25 April 2008
Ιεράρχηση των κινδύνων για την υγεία μας από τον Π.Ο.Υ.
Το παρακάτω άρθρο μου φαίνεται πολύ ενδιαφέρον.Γίνεται όμως κατανομή των πόρων για την Υγεία με βάση αυτή την ιεράρχηση των κινδύνων;
Του ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΥΝΤΑ, αν. καθηγητή Κοινωνικής Ιατρικής, διευθυντή Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής.
Ολοι, ή σχεδόν όλοι, ξέρουμε πλέον ότι η κακή διατροφή, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η έλλειψη φυσικής άσκησης, η ρύπανση της ατμόσφαιρας κ.ά. βλάπτουν την υγεία μας. Γνωρίζουμε όμως πόσο βλαβερός είναι κάθε ένας από τους παράγοντες αυτούς; Συχνά ακούμε, για παράδειγμα, έναν καπνιστή να λέει πως τι νόημα έχει να κόψει το τσιγάρο όταν αναπνέει τον αέρα της Αθήνας. Πόσο βάσιμη είναι αυτή η δικαιολογία ή μάλλον αυτή η προσπάθεια αποενοχοποίησης;Στα ερωτήματα αυτά ήρθε να απαντήσει πρόσφατα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, προσδιορίζοντας για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες το ποσοστό ευθύνης που αντιστοιχεί σε κάθε γνωστό παράγοντα κινδύνου για την πρόκληση των διαφόρων νοσημάτων στην εποχή μας. Και τι προκύπτει από τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής για την Ελλάδα; Σημειώστε το ποσοστό ευθύνης του κάθε παράγοντα:**Χρήση καπνού 12,9%**Υπέρταση 11,8%**Παχυσαρκία 8,5%**Υψηλή χοληστερίνη 7,6%**Κατάχρηση αλκοόλ 4,3%**Ελλειψη σωματικής άσκησης 3,5%**Χαμηλή κατανάλωση φρούτων-λαχανικών 2,6%**Ναρκωτικά 1,7%**Μη ασφαλές σεξ 0,8%**Ρύπανση περιβάλλοντος 0,6%ΣΥΝΟΛΟ 54,3%Το αν δηλαδή είμαστε υγιείς ή άρρωστοι εξαρτάται περίπου κατά 50% από τους παραπάνω παράγοντες με την ιδιαίτερη βαρύτητα που αναλογεί στον καθένα. Ιδού λοιπόν πεδίον δόξης λαμπρόν για την πρόληψη, που όλοι την αγαπάνε, αλλά λίγοι την παντρεύονται. Και πώς να είναι διαφορετικά όταν στην πρόσφατη πανελλαδική έρευνα Hellas Health Ι, που πραγματοποιήσαμε σε πανελλαδικό δείγμα του ενήλικου πληθυσμού, διαπιστώσαμε στους δύο πιο κρίσιμους τομείς, τη διατροφή και το κάπνισμα, επιδείνωση της κατάστασης.Οι αποκλίσεις από τη μεσογειακή διατροφή, που αποτελούσε τη βάση της ελληνικής διατροφής στο παρελθόν, ξεπερνούν πλέον το 50%. Καταναλώνουμε 2 αντί για 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών ημερησίως, 140 gr. αντί για 60 gr. κόκκινου κρέατος την εβδομάδα, μόνο το 25% της συνιστώμενης δόσης για όσπρια, το 50% για δημητριακά, ενώ ο Ελληνας δεν παίρνει πρωινό γεύμα. Σε ό,τι αφορά το κάπνισμα, σχεδόν οι μισοί ενήλικοι Ελληνες καπνίζουν, με αύξηση της καπνιστικής συνήθειας στις γυναίκες (31%) και στους νέους (44%).Αλλά και στην παχυσαρκία είμαστε πρωταθλητές, με το μέσο όρο του Δείκτη Μάζας Σώματος των Ελλήνων να είναι 26,9 αντί για μέχρι 25, που είναι το φυσιολογικό, το δε 34,5% των ανδρών και το 44,7% των γυναικών είναι σωματικά αδρανείς.
Ανοιχτή συμβουλευτική γραμμή πρόληψης ΙΚΠΙ: 210-7222727.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 22/05/2007
http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=17619948
Του ΓΙΑΝΝΗ ΤΟΥΝΤΑ, αν. καθηγητή Κοινωνικής Ιατρικής, διευθυντή Ινστιτούτου Κοινωνικής και Προληπτικής Ιατρικής.
Ολοι, ή σχεδόν όλοι, ξέρουμε πλέον ότι η κακή διατροφή, το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η έλλειψη φυσικής άσκησης, η ρύπανση της ατμόσφαιρας κ.ά. βλάπτουν την υγεία μας. Γνωρίζουμε όμως πόσο βλαβερός είναι κάθε ένας από τους παράγοντες αυτούς; Συχνά ακούμε, για παράδειγμα, έναν καπνιστή να λέει πως τι νόημα έχει να κόψει το τσιγάρο όταν αναπνέει τον αέρα της Αθήνας. Πόσο βάσιμη είναι αυτή η δικαιολογία ή μάλλον αυτή η προσπάθεια αποενοχοποίησης;Στα ερωτήματα αυτά ήρθε να απαντήσει πρόσφατα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, προσδιορίζοντας για όλες τις ευρωπαϊκές χώρες το ποσοστό ευθύνης που αντιστοιχεί σε κάθε γνωστό παράγοντα κινδύνου για την πρόκληση των διαφόρων νοσημάτων στην εποχή μας. Και τι προκύπτει από τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής για την Ελλάδα; Σημειώστε το ποσοστό ευθύνης του κάθε παράγοντα:**Χρήση καπνού 12,9%**Υπέρταση 11,8%**Παχυσαρκία 8,5%**Υψηλή χοληστερίνη 7,6%**Κατάχρηση αλκοόλ 4,3%**Ελλειψη σωματικής άσκησης 3,5%**Χαμηλή κατανάλωση φρούτων-λαχανικών 2,6%**Ναρκωτικά 1,7%**Μη ασφαλές σεξ 0,8%**Ρύπανση περιβάλλοντος 0,6%ΣΥΝΟΛΟ 54,3%Το αν δηλαδή είμαστε υγιείς ή άρρωστοι εξαρτάται περίπου κατά 50% από τους παραπάνω παράγοντες με την ιδιαίτερη βαρύτητα που αναλογεί στον καθένα. Ιδού λοιπόν πεδίον δόξης λαμπρόν για την πρόληψη, που όλοι την αγαπάνε, αλλά λίγοι την παντρεύονται. Και πώς να είναι διαφορετικά όταν στην πρόσφατη πανελλαδική έρευνα Hellas Health Ι, που πραγματοποιήσαμε σε πανελλαδικό δείγμα του ενήλικου πληθυσμού, διαπιστώσαμε στους δύο πιο κρίσιμους τομείς, τη διατροφή και το κάπνισμα, επιδείνωση της κατάστασης.Οι αποκλίσεις από τη μεσογειακή διατροφή, που αποτελούσε τη βάση της ελληνικής διατροφής στο παρελθόν, ξεπερνούν πλέον το 50%. Καταναλώνουμε 2 αντί για 5 μερίδες φρούτων και λαχανικών ημερησίως, 140 gr. αντί για 60 gr. κόκκινου κρέατος την εβδομάδα, μόνο το 25% της συνιστώμενης δόσης για όσπρια, το 50% για δημητριακά, ενώ ο Ελληνας δεν παίρνει πρωινό γεύμα. Σε ό,τι αφορά το κάπνισμα, σχεδόν οι μισοί ενήλικοι Ελληνες καπνίζουν, με αύξηση της καπνιστικής συνήθειας στις γυναίκες (31%) και στους νέους (44%).Αλλά και στην παχυσαρκία είμαστε πρωταθλητές, με το μέσο όρο του Δείκτη Μάζας Σώματος των Ελλήνων να είναι 26,9 αντί για μέχρι 25, που είναι το φυσιολογικό, το δε 34,5% των ανδρών και το 44,7% των γυναικών είναι σωματικά αδρανείς.
Ανοιχτή συμβουλευτική γραμμή πρόληψης ΙΚΠΙ: 210-7222727.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 22/05/2007
http://www.enet.gr/online/online_text/c=112,id=17619948
Λίστα συνιστώμενων φαρμάκων από το Σουηδικό κράτος.
