24 October 2026

ETF και Ελληνικό κληρονομικό δίκαιο.

 

- Έχω μόλις επενδύσει 30.000 ευρώ στο ETF Vanguard FTSE All-World UCITS ETF (USD) Accumulating (Ticker: VWCE, ISIN: IE00BK5BQT80) μέσω της Τράπεζας Πειραιώς. Είμαι παντρεμένος και έχω δύο παιδιά (αγόρια 13 και 10 ετών). Τι ισχύει από κληρονομικής άποψης όταν πεθάνω, για αυτό το ETF, σε περίπτωση που δεν αφήσω διαθήκη;


- Αν ο επενδυτικός λογαριασμός στην Τράπεζα Πειραιώς είναι κοινός (joint account) με τη σύζυγό σας, τα δεδομένα αλλάζουν ριζικά προς το καλύτερο για εκείνη, ενώ το συνολικό αφορολόγητο όριο των 150.000€ λειτουργεί σωρευτικά για όλη την περιουσία.

1. Τι ισχύει με τον Κοινό Επενδυτικό Λογαριασμό (Joint Account)
Στην Ελλάδα, οι κοινοί λογαριασμοί (τραπεζικοί και επενδυτικοί/κοινές μερίδες) διέπονται από τον Νόμο 5638/1932. Αν κατά το άνοιγμα του λογαριασμού στην Πειραιώς έχει τεθεί ο τυπικός όρος (ρήτρα επιζώντος): [1, 2, 3]
  • Αυτοδίκαιη Περιέλευση: Με τον θάνατό σας, ολόκληρο το χαρτοφυλάκιο (τα 30.000€ σε VWCE) περιέρχεται αυτόματα και εξ ολοκλήρου στη σύζυγό σας. [1, 2]
  • Πλήρης Απαλλαγή Φόρου Κληρονομιάς: Η μεταβίβαση αυτή απαλλάσσεται πλήρως από τον φόρο κληρονομιάς. Το ETF δεν θεωρείται μέρος της κληρονομιαίας περιουσίας σας και δεν «παγώνει» από την τράπεζα. [1, 2, 3, 4]
  • Παράκαμψη των παιδιών: Τα παιδιά σας (και οποιοσδήποτε άλλος κληρονόμος) δεν έχουν κανένα απολύτως δικαίωμα πάνω σε αυτόν τον λογαριασμό έναντι της τράπεζας. Η σύζυγος μπορεί να διαχειριστεί ή να ρευστοποιήσει το VWCE αμέσως, χωρίς να χρειάζεται δικαστική άδεια για τα ανήλικα. [1, 2, 3]

2. Πώς υπολογίζεται το Συνολικό Αφορολόγητο των 150.000€
Το αφορολόγητο όριο των 150.000€ ανά κληρονόμο (για σύζυγο και παιδιά - Κατηγορία Α') είναι ενιαίο και σωρευτικό για το σύνολο της περιουσίας που θα αφήσετε (ακίνητα, οχήματα, ατομικές καταθέσεις, άλλες μετοχές κ.λπ.).
  • Πώς λειτουργεί η σώρευση: Κατά την έκδοση της δήλωσης φόρου κληρονομιάς, η Εφορία προσθέτει την αξία όλων των περιουσιακών στοιχείων που μεταβιβάζονται σε κάθε κληρονόμο. Αν το σύνολο της αξίας που αναλογεί σε ένα πρόσωπο είναι κάτω από 150.000€, ο φόρος είναι μηδενικός.
  • Κλιμακωτός Φόρος (αν ξεπεραστεί το όριο): Αν η αξία που παίρνει ένας κληρονόμος ξεπεράσει τις 150.000€, ο φόρος επιβάλλεται μόνο στο υπερβάλλον ποσό με προοδευτικούς συντελεστές (1% για τις επόμενες 150.000€, 5% για τις επόμενες 300.000€ και 10% για οτιδήποτε παραπάνω).
Παράδειγμα Υπολογισμού (Χωρίς Διαθήκη - Ατομικός vs Κοινός Λογαριασμός)
Έστω ότι η υπόλοιπη περιουσία σας (π.χ. ένα σπίτι και ένα αυτοκίνητο) έχει συνολική αξία 400.000€. Χωρίς διαθήκη, αυτή μοιράζεται κατά 25% στη σύζυγο (100.000€) και από 37,5% σε κάθε παιδί (150.000€ το καθένα).
Περιουσιακό ΣτοιχείοΜερίδιο Συζύγου (25%)Μερίδιο Παιδιού Α' (37,5%)Μερίδιο Παιδιού Β' (37,5%)
Λοιπή Περιουσία (400.000€)100.000€150.000€150.000€
VWCE (Αν ήταν Ατομικό)+ 7.500€+ 11.250€+ 11.250€
Σύνολο προς Φορολόγηση107.500€161.250€161.250€
Φόρος Κληρονομιάς0€ (κάτω από 150Κ)112,50€ (1% στο ποσό >150Κ)112,50€ (1% στο ποσό >150Κ)
VWCE (Με Κοινό Λογαριασμό)+ 30.000€ (0€ Φόρος)+ 0€+ 0€
Σύνολο προς Φορολόγηση100.000€150.000€150.000€
Φόρος Κληρονομιάς0€0€0€
Συμπέρασμα: Ο κοινός λογαριασμός «βγάζει» εντελώς τα 30.000€ του ETF από τη γενική κληρονομική μάζα. Έτσι, όχι μόνο προστατεύει τη σύζυγό σας από γραφειοκρατία με τα ανήλικα παιδιά, αλλά κρατά και τη συνολική φορολογητέα περιουσία των παιδιών χαμηλότερα, ώστε να μην εξαντλήσουν ή ξεπεράσουν το δικό τους αφορολόγητο όριο. [1, 2, 3]

No comments: