός / Παθολόγος, πρέπει αφενός να έχει μία πραγματικά καλή εκπαίδευση, αφετέρου να εκτελεί μεγάλο αριθμό υπερηχογραφιών κάθε μέρα και μάλιστα, στην αρχή τουλάχιστον, δίπλα σε κάποιον άλλο Ιατρό. Επίσης πρέπει να έχει και αρκετό χρόνο, που όμως δεν είναι σίγουρο ότι τον έχει, γιατί ένα ιδιωτικό Ιατρείο για να επιβιώσει πρέπει να βλέπει και αρκετούς ασθενείς κάθε μέρα. Αν κρίνει επίσης κανείς ότι οι πιο πολλοί από τους Γενικούς Ιατρούς / Παθολόγους που απόκτησαν υπερηχογράφο παραδέχονται ότι αύξησαν τα παραπεμπτικά τους προς Ακτινολόγους, για επιβεβαιωτική υπερηχογραφία, τότε αυτό με κάνει να αμφιβάλλω πολύ κατά πόσο είναι σε θέση να παίρνουν περισσότερες αυτόνομες αποφάσεις.
Είναι και κάτι άλλο το οποίο δυσκολεύομαι να το περιγράψω με λόγια αλλά θα το προσπαθήσω: Ο Γενικός Ιατρός είναι μια κατεξοχήν κλινική ειδικότητα όπου το σημαντικότερο εργαλείο του είναι τα αυτιά του για να ακούει προσεκτικά αυτά που του λέει (ή δεν του λέει) ο ασθενής. Όταν χρησιμοποιείς τον υπέρηχο αναγκαστικά πρέπει, για αρκετή ώρα (από τον έτσι ή αλλιώς περιορισμένο χρόνο που έχεις στην επίσκεψη), να συγκεντρωθείς σε κάτι άλλο, και αυτό κατά την γνώμη μου, διαταράσσει την κύρια αποστολή του Γενικού Ιατρού που περιέγραψα παραπάνω και μπορεί να τον ζαλίσει διαγνωστικά. Είναι κάπως σαν να είσαι ορειβάτης και εκεί που είσαι συνηθισμένος να περπατάς στο βουνό και να το "νιώθεις" και να προσανατολίζεσαι μόνο σου (και εσύ δεν ξέρεις πως, αλλά πάντως να προσανατολίζεσαι) να σου δίνουν ένα GPS. Επικεντρώνεσαι στο GPS και χάνεις την αίσθηση της πορείας αυτής καθ' αυτής. Γυρνάς το βράδυ στο σπίτι και, ναι μεν, μπορεί να έχεις ολοκληρώσει την διαδρομή αλλά το βουνό δεν το έχεις γνωρίσει και την επόμενη φορά που θα βγεις για περπάτημα νιώθεις το ίδιο χαμένος.
Βγάζει τα λεφτά του;
Κάποιοι, αγόρασαν μεν υπερηχογράφο, τον έχουν όμως και σκουριάζει και παραδέχονται ότι δεν έβγαλε τα λεφτά του. Κάποιοι άλλοι έβγαλαν τα λεφτά του την εποχή προ κρίσης. Όμως τα τελευταία χρόνια ο Ασθενής το σκέφτεται να δώσει πάνω από 30 €/επίσκεψη στον ιδιώτη Γενικό Ιατρό / Παθολόγο. Αν υποθέσουμε ότι αγοράζεις ένα υπερηχογράφο για 5.000 ευρώ, τότε αν αυξήσεις την επίσκεψή σου κατά 20 ευρώ, πας δηλαδή από τα 30 στα 50 ευρώ (που να δούμε πόσο εύκολα θα τα δώσει ο Ασθενής...), πρέπει να δεχτείς 250 επισκέψεις όπου αντί για 30 ευρώ θα πάρεις 50 ευρώ λόγω του ότι χρησιμοποίησες υπέρηχο, για να πεις ότι το μηχάνημα έβγαλε τα λεφτά του και από την 251η επίσκεψη και μετά έχεις και κέρδος... Κάποιοι άλλοι μπορεί να προσδοκούν ότι θα κάνουν απόσβεση κρατώντας μεν την τιμή επίσκεψης στα 30 ευρώ αλλά ελπίζοντας ότι θα αυξηθεί η πελατεία τους λόγω του υπερηχογράφου. Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να έχει κανείς 166 επισκέψεις από καινούριους "πελάτες" λόγω της χρήσης του υπέρηχου για να πει ότι έκανε απόσβεση το μηχάνημα ( πόσο εύκολα όμως μπορεί να το υπολογίσει κανείς αυτό; ). Το σωστό βέβαια (αλλά μάλλον αδύνατον να το υπολογίσει κανείς και αυτό) θα ήταν να υπολογίσει και πόσους από τους αρχικούς του πελάτες μπορεί να του φύγουν γιατί λόγω της διενέργειας υπερηχογραφιών δεν προλαβαίνει να μιλήσει αρκετά μαζί τους και να τους κάνει την μίνι "ψυχοθεραπεία" τους που είμαστε τόσο συνηθισμένοι εμείς οι Γενικοί Ιατροί / Παθολόγοι να κάνουμε.