Στη Σουηδία το μεγαλύτερο μέρος των φόρων που πληρώνουν οι πολίτες πηγαίνει στην τοπική αυτοδιοίκηση σε δημοτικό και νομαρχιακό επίπεδο. Ένα μικρότερο μέρος πηγαίνει στην κεντρική κυβέρνηση στην Στοκχόλμη, η οποία αναδιανέμει τα χρήματα αυτά σε όλη την επικράτεια αναλόγως των προτεραιοτήτων της κεντρικής κυβέρνησης. Η χώρα είναι μοιρασμένη σε 23 νομούς. Ο κάθε νομός είναι υπεύθυνος για το μεγαλύτερο μέρος των εξόδων της υγειονομικής περίθαλψης των κατοίκων του (λειτουργία Κέντρων Υγείας, Νοσοκομείων, πληρωμές Ιατρών και υπόλοιπου Προσωπικού). Ο νομός επιβαρύνεται επίσης για το μεγαλύτερο μέρος της φαρμακευτικής περίθαλψης των κατοίκων του. Ο κάθε νομός βγάζει τις δικές του προτάσεις (μη δεσμευτικές) προς τους Ιατρούς που εργάζονται μέσα στα γεωγραφικά όρια του (εντός και εκτός Νοσοκομείων), για το ποια φάρμακα θεωρούνται ότι έχουν την πιο ευνοική σχέση κόστους / αποτελεσματικότητος. Αυτά τα φάρμακα εκδίδονται υπό την μορφή μιας λίστας φαρμάκων και είναι λίγο-πολύ η ίδια σε όλη την Σουηδία με μικρές διαφορές από νομό σε νομό. Η λίστα αυτή ανανεώνεται τουλάχιστον μια φορά τον χρόνο. Εδώ και καιρό η Σουηδία είναι προσανατολισμένη κατά κύριο λόγο σε γενερικά σκευάσματα. Παρακάτω παραθέτω ενδεικτικά ένα σύνδεσμο με την λίστα φαρμάκων του νομού Jönköping για το τρέχον έτος.(Αν κάνει κανείς κλικ στους υπότιτλους κάτω από την επικεφαλίδα Rådgivande listan 2007βλέπει τότε κανείς πίσω από κάθε υπότιτλο (ο οποίος αντιστοιχεί σε μια ασθένεια ή σύμπτωμα), στην αριστερή στήλη το εμπορικό όνομα των προτεινόμενων φαρμάκων και στη δεξιά στήλη το αντίστοιχο όνομα της δραστικής ουσίας. Μπορεί τότε κανείς και χωρίς να ξέρει Σουηδικά να μαντέψει ποιά φάρμακα θεωρεί η επίσημη Σουηδική Πολιτεία τα πιο ευνοικά από άποψης κόστους/ αποτελεσματικότητος):
http://www.lj.se/index.jsf;jsessionid%3D10F66842644917C1148F07B34BAF168F?nodeId=26448&nodeType=12
http://www.lj.se/index.jsf;jsessionid%3D10F66842644917C1148F07B34BAF168F?nodeId=26448&nodeType=12
Κάποιοι λίγοι θα συνεχίσουμε...
Απόσπασμα από μήνυμα συναδέλφου σχετικά με τα συνδικαλιστικά αίτηματα των Ιατρών του Δημοσίου:
"Με θλίβει το γεγονός ότι το μόνο που ενδιαφέρει τους συναδέλφους είναι αν και πότε θα πληρωθούν τις εφημερίες. Έχω την εντύπωση ότι αν τους διαβεβαίωνε κάποιος ότι θα πληρωθούν, αλλά θα συνεχίσει το μεσαιωνικό σύστημα, προκειμένου να μην χάσουν τα λιγοστά ευρώ θα ήταν πολύ ευτυχισμένοι. Κάποιοι λίγοι θα συνεχίσουμε να μιλούμε για αξιοπρέπεια, για ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, για ποιότητα παροχής υπηρεσιών με κίνδυνο να χαρακτηριστούμε γραφικοί."
"Με θλίβει το γεγονός ότι το μόνο που ενδιαφέρει τους συναδέλφους είναι αν και πότε θα πληρωθούν τις εφημερίες. Έχω την εντύπωση ότι αν τους διαβεβαίωνε κάποιος ότι θα πληρωθούν, αλλά θα συνεχίσει το μεσαιωνικό σύστημα, προκειμένου να μην χάσουν τα λιγοστά ευρώ θα ήταν πολύ ευτυχισμένοι. Κάποιοι λίγοι θα συνεχίσουμε να μιλούμε για αξιοπρέπεια, για ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, για ποιότητα παροχής υπηρεσιών με κίνδυνο να χαρακτηριστούμε γραφικοί."
Σχετικά με το αν θα πληρωθούν τις εφημερίες τους οι Νοσοκομειακοί Ιατροί.
Απόσπασμα από email συναδέλφου που διάβασα πριν περίπου ένα χρόνο αλλά δυστυχώς φαίνεται να έχει διαχρονική ισχύ:
"Με θλίβει το γεγονός ότι το μόνο που ενδιαφέρει τους συναδέλφους είναι αν και πότε θα πληρωθούν τις εφημερίες. Έχω την εντύπωση ότι αν τους διαβεβαίωνε κάποιος ότι θα πληρωθούν, αλλά θα συνεχίσει το μεσαιωνικό σύστημα, προκειμένου να μην χάσουν τα λιγοστά ευρώ θα ήταν πολύ ευτυχισμένοι. Κάποιοι λίγοι θα συνεχίσουμε να μιλούμε για αξιοπρέπεια, για ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, για ποιότητα παροχής υπηρεσιών με κίνδυνο να χαρακτηριστούμε γραφικοί."
"Με θλίβει το γεγονός ότι το μόνο που ενδιαφέρει τους συναδέλφους είναι αν και πότε θα πληρωθούν τις εφημερίες. Έχω την εντύπωση ότι αν τους διαβεβαίωνε κάποιος ότι θα πληρωθούν, αλλά θα συνεχίσει το μεσαιωνικό σύστημα, προκειμένου να μην χάσουν τα λιγοστά ευρώ θα ήταν πολύ ευτυχισμένοι. Κάποιοι λίγοι θα συνεχίσουμε να μιλούμε για αξιοπρέπεια, για ανθρώπινες συνθήκες εργασίας, για ποιότητα παροχής υπηρεσιών με κίνδυνο να χαρακτηριστούμε γραφικοί."
Φτώχεια και αρρώστεια πάνε χέρι - χέρι.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ.
01-10-06.
Ενας στους τέσσερις μένει εκτός ΕΣΥ Aνασφάλιστοι, παράνομα εργαζόμενοι, μακροχρόνια άνεργοι, μετανάστες, ομογενείς και τσιγγάνοι στερούνται τη δωρεάν περίθαλψη
Ενας στους τέσσερις κατοίκους στην Ελλάδα είναι κοινωνικά αποκλεισμένος από το δημόσιο σύστημα Υγείας. Το 27,8% του πληθυσμού δεν απολαμβάνουν τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, είτε γιατί δεν έχουν δικαίωμα σ' αυτήν είτε γιατί δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, φοβούνται ή δυσπιστούν. Οι ανασφάλιστοι, οι παράνομα εργαζόμενοι, οι μακροχρόνια άνεργοι, οι μετανάστες και μια σειρά άλλων κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων, όπως οι ομογενείς και οι τσιγγάνοι, συμπληρώνουν τον πίνακα των πολιτών που δεν προσεγγίζουν τα δημόσια νοσοκομεία. Η ασθένεια στις ομάδες αυτές πυροδοτεί μια άλλη σημαντική συνιστώσα του κοινωνικού αποκλεισμού, την αδυναμία για εργασία. Πέραν της ανθρωπιστικής διάστασης, η πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σχετίζεται άμεσα με τη δημόσια υγεία, ειδικά όσον αφορά τα λοιμώδη νοσήματα. Σε υπόμνημα της Επιτροπής Συντονισμού Κοινωνικών Φορέων προς το Κέντρο Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) τον Φεβρουάριο 2006 επισημαίνεται μια σειρά κινδύνων και σοβαρών παρενεργειών από την απαγόρευση πρόσβασης σε ιατροφαρμακευτική αγωγή ομάδων που κατοικούν στη χώρα μας. Το κείμενο που έχει υιοθετηθεί και από την Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στη Βουλή, ύστερα από εισήγηση του Παρατηρητηρίου για την Ξενοφοβία «Αντιγόνη», παραμένει αναπάντητο.
Αποκλεισμένες οι ευπαθείς ομάδες
Μετανάστες και ανασφάλιστοι είναι οι δύο μεγαλύτερες κατηγορίες αποκλεισμένων από το δημόσιο σύστημα Υγείας. Το συνδικαλιστικό όργανο του ΙΚΑ (ΠΟΣΕ-ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) σε έρευνά του διαπιστώνει ότι ένας στους έξι εργαζομένους είναι ανασφάλιστος - το 7,9% του πληθυσμού. Κατά την πιο συντηρητική εκτίμηση της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος, οι ανασφάλιστοι εργαζόμενοι ανέρχονται στο 5,5% του πληθυσμού και οι μακροχρόνια άνεργοι στο 2,8%. Μαζί με τον όγκο των παράνομων μεταναστών (4,5%) δημιουργούν τουλάχιστον ένα 11,8% του πληθυσμού που δεν έχει πρόσβαση σε δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Αγνοια, φόβος, δυσπιστία
Επιπλέον, οι τσιγγάνοι (4%) και οι ομογενείς (5%), δύο κατηγορίες πληθυσμού στις οποίες το ελληνικό κράτος χορηγεί (με ειδικό βιβλιάριο) πλήρη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, δεν έχουν προσβασιμότητα σε αυτήν. Δηλαδή, δεν καταφεύγουν στα δημόσια νοσοκομεία είτε γιατί αγνοούν τα δικαιώματά τους είτε γιατί δεν εμπιστεύονται το σύστημα Υγείας. Αποκαλυπτικά είναι τα συμπεράσματα μελέτης του Κέντρου Πληροφόρησης και Υποστήριξης «Εύξεινη Πόλη», σύμφωνα με την οποία οι βασικοί λόγοι για τους οποίους οι Ρομ δεν επισκέπτονται εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων είναι ο φόβος και η δυσπιστία απέναντι στις υπηρεσίες Υγείας, η μη ιδιαίτερα φιλική υποδοχή που τους επιφυλάσσεται από το προσωπικό του νοσοκομείου, η δική τους προκατάληψη απέναντι στο σύστημα Υγείας και η άγνοια για τα κοινωνικά τους δικαιώματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ποσοστό εμβολιασμού των παιδιών τους κυμαίνεται, ανάλογα με την κοινότητα, από 0% έως 70%.
Για παρόμοιους λόγους έχουν περιορισμένη προσβασιμότητα στο σύστημα Υγείας οι ομογενείς (εκτιμώνται σε περίπου 200.000 από την πρώην ΕΣΣΔ και σε 150.000 από την Αλβανία).
Γραφειοκρατία και φακελάκι
Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ, ανάλογες επιφυλάξεις και φόβους απέναντι στο ΕΣΥ έχει και ένα ποσοστό συμπολιτών μας (ανέρχεται στο 6% του ελληνικού πληθυσμού) που δεν ανήκει σε καμία ευπαθή ομάδα. Δικαιούνται ιατροφαρμακευτική περίθαλψη αλλά δεν πηγαίνουν στον γιατρό όταν έχουν πραγματική ανάγκη, γιατί είναι «πεπεισμένοι» πως δεν θα εξυπηρετηθούν λόγω γραφειοκρατίας ή λόγω της αδυναμίας τους να καταθέσουν το γνωστό «φακελάκι».
Δηλαδή, ένα 12,8% δεν έχει δικαίωμα πρόσβασης στο δημόσιο σύστημα Υγείας και ένα επιπλέον 15% φοβάται να το προσεγγίσει.
Kινδυνεύουμε από φορείς λοιμωδών
Σε υπόμνημα της Επιτροπής Συντονισμού Κοινωνικών Φορέων προς το Κέντρο Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) υποστηρίζεται ότι οι πρόσφατοι νόμοι και οι εγκύκλιοι του υπ. Υγείας, οι οποίοι απαγορεύουν στο προσωπικό των νοσοκομείων να παρέχουν δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε ανασφάλιστους και παρανόμους, δημιουργούν πληθυσμούς μη ελεγχόμενους, με κόστος όχι μόνο για τους ίδιους αλλά και τη δημόσια υγεία, αν λάβει κανείς υπόψη του τα λοιμώδη και τα χρόνια νοσήματα. Επίσης, επισημαίνεται ότι «αυτού του είδους η προσέγγιση υγείας αποτελεί σαφή παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Γι' αυτό προτείνεται, ειδικά για τα λοιμώδη νοσήματα, η νομοθέτηση δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης όλων, ανεξαρτήτως της νόμιμης ή μη παρουσίας τους στη χώρα, της ύπαρξης ή μη ασφαλιστικής κάλυψης. Ειδικά, μάλιστα, για τον μεταναστευτικό πληθυσμό συστήνεται η τροποποίηση των άρθρων (44 και 84) του μεταναστευτικού νόμου, που στερούν από τους μη νόμιμους μετανάστες τη δυνατότητα να επισκεφθούν νοσοκομείο όταν υπάρχει ανάγκη και διώκουν πειθαρχικά τους ιατρούς οι οποίοι τους εξετάζουν.
Δικαιούχοι περίθαλψης
Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη δικαιούνται οι μη νόμιμοι αλλοδαποί μόνο στην περίπτωση επειγόντων περιστατικών και οι ανήλικοι. Σε ό,τι αφορά τις μολυσματικές ασθένειες, ενώ ο νόμος λέει ότι πρέπει να παρέχονται ιατρικές υπηρεσίες στους λαθρομετανάστες που εντοπίζονται κατά την παράνομη είσοδό τους στη χώρα, δεν ισχύει το ίδιο για τους παράνομους μετανάστες που δεν έχουν συλληφθεί κατά την άφιξή τους. Επίσης, δεν έχουν δικαίωμα δωρεάν ιατρικών υπηρεσιών τα θύματα εμπορίας ανθρώπων που έχουν χαρακτηριστεί ως τέτοια από την Εισαγγελία.
Σε μείζον θέμα αναδεικνύεται και η έλλειψη εκπαίδευσης των ιατρών σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Συχνά, οι κοινωνικές υπηρεσίες των νοσοκομείων δεν γνωρίζουν ότι μπορούν να διεκδικήσουν χρήματα από άλλους φορείς για τη νοσηλεία ανασφάλιστων.
Πρόσφυγας γέννησε παιδί με έιτζ λόγω άγνοιας
Η Γκλόρια, από τη Σιέρα Λεόνε, έφθασε 22 ετών στην Ελλάδα, με καραβιά διακινητών από την Κω, προερχόμενη από τη Συρία. Εκανε αίτηση για παροχή ασύλου. Κατά την παραμονή της εδώ συνάντησε τον άντρα της και έμεινε έγκυος. Επειδή κανείς δεν την πληροφόρησε ότι ως αιτούσα άσυλο είχε δικαίωμα δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, δεν απευθύνθηκε σε γιατρό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, ενώ δούλευε καθώς ο σύζυγός της συνελήφθη να πουλάει CD και απελάθηκε στην Τουρκία. Επίτοκη, λιποθύμησε στην είσοδο της πολυκατοικίας όπου έμενε και μεταφέρθηκε στο μαιευτήριο του Νοσ. Αλεξάνδρα όπου και γέννησε. Της έγινε HIV τεστ και απέβη θετικό. Παρά το γεγονός ότι είχε πυρετό, το νοσοκομείο επέμενε στο εξιτήριό της. Η νεαρή μητέρα παρακάλεσε να φιλοξενήσουν για λίγο το παιδί της μέχρι να βρει τρόπο να το φροντίζει κάποιος ώστε να δουλεύει. Με μόνη συμπαραστάτιδα την κοινωνική λειτουργό του νοσοκομείου, παρεπέμφθη στη Μονάδα Ειδικών Λοιμώξεων του Ν. «Α. Συγγρός». Ψυχίατρος, μέλος της Act Up HELLAS, που δουλεύει εθελοντικά στη ΜΕΛ, ανέλαβε τη διαπραγμάτευση με τη ΓΑΔΑ προκειμένου να επισπευσθεί η διαδικασία παροχής ασύλου και για ανθρωπιστικούς λόγους λόγω της οροθετικότητάς της. Ενώ τα μέλη της Act Up HELLAS έκαναν προσπάθειες να εκδοθούν χαρτιά για το παιδί, η μητέρα νοσηλευόταν με υψηλό πυρετό, αναιμία και αιμορραγία από το γεννητικό σύστημα στο Ν. «Α. Συγγρός». (Το «Ελενα», που την είχε εξετάσει ως επείγον περιστατικό, είχε αρνηθεί να τη νοσηλεύσει.) Τελικά, με τη βοήθεια των μελών της οργάνωσης κατάφερε να βγάλει χαρτιά, να πάρει το παιδί και με την παρέμβαση των ιατρών της ΜΕΛ να εγκατασταθεί στον ξενώνα για οροθετικούς στα Καμίνια. Αργότερα, μαθαίνοντας ότι είχε δικαίωμα σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ως πρόσφυγας, θύμωσε πολύ. Αν το γνώριζε, θα είχε ως έγκυος επισκεφθεί γιατρό και θα είχαν μειωθεί οι πιθανότητες μετάδοσης της HIV λοίμωξης στο παιδί της.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100032_01/10/2006_199601
01-10-06.