Και πάντα βέβαια, αν θέλει κανείς να είναι σωστός και με την συνείδησή του, πρέπει να απαντήσει ειλικρινά και στο αρχικό ερώτημα: "Σε πόσες από αυτές τις περιπτώσεις με βοήθησε η υπερηχογραφία που εκτέλεσα, ώστε να πάρω πιο αυτόνομες αποφάσεις σε σύγκριση με το αν δεν είχα υπερηχογράφο;"
Η εξέταση της υπερηχογραφίας εξαρτάται πάρα πολύ από τον εξεταστή.
Υπάρχουν ακόμη και Ακτινολόγοι τριγύρω μου των οποίων τα υπερηχογραφικά πορίσματα δεν εμπιστεύομαι (είτε γιατί κάνουν υποδιάγνωση, είτε γιατί κάνουν υπερδιάγνωση), οπότε πόσο μπορώ να εμπιστευτώ αποτελέσματα Ιατρών άλλης ειδικότητας που, κακά τα ψέματα, δεν έχουν τόσο τριβή με το αντικείμενο όσο αυτοί οι Ακτινολόγοι;
Θα μου πεις, πρόβλημά σου αν δεν εμπιστεύεσαι.
Πάντως από ότι φαίνεται με τον ίδιο τρόπο σκέφτονται και στο Σουηδικό ή Νορβηγικό ή Βρετανικό Σύστημα Υγείας όπου οι Γενικοί Ιατροί ΔΕΝ συνηθίζεται να διενεργούν υπερηχογραφήματα.
Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι θεωρώ ότι η υπερηχογραφία πρέπει να απαγορεύεται για Γενικούς - Ιατρούς / Παθολόγους. Απλά θεωρώ ότι για τους περισσότερους Γενικούς Ιατρούς / Παθολόγους δεν έχει νόημα. Όταν όμως πρόκειται για συγκεκριμένες εξετάσεις (όπως π.χ. το eFAST, εκτίμηση αορτής, εκτίμηση της πληρότητας της ουροδόχου κύστης, αγγειακή προσπέλαση υπό υπερηχογραφική καθοδήγηση ή ηχοκαρδιογραφία στην υποστήριξη της ζωής δηλαδή ELS) και όταν επίσης πρόκειται για Γενικούς Ιατρούς / Παθολόγους που δραστηριοποιούνται σε πολύ απομακρυσμένα μέρη ή νησιά ή σε ΤΕΠ νομίζω ότι εκεί η Υπερηχογραφία έχει θέση και εννοείται ότι είναι μικροπρέπεια από πλευράς Ακτινολόγων να μην μοιράζονται τις γνώσεις τους. (Για το πώς μαθαίνει πάντως κανείς υπέρηχο διαβάστε ένα εύστοχο σχόλιο εδώ από Έλληνα συνάδελφο που κάνει ειδικότητα Επειγοντολογίας στην Σουηδία). Επίσης δείτε εδώ ένα άρθρο που δείχνει πώς, κατά την γνώμη μου, θα έπρεπε να μαθαίνουν Υπερηχογραφία οι Κλινικοί Ιατροί που δραστηριοποιούνται στο Τμήμα Επειγόντως Περιστατικών (ΤΕΠ) ή σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) ή σε οποιαδήποτε άλλη Νοσοκομειακή Κλινική χρειάζεται να διενεργούν Υπερηχογραφήματα και οι Κλινικοί Ιατροί της. Πόσες όμως από τις παραπάνω εξετάσεις θα χρειαστεί να κάνει ο ιδιώτης (ή και κρατικός) Γενικός Ιατρός / Παθολόγος που δραστηριοποιείται μέσα ή κοντά, σε αστικό περιβάλλον; Έτσι λοιπόν για εμάς τους υπόλοιπους πιστεύω ότι είναι πιο χρήσιμο να γνωρίζουμε ποιους Ακτινολόγους να εμπιστευόμαστε και ποιους όχι, παρά να χάνουμε τον χρόνο μας με ένα ματσούκι στο χέρι.
Επαγγελματικές συναντήσεις περπατώντας!
Περπατάμε, και τα λέμε! (walk and talk)
Στην Σουηδία (και όχι μόνο) εδώ και χρόνια, στην προσπάθειά τους να συνδυάσουν την άσκηση με τις επαγγελματικές τους υποχρεώσεις, πολλοί κανονίζουν να κάνουν πολλές από τις επαγγελματικές τους συναντήσεις σε υπαίθριο χώρο και περπατώντας.
Τώρα με τον Κοροναϊό αυτό έχει γίνει ακόμη πιο συνηθισμένο.
Μήπως πρέπει να το σκεφτούμε αυτό και στην Ελλάδα που ο καιρός είναι και πολύ πιο ήπιος;
( Για εμάς τους Ιατρούς, μπορεί να είναι μια καλή ιδέα για τις συναντήσεις μας με τους Φαρμακευτικούς Αντιπροσώπους).