Ενας στους τέσσερις μένει εκτός ΕΣΥ Aνασφάλιστοι, παράνομα εργαζόμενοι, μακροχρόνια άνεργοι, μετανάστες, ομογενείς και τσιγγάνοι στερούνται τη δωρεάν περίθαλψη
Ενας στους τέσσερις κατοίκους στην Ελλάδα είναι κοινωνικά αποκλεισμένος από το δημόσιο σύστημα Υγείας. Το 27,8% του πληθυσμού δεν απολαμβάνουν τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, είτε γιατί δεν έχουν δικαίωμα σ' αυτήν είτε γιατί δεν γνωρίζουν τα δικαιώματά τους, φοβούνται ή δυσπιστούν. Οι ανασφάλιστοι, οι παράνομα εργαζόμενοι, οι μακροχρόνια άνεργοι, οι μετανάστες και μια σειρά άλλων κοινωνικά αποκλεισμένων ομάδων, όπως οι ομογενείς και οι τσιγγάνοι, συμπληρώνουν τον πίνακα των πολιτών που δεν προσεγγίζουν τα δημόσια νοσοκομεία. Η ασθένεια στις ομάδες αυτές πυροδοτεί μια άλλη σημαντική συνιστώσα του κοινωνικού αποκλεισμού, την αδυναμία για εργασία. Πέραν της ανθρωπιστικής διάστασης, η πρόσβαση στην ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σχετίζεται άμεσα με τη δημόσια υγεία, ειδικά όσον αφορά τα λοιμώδη νοσήματα. Σε υπόμνημα της Επιτροπής Συντονισμού Κοινωνικών Φορέων προς το Κέντρο Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) τον Φεβρουάριο 2006 επισημαίνεται μια σειρά κινδύνων και σοβαρών παρενεργειών από την απαγόρευση πρόσβασης σε ιατροφαρμακευτική αγωγή ομάδων που κατοικούν στη χώρα μας. Το κείμενο που έχει υιοθετηθεί και από την Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου στη Βουλή, ύστερα από εισήγηση του Παρατηρητηρίου για την Ξενοφοβία «Αντιγόνη», παραμένει αναπάντητο.
Αποκλεισμένες οι ευπαθείς ομάδες
Μετανάστες και ανασφάλιστοι είναι οι δύο μεγαλύτερες κατηγορίες αποκλεισμένων από το δημόσιο σύστημα Υγείας. Το συνδικαλιστικό όργανο του ΙΚΑ (ΠΟΣΕ-ΙΚΑ-ΕΤΑΜ) σε έρευνά του διαπιστώνει ότι ένας στους έξι εργαζομένους είναι ανασφάλιστος - το 7,9% του πληθυσμού. Κατά την πιο συντηρητική εκτίμηση της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας Ελλάδος, οι ανασφάλιστοι εργαζόμενοι ανέρχονται στο 5,5% του πληθυσμού και οι μακροχρόνια άνεργοι στο 2,8%. Μαζί με τον όγκο των παράνομων μεταναστών (4,5%) δημιουργούν τουλάχιστον ένα 11,8% του πληθυσμού που δεν έχει πρόσβαση σε δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.
Αγνοια, φόβος, δυσπιστία
Επιπλέον, οι τσιγγάνοι (4%) και οι ομογενείς (5%), δύο κατηγορίες πληθυσμού στις οποίες το ελληνικό κράτος χορηγεί (με ειδικό βιβλιάριο) πλήρη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη, δεν έχουν προσβασιμότητα σε αυτήν. Δηλαδή, δεν καταφεύγουν στα δημόσια νοσοκομεία είτε γιατί αγνοούν τα δικαιώματά τους είτε γιατί δεν εμπιστεύονται το σύστημα Υγείας. Αποκαλυπτικά είναι τα συμπεράσματα μελέτης του Κέντρου Πληροφόρησης και Υποστήριξης «Εύξεινη Πόλη», σύμφωνα με την οποία οι βασικοί λόγοι για τους οποίους οι Ρομ δεν επισκέπτονται εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων είναι ο φόβος και η δυσπιστία απέναντι στις υπηρεσίες Υγείας, η μη ιδιαίτερα φιλική υποδοχή που τους επιφυλάσσεται από το προσωπικό του νοσοκομείου, η δική τους προκατάληψη απέναντι στο σύστημα Υγείας και η άγνοια για τα κοινωνικά τους δικαιώματα. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ποσοστό εμβολιασμού των παιδιών τους κυμαίνεται, ανάλογα με την κοινότητα, από 0% έως 70%.
Για παρόμοιους λόγους έχουν περιορισμένη προσβασιμότητα στο σύστημα Υγείας οι ομογενείς (εκτιμώνται σε περίπου 200.000 από την πρώην ΕΣΣΔ και σε 150.000 από την Αλβανία).
Γραφειοκρατία και φακελάκι
Το πιο εντυπωσιακό όμως είναι ότι, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΣΥΕ, ανάλογες επιφυλάξεις και φόβους απέναντι στο ΕΣΥ έχει και ένα ποσοστό συμπολιτών μας (ανέρχεται στο 6% του ελληνικού πληθυσμού) που δεν ανήκει σε καμία ευπαθή ομάδα. Δικαιούνται ιατροφαρμακευτική περίθαλψη αλλά δεν πηγαίνουν στον γιατρό όταν έχουν πραγματική ανάγκη, γιατί είναι «πεπεισμένοι» πως δεν θα εξυπηρετηθούν λόγω γραφειοκρατίας ή λόγω της αδυναμίας τους να καταθέσουν το γνωστό «φακελάκι».
Δηλαδή, ένα 12,8% δεν έχει δικαίωμα πρόσβασης στο δημόσιο σύστημα Υγείας και ένα επιπλέον 15% φοβάται να το προσεγγίσει.
Kινδυνεύουμε από φορείς λοιμωδών
Σε υπόμνημα της Επιτροπής Συντονισμού Κοινωνικών Φορέων προς το Κέντρο Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) υποστηρίζεται ότι οι πρόσφατοι νόμοι και οι εγκύκλιοι του υπ. Υγείας, οι οποίοι απαγορεύουν στο προσωπικό των νοσοκομείων να παρέχουν δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη σε ανασφάλιστους και παρανόμους, δημιουργούν πληθυσμούς μη ελεγχόμενους, με κόστος όχι μόνο για τους ίδιους αλλά και τη δημόσια υγεία, αν λάβει κανείς υπόψη του τα λοιμώδη και τα χρόνια νοσήματα. Επίσης, επισημαίνεται ότι «αυτού του είδους η προσέγγιση υγείας αποτελεί σαφή παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων».
Γι' αυτό προτείνεται, ειδικά για τα λοιμώδη νοσήματα, η νομοθέτηση δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης όλων, ανεξαρτήτως της νόμιμης ή μη παρουσίας τους στη χώρα, της ύπαρξης ή μη ασφαλιστικής κάλυψης. Ειδικά, μάλιστα, για τον μεταναστευτικό πληθυσμό συστήνεται η τροποποίηση των άρθρων (44 και 84) του μεταναστευτικού νόμου, που στερούν από τους μη νόμιμους μετανάστες τη δυνατότητα να επισκεφθούν νοσοκομείο όταν υπάρχει ανάγκη και διώκουν πειθαρχικά τους ιατρούς οι οποίοι τους εξετάζουν.
Δικαιούχοι περίθαλψης
Σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις, δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη δικαιούνται οι μη νόμιμοι αλλοδαποί μόνο στην περίπτωση επειγόντων περιστατικών και οι ανήλικοι. Σε ό,τι αφορά τις μολυσματικές ασθένειες, ενώ ο νόμος λέει ότι πρέπει να παρέχονται ιατρικές υπηρεσίες στους λαθρομετανάστες που εντοπίζονται κατά την παράνομη είσοδό τους στη χώρα, δεν ισχύει το ίδιο για τους παράνομους μετανάστες που δεν έχουν συλληφθεί κατά την άφιξή τους. Επίσης, δεν έχουν δικαίωμα δωρεάν ιατρικών υπηρεσιών τα θύματα εμπορίας ανθρώπων που έχουν χαρακτηριστεί ως τέτοια από την Εισαγγελία.
Σε μείζον θέμα αναδεικνύεται και η έλλειψη εκπαίδευσης των ιατρών σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Συχνά, οι κοινωνικές υπηρεσίες των νοσοκομείων δεν γνωρίζουν ότι μπορούν να διεκδικήσουν χρήματα από άλλους φορείς για τη νοσηλεία ανασφάλιστων.
Πρόσφυγας γέννησε παιδί με έιτζ λόγω άγνοιας
Η Γκλόρια, από τη Σιέρα Λεόνε, έφθασε 22 ετών στην Ελλάδα, με καραβιά διακινητών από την Κω, προερχόμενη από τη Συρία. Εκανε αίτηση για παροχή ασύλου. Κατά την παραμονή της εδώ συνάντησε τον άντρα της και έμεινε έγκυος. Επειδή κανείς δεν την πληροφόρησε ότι ως αιτούσα άσυλο είχε δικαίωμα δωρεάν ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, δεν απευθύνθηκε σε γιατρό κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης της, ενώ δούλευε καθώς ο σύζυγός της συνελήφθη να πουλάει CD και απελάθηκε στην Τουρκία. Επίτοκη, λιποθύμησε στην είσοδο της πολυκατοικίας όπου έμενε και μεταφέρθηκε στο μαιευτήριο του Νοσ. Αλεξάνδρα όπου και γέννησε. Της έγινε HIV τεστ και απέβη θετικό. Παρά το γεγονός ότι είχε πυρετό, το νοσοκομείο επέμενε στο εξιτήριό της. Η νεαρή μητέρα παρακάλεσε να φιλοξενήσουν για λίγο το παιδί της μέχρι να βρει τρόπο να το φροντίζει κάποιος ώστε να δουλεύει. Με μόνη συμπαραστάτιδα την κοινωνική λειτουργό του νοσοκομείου, παρεπέμφθη στη Μονάδα Ειδικών Λοιμώξεων του Ν. «Α. Συγγρός». Ψυχίατρος, μέλος της Act Up HELLAS, που δουλεύει εθελοντικά στη ΜΕΛ, ανέλαβε τη διαπραγμάτευση με τη ΓΑΔΑ προκειμένου να επισπευσθεί η διαδικασία παροχής ασύλου και για ανθρωπιστικούς λόγους λόγω της οροθετικότητάς της. Ενώ τα μέλη της Act Up HELLAS έκαναν προσπάθειες να εκδοθούν χαρτιά για το παιδί, η μητέρα νοσηλευόταν με υψηλό πυρετό, αναιμία και αιμορραγία από το γεννητικό σύστημα στο Ν. «Α. Συγγρός». (Το «Ελενα», που την είχε εξετάσει ως επείγον περιστατικό, είχε αρνηθεί να τη νοσηλεύσει.) Τελικά, με τη βοήθεια των μελών της οργάνωσης κατάφερε να βγάλει χαρτιά, να πάρει το παιδί και με την παρέμβαση των ιατρών της ΜΕΛ να εγκατασταθεί στον ξενώνα για οροθετικούς στα Καμίνια. Αργότερα, μαθαίνοντας ότι είχε δικαίωμα σε ιατροφαρμακευτική περίθαλψη ως πρόσφυγας, θύμωσε πολύ. Αν το γνώριζε, θα είχε ως έγκυος επισκεφθεί γιατρό και θα είχαν μειωθεί οι πιθανότητες μετάδοσης της HIV λοίμωξης στο παιδί της.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100032_01/10/2006_199601
Η καλή υγεία συμβαδίζει με τα καλά εισοδήματα.
ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ, 22.10.2006
Η καλή υγεία συμβαδίζει με τα καλά εισοδήματα Η σωτήρια πρόληψη είναι προνόμιο των εχόντων αλλά και των μορφωμένων.
Της Μαριας Δεληθαναση.
Οσο πιο υψηλό το εισόδημα και το μορφωτικό επίπεδο, τόσο καλύτερη είναι η υγεία. Η πρόληψη είναι προνόμιο των εχόντων. Το ίδιο και η φροντίδα των δοντιών. Οι φτωχοί διατηρούν τα πρωτεία στα φάρμακα. Είναι η «εύκολη» λύση για όποιον αδυνατεί να πληρώσει εξειδικευμένο γιατρό και καλού επιπέδου παροχή φροντίδας.
Οι άποροι και φτωχοί, όχι μόνο δεν κάνουν χρήση των προληπτικών υπηρεσιών Υγείας, αλλά καταφεύγουν στα νοσοκομεία όταν η κατάστασή τους είναι ήδη επιβαρυμένη. Γι’ αυτό παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά ημερών παραμονής σε νοσοκομεία και ποσοστά θανάτων εντός νοσοκομείων.
Αυτά είναι μερικά από τα συμπεράσματα δύο ερευνών του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, που τιτλοφορούνται «Κοινωνικές ανισότητες στην Υγεία και τις υπηρεσίες Υγείας στην Ελλάδα» (Μ. Χρυσάκης, Κ. Σουλιώτης) και «Φτώχεια και αποστέρηση στην Υγεία» (Μ. Χρυσάκης, Ε. Φαγιαδάκη, Ο. Παπαλιού, Η. Σιάτης).
Ελλιπή χρήση των υπηρεσιών Υγείας κάνουν συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες, που παράλληλα χαρακτηρίζονται από υψηλό κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού, όπως οι μετανάστες, οι ηλικιωμένοι με πρόβλημα μετακίνησης, τα άτομα με αναπηρία, οι χρόνια πάσχοντες. Στα άτομα που ανήκουν σ’ αυτές τις ομάδες η ασθένεια έχει σαρωτικές συνέπειες. Επιδρά αρνητικά στο εισόδημα και στην ικανότητα προς εργασία, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος αποστέρησης που συντηρεί και αναπαράγει τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Αύξηση 50% των δαπανών σε 17 χρόνια
Οπως σημειώνεται στην έρευνα των Μ. Χρυσάκη και Κ. Σουλιώτη, η μέση μηνιαία δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για την αγορά υπηρεσιών Υγείας την τελευταία εικοσαετία αυξάνεται συνεχώς. Είναι χαρακτηριστικό ότι από 61,98 ευρώ το 1981–82 (σε σταθερές τιμές) έφθασε τα 94,58 ευρώ το 1998–99 (αύξηση 50%). Σήμερα, περίπου το 50% του συνόλου των δαπανών για την Υγεία είναι ιδιωτικές. Οπως διαπιστώνεται, το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων που δαπανούν οι Ελληνες για αγορά υπηρεσιών και αγαθών Υγείας αφορά ιδιωτικές δαπάνες για υπηρεσίες ιατρών κάθε ειδικότητας εκτός νοσοκομείου (68,97% επί της συνολικής μέσης κατά κεφαλήν ιδιωτικής δαπάνης για Υγεία).
Τη μερίδα του λέοντος απορροφούν οι ιδιωτικές δαπάνες για την οδοντιατρική περίθαλψη (38,65%) και ακολουθούν οι δαπάνες για υπηρεσίες άλλων ιατρών (23,73%). Σημαντικά είναι τα ποσά που δαπανώνται για αγορά φαρμάκων (18,66% της συνολικής μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης για αγορά υπηρεσιών και αγαθών Υγείας).
Με διαχωρισμένα τα νοικοκυριά σε οκτώ κλιμάκια καταναλωτικής δαπάνης, διαπιστώνεται ότι τα νοικοκυριά που κατατάσσονται στα δύο υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια εμφανίζουν ιδιωτικές δαπάνες για υπηρεσίες και αγαθά Υγείας σημαντικά μεγαλύτερες από τον κατά κεφαλήν μέσον όρο (134,85 – 318,73%). Αντιθέτως, οι κατά κεφαλήν ιδιωτικές δαπάνες για την Υγεία, στα νοικοκυριά των χαμηλοτέρων και μεσαίων εισοδημάτων κυμαίνονται σε χαμηλά επίπεδα: για τα τρία πρώτα κλιμάκια καταναλωτικής δαπάνης κυμαίνονται από 37,53% έως 87,79%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαφοροποιήσεις των δαπανών Υγείας ανά εισοδηματικό κλιμάκιο, ανάλογα με το είδος των αγορών υπηρεσιών και αγαθών Υγείας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η υψηλότερη εισοδηματική κλίμακα δαπανά 171 φορές περισσότερα χρήματα για οδοντιατρικές υπηρεσίες συγκριτικά με τη χαμηλότερη. (Οι φτωχότεροι δαπανούν για οδοντιατρικές υπηρεσίες 2,51% της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης και οι ευπορότεροι το 430,43%.) Για ιδιωτική νοσοκομειακή περίθαλψη, οι πλουσιότεροι δαπανούν 75 φορές περισσότερα χρήματα από τους πένητες. (Οι φτωχότεροι δαπανούν 5,74% και οι πλουσιότεροι 429,41% της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης.) Στις δαπάνες για φάρμακα, οι πλούσιοι δαπανούν όσα περίπου και οι φτωχοί (125,62% της μέσης καταναλωτικής δαπάνης οι φτωχότεροι και 153,61% οι πλουσιότεροι).
Η «εύκολη λύση» του φαρμακείου
Τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος εμφανίζονται να πληρώνουν κατά κεφαλήν μεγαλύτερα ποσά απ’ ό,τι τα νοικοκυριά μεσαίων εισοδημάτων (125,62% τα φτωχά νοικοκυριά και 84,54% τα μεσαία) για φάρμακα. Οπως σχολιάζουν οι κ. Χρυσάκης και Σουλιώτης, «η κατάσταση σχετίζεται έως ένα βαθμό με την ελλιπή ασφαλιστική κάλυψη των φτωχότερων στρωμάτων του πληθυσμού, που αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα προβλήματα αποκλεισμού από τις υπηρεσίες του κοινωνικού κράτους. Από την άλλη πλευρά, η περιορισμένη δυνατότητα που έχουν τα εν λόγω νοικοκυριά να προσφύγουν στις δημόσιες και κυρίως ιδιωτικές υπηρεσίες περίθαλψης έχουν ως αποτέλεσμα να οδηγούνται στην “εύκολη” λύση του φαρμακείου, όπου χωρίς επιπλέον κόστος μπορούν να προμηθεύονται το μεγαλύτερο μέρος των φαρμάκων που έχουν ανάγκη».
Η νοσηρότητα πλήττει τα αδύνατα στρώματα
Οσο πιο καλή είναι η εισοδηματική κατάσταση των ατόμων, τόσο πιο καλό εμφανίζεται το αυτο–αξιολογούμενο επίπεδο υγείας. Οπως σημειώνεται από τους ερευνητές του ΕΚΚΕ Μ. Χρυσάκη, Ε. Φαγαδάκη, Ο. Παπαλιού και Η. Σιάτη, οι φτωχοί αξιολογούν ως κακό ή πολύ κακό το επίπεδο υγείας τους σε ποσοστό σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με τους μη φτωχούς (15% και 8% αντίστοιχα). Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνα του τομέα Οικονομικών της Υγείας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, μόλις το 2% των ατόμων με εισόδημα άνω των 1.500 ευρώ θεωρούν κακό ή πολύ κακό το επίπεδο της υγείας τους. Το αντίστοιχο ποσοστό για τα άτομα με μηνιαίο εισόδημα κάτω από 440 ευρώ είναι πολλαπλάσιο και ανέρχεται σε 13,7%. Τα άτομα με μηνιαίο εισόδημα άνω των 1.500 ευρώ αξιολογούν σε ποσοστό 85% το επίπεδο της υγείας τους ως «πολύ καλό ή καλό». Το αντίστοιχο ποσοστό για άτομα με μηνιαίο εισόδημα κάτω από 440 ευρώ φθάνει μόλις το 43,3%.
Δυνατότητα πρόσβασης
Τα άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο δηλώνουν σε μεγαλύτερα ποσοστά πολύ κακή και κακή υγεία. Αυτό συμβαίνει, διότι τα άτομα με υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης έχουν καλύτερη πληροφόρηση και κατ’ επέκταση καλύτερη πρόσβαση στις υπηρεσίες Υγείας. Επίσης, υιοθετούν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, διότι έχουν μεγαλύτερη συναίσθηση των κινδύνων.
Το χαμηλό εισόδημα συνεπάγεται μικρότερη πρόσβαση σε προληπτικές (συμβουλευτικές) και θεραπευτικές (συνταγογράφηση φαρμάκων και νοσοκομειακή περίθαλψη) υπηρεσίες Υγείας υψηλού επιπέδου. Συνάμα, το χαμηλό εισόδημα συνεπάγεται μικρότερη πρόσβαση σε πρωτοβάθμιες οδοντιατρικές και ειδικές ιατρικές φροντίδες σε σχέση με τα μεσαία και υψηλά εισοδήματα. Τα άτομα ανωτέρων εισοδηματικών κλιμακίων προσφεύγουν συχνότερα σε γιατρούς ειδικοτήτων σε σχέση με τους φτωχούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι τρεις στους τέσσερις φτωχούς δεν επισκέπτονται οδοντίατρο για οικονομικούς λόγους. Αντιθέτως, μεταξύ των μη φτωχών, άλλοι κύριοι λόγοι μη επίσκεψης στον οδοντίατρο είναι η έλλειψη χρόνου και ο φόβος.
Αξιοσημείωση διαφορά εμφανίζεται στην αδυναμία επίσκεψης των φτωχών σε ειδικό γιατρό εξαιτίας δυσκολίας πρόσβασης. Αυτό αποδίδεται κυρίως στην υπερσυγκέντρωση των ειδικών γιατρών στα μεγάλα αστικά κέντρα. Σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, τα ποσοστά γιατρών στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη είναι πολύ υψηλότερα από τις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας (61,9 ειδικοί γιατροί/10.000 κατοίκους στην Αθήνα και 58,6 στη Θεσσαλονίκη, έναντι 39,3 για το σύνολο της χώρας).
Παράλληλα, σύμφωνα με την έρευνα της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, διαπιστώνεται ότι τα άτομα με μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα μικρότερο των 440 ευρώ εμφανίζουν συχνότητα εισαγωγής σε νοσοκομείο τουλάχιστον μία φορά τον τελευταίο μήνα σε ποσοστό 9,4%. Αντιθέτως, όσο αυξάνεται το εισόδημα τόσο μειώνεται η συχνότητα εισαγωγής σε νοσοκομείο και σταθεροποιείται στο 4%, περίπου, για εισοδήματα άνω των 880 ευρώ μηνιαίως.
Κατά συνέπεια, το χαμηλό εισόδημα σχετίζεται άμεσα με χαμηλά επίπεδα υγείας και περιορισμένες δυνατότητες χρήσης υπηρεσιών Υγείας που συνεπάγονται αυξημένο κόστος για τον χρήστη. Αντιθέτως, η χρήση των δημοσίων υπηρεσιών Υγείας και των υποκαταστάτων τους (π.χ. φαρμακεία) δεν φαίνεται να προσδιορίζεται άμεσα από το ύψος του εισοδήματος των ατόμων αλλά από την κατάσταση της υγείας τους.
Αυξημένοι οι θάνατοι απόρων ασθενών στα νοσοκομεία
Η κατάσταση υγείας των απόρων (ανασφάλιστοι άποροι) εμφανίζεται ιδιαιτέρως επιβαρυμένη. Η μέση διάρκεια νοσηλείας των απόρων είναι 61 ημέρες, δηλαδή 4,6 φορές μεγαλύτερη απ’ ό,τι ο αντίστοιχος μέσος όρος για το σύνολο των νοσηλευθέντων στα ελληνικά νοσοκομεία. Οπως σημειώνεται από τους Μ. Χρυσάκη και Κ. Σουλιώτη, «η μακρά διάρκεια νοσηλείας υποδηλώνει, πέραν των άλλων, τη βαρύτητα της νόσου και άρα στην περίπτωση των απόρων δείχνει ότι υφίσταται σημαντική διαφοροποίηση του νοσολογικού φάσματος». Συνήθεις νόσοι των απόρων είναι οι ψυχικές διαταραχές, οι λοιμώξεις, τα αναπνευστικά και τα νοσήματα της περιγεννητικής περιόδου. Οσον αφορά τις ηλικίες των νοσηλευθέντων, υπάρχει σημαντική υπεροχή των οικονομικά αδύνατων ασθενών στην ηλικία των 0–5 ετών. Το 4,2% του συνόλου των νοσηλευθέντων παιδιών είναι άπορα με σχεδόν ανύπαρκτη ασφαλιστική κάλυψη. Οσον αφορά την παραμονή των νοσηλευθέντων στα νοσοκομεία διαπιστώνεται πως το 8,7% των ασθενών που νοσηλεύονται στα νοσοκομεία για περισσότερες από 61 ημέρες είναι άποροι. Η διερεύνηση του Δείκτη Εκβασης Νοσηλείας δείχνει ότι ένα σχετικά σημαντικό ποσοστό απόρων ασθενών πεθαίνει στα νοσοκομεία είτε λόγω της βαρύτητας της νόσου είτε λόγω έλλειψης φροντίδας από το κοινωνικό και συγγενικό περιβάλλον.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100032_22/10/2006_202235
Η καλή υγεία συμβαδίζει με τα καλά εισοδήματα Η σωτήρια πρόληψη είναι προνόμιο των εχόντων αλλά και των μορφωμένων.
Της Μαριας Δεληθαναση.
Οσο πιο υψηλό το εισόδημα και το μορφωτικό επίπεδο, τόσο καλύτερη είναι η υγεία. Η πρόληψη είναι προνόμιο των εχόντων. Το ίδιο και η φροντίδα των δοντιών. Οι φτωχοί διατηρούν τα πρωτεία στα φάρμακα. Είναι η «εύκολη» λύση για όποιον αδυνατεί να πληρώσει εξειδικευμένο γιατρό και καλού επιπέδου παροχή φροντίδας.
Οι άποροι και φτωχοί, όχι μόνο δεν κάνουν χρήση των προληπτικών υπηρεσιών Υγείας, αλλά καταφεύγουν στα νοσοκομεία όταν η κατάστασή τους είναι ήδη επιβαρυμένη. Γι’ αυτό παρουσιάζουν τα υψηλότερα ποσοστά ημερών παραμονής σε νοσοκομεία και ποσοστά θανάτων εντός νοσοκομείων.
Αυτά είναι μερικά από τα συμπεράσματα δύο ερευνών του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών, που τιτλοφορούνται «Κοινωνικές ανισότητες στην Υγεία και τις υπηρεσίες Υγείας στην Ελλάδα» (Μ. Χρυσάκης, Κ. Σουλιώτης) και «Φτώχεια και αποστέρηση στην Υγεία» (Μ. Χρυσάκης, Ε. Φαγιαδάκη, Ο. Παπαλιού, Η. Σιάτης).
Ελλιπή χρήση των υπηρεσιών Υγείας κάνουν συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες, που παράλληλα χαρακτηρίζονται από υψηλό κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού, όπως οι μετανάστες, οι ηλικιωμένοι με πρόβλημα μετακίνησης, τα άτομα με αναπηρία, οι χρόνια πάσχοντες. Στα άτομα που ανήκουν σ’ αυτές τις ομάδες η ασθένεια έχει σαρωτικές συνέπειες. Επιδρά αρνητικά στο εισόδημα και στην ικανότητα προς εργασία, με αποτέλεσμα να δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος αποστέρησης που συντηρεί και αναπαράγει τη φτώχεια και τον κοινωνικό αποκλεισμό.
Αύξηση 50% των δαπανών σε 17 χρόνια
Οπως σημειώνεται στην έρευνα των Μ. Χρυσάκη και Κ. Σουλιώτη, η μέση μηνιαία δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών για την αγορά υπηρεσιών Υγείας την τελευταία εικοσαετία αυξάνεται συνεχώς. Είναι χαρακτηριστικό ότι από 61,98 ευρώ το 1981–82 (σε σταθερές τιμές) έφθασε τα 94,58 ευρώ το 1998–99 (αύξηση 50%). Σήμερα, περίπου το 50% του συνόλου των δαπανών για την Υγεία είναι ιδιωτικές. Οπως διαπιστώνεται, το μεγαλύτερο μέρος των χρημάτων που δαπανούν οι Ελληνες για αγορά υπηρεσιών και αγαθών Υγείας αφορά ιδιωτικές δαπάνες για υπηρεσίες ιατρών κάθε ειδικότητας εκτός νοσοκομείου (68,97% επί της συνολικής μέσης κατά κεφαλήν ιδιωτικής δαπάνης για Υγεία).
Τη μερίδα του λέοντος απορροφούν οι ιδιωτικές δαπάνες για την οδοντιατρική περίθαλψη (38,65%) και ακολουθούν οι δαπάνες για υπηρεσίες άλλων ιατρών (23,73%). Σημαντικά είναι τα ποσά που δαπανώνται για αγορά φαρμάκων (18,66% της συνολικής μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης για αγορά υπηρεσιών και αγαθών Υγείας).
Με διαχωρισμένα τα νοικοκυριά σε οκτώ κλιμάκια καταναλωτικής δαπάνης, διαπιστώνεται ότι τα νοικοκυριά που κατατάσσονται στα δύο υψηλότερα εισοδηματικά κλιμάκια εμφανίζουν ιδιωτικές δαπάνες για υπηρεσίες και αγαθά Υγείας σημαντικά μεγαλύτερες από τον κατά κεφαλήν μέσον όρο (134,85 – 318,73%). Αντιθέτως, οι κατά κεφαλήν ιδιωτικές δαπάνες για την Υγεία, στα νοικοκυριά των χαμηλοτέρων και μεσαίων εισοδημάτων κυμαίνονται σε χαμηλά επίπεδα: για τα τρία πρώτα κλιμάκια καταναλωτικής δαπάνης κυμαίνονται από 37,53% έως 87,79%.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαφοροποιήσεις των δαπανών Υγείας ανά εισοδηματικό κλιμάκιο, ανάλογα με το είδος των αγορών υπηρεσιών και αγαθών Υγείας. Είναι χαρακτηριστικό ότι η υψηλότερη εισοδηματική κλίμακα δαπανά 171 φορές περισσότερα χρήματα για οδοντιατρικές υπηρεσίες συγκριτικά με τη χαμηλότερη. (Οι φτωχότεροι δαπανούν για οδοντιατρικές υπηρεσίες 2,51% της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης και οι ευπορότεροι το 430,43%.) Για ιδιωτική νοσοκομειακή περίθαλψη, οι πλουσιότεροι δαπανούν 75 φορές περισσότερα χρήματα από τους πένητες. (Οι φτωχότεροι δαπανούν 5,74% και οι πλουσιότεροι 429,41% της μέσης κατά κεφαλήν δαπάνης.) Στις δαπάνες για φάρμακα, οι πλούσιοι δαπανούν όσα περίπου και οι φτωχοί (125,62% της μέσης καταναλωτικής δαπάνης οι φτωχότεροι και 153,61% οι πλουσιότεροι).
Η «εύκολη λύση» του φαρμακείου
Τα νοικοκυριά χαμηλότερου εισοδήματος εμφανίζονται να πληρώνουν κατά κεφαλήν μεγαλύτερα ποσά απ’ ό,τι τα νοικοκυριά μεσαίων εισοδημάτων (125,62% τα φτωχά νοικοκυριά και 84,54% τα μεσαία) για φάρμακα. Οπως σχολιάζουν οι κ. Χρυσάκης και Σουλιώτης, «η κατάσταση σχετίζεται έως ένα βαθμό με την ελλιπή ασφαλιστική κάλυψη των φτωχότερων στρωμάτων του πληθυσμού, που αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα προβλήματα αποκλεισμού από τις υπηρεσίες του κοινωνικού κράτους. Από την άλλη πλευρά, η περιορισμένη δυνατότητα που έχουν τα εν λόγω νοικοκυριά να προσφύγουν στις δημόσιες και κυρίως ιδιωτικές υπηρεσίες περίθαλψης έχουν ως αποτέλεσμα να οδηγούνται στην “εύκολη” λύση του φαρμακείου, όπου χωρίς επιπλέον κόστος μπορούν να προμηθεύονται το μεγαλύτερο μέρος των φαρμάκων που έχουν ανάγκη».
Η νοσηρότητα πλήττει τα αδύνατα στρώματα
Οσο πιο καλή είναι η εισοδηματική κατάσταση των ατόμων, τόσο πιο καλό εμφανίζεται το αυτο–αξιολογούμενο επίπεδο υγείας. Οπως σημειώνεται από τους ερευνητές του ΕΚΚΕ Μ. Χρυσάκη, Ε. Φαγαδάκη, Ο. Παπαλιού και Η. Σιάτη, οι φτωχοί αξιολογούν ως κακό ή πολύ κακό το επίπεδο υγείας τους σε ποσοστό σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με τους μη φτωχούς (15% και 8% αντίστοιχα). Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνα του τομέα Οικονομικών της Υγείας της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, μόλις το 2% των ατόμων με εισόδημα άνω των 1.500 ευρώ θεωρούν κακό ή πολύ κακό το επίπεδο της υγείας τους. Το αντίστοιχο ποσοστό για τα άτομα με μηνιαίο εισόδημα κάτω από 440 ευρώ είναι πολλαπλάσιο και ανέρχεται σε 13,7%. Τα άτομα με μηνιαίο εισόδημα άνω των 1.500 ευρώ αξιολογούν σε ποσοστό 85% το επίπεδο της υγείας τους ως «πολύ καλό ή καλό». Το αντίστοιχο ποσοστό για άτομα με μηνιαίο εισόδημα κάτω από 440 ευρώ φθάνει μόλις το 43,3%.
Δυνατότητα πρόσβασης
Τα άτομα με χαμηλότερο μορφωτικό επίπεδο δηλώνουν σε μεγαλύτερα ποσοστά πολύ κακή και κακή υγεία. Αυτό συμβαίνει, διότι τα άτομα με υψηλότερο επίπεδο εκπαίδευσης έχουν καλύτερη πληροφόρηση και κατ’ επέκταση καλύτερη πρόσβαση στις υπηρεσίες Υγείας. Επίσης, υιοθετούν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, διότι έχουν μεγαλύτερη συναίσθηση των κινδύνων.
Το χαμηλό εισόδημα συνεπάγεται μικρότερη πρόσβαση σε προληπτικές (συμβουλευτικές) και θεραπευτικές (συνταγογράφηση φαρμάκων και νοσοκομειακή περίθαλψη) υπηρεσίες Υγείας υψηλού επιπέδου. Συνάμα, το χαμηλό εισόδημα συνεπάγεται μικρότερη πρόσβαση σε πρωτοβάθμιες οδοντιατρικές και ειδικές ιατρικές φροντίδες σε σχέση με τα μεσαία και υψηλά εισοδήματα. Τα άτομα ανωτέρων εισοδηματικών κλιμακίων προσφεύγουν συχνότερα σε γιατρούς ειδικοτήτων σε σχέση με τους φτωχούς. Αξίζει να σημειωθεί ότι τρεις στους τέσσερις φτωχούς δεν επισκέπτονται οδοντίατρο για οικονομικούς λόγους. Αντιθέτως, μεταξύ των μη φτωχών, άλλοι κύριοι λόγοι μη επίσκεψης στον οδοντίατρο είναι η έλλειψη χρόνου και ο φόβος.
Αξιοσημείωση διαφορά εμφανίζεται στην αδυναμία επίσκεψης των φτωχών σε ειδικό γιατρό εξαιτίας δυσκολίας πρόσβασης. Αυτό αποδίδεται κυρίως στην υπερσυγκέντρωση των ειδικών γιατρών στα μεγάλα αστικά κέντρα. Σύμφωνα με στοιχεία της Στατιστικής Υπηρεσίας, τα ποσοστά γιατρών στην Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη είναι πολύ υψηλότερα από τις υπόλοιπες περιφέρειες της χώρας (61,9 ειδικοί γιατροί/10.000 κατοίκους στην Αθήνα και 58,6 στη Θεσσαλονίκη, έναντι 39,3 για το σύνολο της χώρας).
Παράλληλα, σύμφωνα με την έρευνα της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας, διαπιστώνεται ότι τα άτομα με μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα μικρότερο των 440 ευρώ εμφανίζουν συχνότητα εισαγωγής σε νοσοκομείο τουλάχιστον μία φορά τον τελευταίο μήνα σε ποσοστό 9,4%. Αντιθέτως, όσο αυξάνεται το εισόδημα τόσο μειώνεται η συχνότητα εισαγωγής σε νοσοκομείο και σταθεροποιείται στο 4%, περίπου, για εισοδήματα άνω των 880 ευρώ μηνιαίως.
Κατά συνέπεια, το χαμηλό εισόδημα σχετίζεται άμεσα με χαμηλά επίπεδα υγείας και περιορισμένες δυνατότητες χρήσης υπηρεσιών Υγείας που συνεπάγονται αυξημένο κόστος για τον χρήστη. Αντιθέτως, η χρήση των δημοσίων υπηρεσιών Υγείας και των υποκαταστάτων τους (π.χ. φαρμακεία) δεν φαίνεται να προσδιορίζεται άμεσα από το ύψος του εισοδήματος των ατόμων αλλά από την κατάσταση της υγείας τους.
Αυξημένοι οι θάνατοι απόρων ασθενών στα νοσοκομεία
Η κατάσταση υγείας των απόρων (ανασφάλιστοι άποροι) εμφανίζεται ιδιαιτέρως επιβαρυμένη. Η μέση διάρκεια νοσηλείας των απόρων είναι 61 ημέρες, δηλαδή 4,6 φορές μεγαλύτερη απ’ ό,τι ο αντίστοιχος μέσος όρος για το σύνολο των νοσηλευθέντων στα ελληνικά νοσοκομεία. Οπως σημειώνεται από τους Μ. Χρυσάκη και Κ. Σουλιώτη, «η μακρά διάρκεια νοσηλείας υποδηλώνει, πέραν των άλλων, τη βαρύτητα της νόσου και άρα στην περίπτωση των απόρων δείχνει ότι υφίσταται σημαντική διαφοροποίηση του νοσολογικού φάσματος». Συνήθεις νόσοι των απόρων είναι οι ψυχικές διαταραχές, οι λοιμώξεις, τα αναπνευστικά και τα νοσήματα της περιγεννητικής περιόδου. Οσον αφορά τις ηλικίες των νοσηλευθέντων, υπάρχει σημαντική υπεροχή των οικονομικά αδύνατων ασθενών στην ηλικία των 0–5 ετών. Το 4,2% του συνόλου των νοσηλευθέντων παιδιών είναι άπορα με σχεδόν ανύπαρκτη ασφαλιστική κάλυψη. Οσον αφορά την παραμονή των νοσηλευθέντων στα νοσοκομεία διαπιστώνεται πως το 8,7% των ασθενών που νοσηλεύονται στα νοσοκομεία για περισσότερες από 61 ημέρες είναι άποροι. Η διερεύνηση του Δείκτη Εκβασης Νοσηλείας δείχνει ότι ένα σχετικά σημαντικό ποσοστό απόρων ασθενών πεθαίνει στα νοσοκομεία είτε λόγω της βαρύτητας της νόσου είτε λόγω έλλειψης φροντίδας από το κοινωνικό και συγγενικό περιβάλλον.
http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_ell_100032_22/10/2006_202235
Subscribe to:
Posts (Atom)
